Tanınmış Simalar

Hicri beşinci ve altıncı yüzyılın ünlü şairlerinden Ebul-Mecd ibni Adem Senai Gaznevi Miladi 1094 senesinde Gazneyn şehrinde dünyaya geldi. Gençlik döneminde Mesut bin İbrahim Gaznevi ve Behram Şah’ın sarayında meddahlık yapan Senai, Horasan’a yerleştikten bir kaç yıl sonra , bu bölgenin sufileriyle mulakatları sonucunda Hâlât-ı Ruhiyesi’nde esaslı bir değişiklik meydana geldi.Bu değişkklik, irfani hakıkatları daha iyi kavrayabilmek amacıyla inzivaya çekildi.

 Bir süre sonra bu ünlü şairin gercek karakteri ortaya  ve o tarihten sonra ,irfan ve zahitlik ile ilgili kasideler  ve manzumeler söylemeye başladı. Senayi tarikat ve seyrusuluk alanında kendisinin şeyh ebu Yusuf  Hamadani’nin müritlerinden olduğunu söyler, ve işin daha ilginç tarafı, bu kadar fazilet ve kemal sahibi  olan Mevlana Celaleddin Rumi kendini Senai’nin takipçisi ve tabi-i ilan etmesidir.

Senayi İran’ın en büyük ve en ünlü sufi şairlerinden ve farsça şiirinde uslub sahibi ve yenilikler yaratan bir isimdir.Hac ziyaretinde dönen Senayi bir süre Belh’de yaşamayı ve daha sonra Sarahs, Merv ve Nişabura yerleşmiştir. Her gittiği yerde irfan ve seyru-suluk ile meşgul olurdu ve sonunda vefat etmiştir.

Senayi medh (övgü) içerikli şiirlerinde, Unsuri ve Farruhi’yi taklit etmiştir. Ancak şairlik hayatının ikinci döneminde halat-ı ruhiyesinde meydana gelen değişiklikler sonucunda, dini düşünce ve irfani boyutlu şiirler söylemeğe başlamış ve bu şiirleri açık ve sağlam bir dille söylemiştir. O ayrıca islam tarihinde irfan ve tasvvuf konularını şiir diline döken İran’ın ilk şairidir. Zamanının bilim dallarında bilgi sahibi olan ve şiirlerinde bilimsel konulardan yararlanan Senayi’nin eserleri ağır konulu kavramlar içerdiği için uzman kimseler tarafından yorumlanması gerekmektedir. Onun icat ettiği bu uslup Farsça dilinde büyük değişikliklere yol açmış ve şiirlerdeki sade usluptan irfan, hikmet, zahitlik, tasavvuf ve hitabe uslubuna yöneliş, bu dönemde başlamıştır. Onunla aynı asırda yaşayan şairler arasında, Mesud-i  Sad-i Salman, Osman Muhtari, Seyit Hasan Gaznevi, Muizzi-yi Enveri ve Sûzeni şairler zikredilebilir.

Gaznevi’nin en önemli eserleri şöyledir:

·        Hadikatul-hakika ve Şeriatu-tarika,

·        Seyrul-ibad ile Mead

Kasideler ve Gazeller divanı:

·        Akılname

·        Tariku-tahkik

·        Tahrimetu-l Kalem

·        Mekatib-i Senayi

·        Karname-yi Belh

·        Aşk name

·        Senayi abad