İRAN KÜLTÜR EVİ  
 
 

 

Aranacak

 
Kültür ve Islami İrşad Bakanlığı
   
Kültür ve İslami İlişkiler Kurumu
   
Kültürel Miras Kurumu
   
İran Turizm Kurumu
   
İran Üniversiteleri
   
İran Kütüphane ve Müzeleri
   
Kültürel Siteler

Fars Dili ve Edebiyatı Kurumu

Hafız Web Sitesi
Harvard ـniversitesi
Hâtemî'nin Sitesi
Farsça Mail
İran Kitapları

 

 

 
 

İNTERNETTE FARS DİLİ VE EDEBİYATI

İletişim teknolojisindeki temel değişiklikler ve dünyada internetin günden güne yaygınlaşması, bilgiye erişmek isteyenlerin bulundukları yerin uzaklığını etkisizleştirerek verilere eskiden olmadığı kadar hızlı erişimi ve bilgi birikiminin artmasını sağlamıştır.

Elinizdeki yazı, bilgi alışverişindeki yeni gelişmenin boyutlarını sergilerken, Fars dili ve edebiyatına ilgi duyanlara Fars dili ve edebiyatıyla ilgili birkaç Farsça siteyle tanışma imkânı sunmaktadır.

Hafız Web Sitesi

Hâce Şemsuddin Muhammed Hâfız-ı Şîrâzî'nin hayatı ve şiirleriyle tanışmak için aşağıdaki siteye giriniz:

http://www.hafizonlove.com

Bu yazıda okumakta olduğunuz konular, 28 Aralık 2000 tarihinde bu siteden alınmıştır.

Bu sitenin ana sayfasında birtakım bağlantılar (link) gِrmektesiniz:

1- Rubaiyat of Hafiz bağlantısı, Hâfız'a ait olan 42 rubaiye ve İngilizce çevirilerine erişimimizi sağlamaktadır. İlk rubai şöyledir:

جز نقش تو در نظر نيامد ما را جز كوي تو رهگذر نيامد مارا

خواب ار چه خوش آمد همه را در عهدت حقا كه به چشم در نيامد ما را

The only vision I have is your sight

The only thing I follow is your light

Everyone finds his repose in sleep

Sleep from my eyes has taken flight

(Gِzümüzde senin gِrünümden başkası yok

Senin mahallenden başka güzergâhımız yok

Herkese uyku güzel gelse de, seninle sözleşmede

Doğrusu bizim gözümüze uyku girmedi)

Bu rubailerin İngilizce çevirisi Şehriyar-i Şehriyârî'ye aittir.

2- Picture Gallery bağlantısı, Hafız konulu bazı minyatürleri içermektedir.

3- Biography of Hafiz bağlantısı, Hafız'ın hayat hikâyesini İngilizce olarak anlatmaktadır.

4- Hafiz Link, bizi Links (bağlantılar) adını taşıyan sayfaya bağlar. Bu sayfa, bu siteyi ziyaret edenlere bir takım kolaylıklar sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. İlgili bağlantıyı tıkladıktan sonra sol tarafta ve Choose a subject başlığının altında “Fars ve İngiliz Dillerinde Hafız”ve “Hayat Hikâyesi” ile başka konuların fihristinin verildiği bir sayfaya girmektesiniz. Bu konularından her birini seçmeniz durumunda karşı pencerede ve Choose a site başlığının altında seçilen konularla ilgili siteleri görmektesiniz. Bu sitelerden her birini tıklayarak o sitelere girmek mümkündür.

5- Guest Book (ziyaretçi defteri) bağlantısı, bu sitede gezinti yapanlardan, bu konudaki gِrüşlerini yazmalarını istemektedir. Bir süre sonra bu görüşler bu sayfada depolanmakta ve başkaları bunlardan haberdar olmaktadırlar.

6- Shahriar bağlantısı, Hafız'ın bu sitedeki şiirlerinin İngilizce mütercimi Şehriyâr-i Şehriyârî'ye aittir. Şehriyârî'nin belirttiğine göre bir gün kendisi Zerdüştilerin Los Angeles'taki mâbedinde ateş mihrabının karşısında dururken, ansızın gözüne, mâbedin dışındaki uzun serviler takılır ve gayri ihtiyari olarak gözünde Şiraz'da Hafız'ın kabrinin bulunduğu mekan canlanır. Bu sahne ona, Hâfız'ın şiirlerini İngilizceye çevirmede ilham kaynağı olur ve sonunda bu işi gerçekleştirmek için Tanrı'yla ve Hafız'la sözleşir.

7- Search bağlantısı, bu sitede nasıl araştırma yapılacağını anlatmaktadır.

8- What's New bağlantısı, bu siteye giren en yeni programları göstermektedir. İngilizce'ye yeni çevrilmiş bir gazel ya da bu alanda yaratılmış yeni bir sanat eseri, tarihi belirtilerek bu sayfanın dizininde belirtilmektedir. Bu sayfaya girdikten sonra, 22 Haziran 200 tarihinde bu siteye girmiş olan Ghazal 415 bağlantısını tıklayınız. Bu sayfada ilk beytini aşağıda verdiğimiz şu beytin metni ve İngilizce çevirisiyle karşılaşacaksınız:

اي پيك راستان خبر يار ما بگو خبر گل به بلبل داستان سرا بگو

9- TOC bağlantısı, Table of Contents'in kısaltması olup Hafız sitesindeki konuların geneline ilişkin nispeten tam bir dizin vermektedir. Bu dizin, Hafız'ın gazelleri, Hafız'ın rubaileri, resim galerisi ve Hafız'ın hayat hikâyesi ile Hâfız falını içine almaktadır.

10- FAQ bağlantısı, Frequently asked Questions'ın (sıklıkla sorulan sorular) kısaltması olup burada Hafız ile ilgili olarak sıkça karşılaşılan soruların cevapları yer almaktadır. Bu sayfada sol tarafta yer alan pencerede Click on the question blow başlığı altında yer alan konulardan birini seçiniz. Buradaki dizin, gerçekten Hafız alanında herkesin kafasında yer eden sık rastlanan soruları kapsamaktadır. Sağdaki pencerede, seçilen sorunun cevabı bulunmaktadır.

11- Rumi bağlantısı, bizi http://www.rumionfire.com adresine bağlamaktadır.

12- Omar Khayyam bağlantısı, bize Ömer Hayyam'ın hayatını ve şiirlerini tanıtmaktadır.

13- Zarathushtra bağlantısı, bize Zerdüşt dinini tanıtır.

14- Fal – e Hafiz bağlantısı, bizi Hafız falı sayfasına ulaştırır. Bu sayfada Hafız Divanından fal tutmak için “Click on the button blow to have your fal” cümlesinin altında yer alan Fal – e Hafiz düğmesini tıklayınız.

Harvard ـniversitesi

Amerika Harvard Üniversitesi, kapsamlı bir üniversite olarak, temel bilimler, fen bilimleri, insanî bilimler, teknoloji ve sanat alanlarında geniş araştırma merkezlerine sahiptir. İlk önce bu üniversitenin sitesine giriniz:

http://harvard.edu

Bu üniversitenin ana sayfasında Academics bağlantısını tıkladığınızda bu üniversitenin merkezlerini ve fakültelerini içine alan dizinin yer aldığı sayfaya girersiniz. Bilm ve sanatlar fakültesinin sayfasına girmek için Faculty of Arts and Sciences bağlantısını tıklayınız. Sonra da bu fakülteye bağlı bulunan çeşitli bölüm ve anabilim dallarıyla tanışmak için Departments bağlantısını tıklayınız. Bu sayfa, Divisions, Departments and Committees with Curricular Responsibilities başlığını taşımaktadır. Bu sayfada List of all bağlantısını tıklayınız. Karşınıza çıkan dizinde alfabe sırasına göre bir çok bağlantı göreceksiniz. Bizim için iki bağlantı daha önemlidir:

a) Middle Eastern Studies

b) Near Eastern Languages and Civilizations

a) Middle Eastern Studies bağlantısı bizi, Ortadoğu araştırmaları alanındaki programlarla tanıştırır. Örneğin bu sayfada Center for Middle Eastern Studies başlığının altında aynı adı taşıyan bağlantıyı tıkladığınızda Harvard Üniversitesinin Ortadoğu Araştırmaları Merkezine (CMES) girersiniz. Bu merkez 1954 yılında Kuzey Afrika, Ortadoğu, Orta ve Güney Asya dilleri, edebiyatları, tarihi, yönetimleri, ekonomisi ve kültürü alanında yapılan çalışmaları himaye etmek amacıyla kurulmuştur.

Ortadoğu Araştırmaları Merkezi sayfasında General ME Info bağlantısını tıklayınca (bu sayfa “up to date” biçimindedir ve dolayısıyla bir süre sonra değişebilir) Ortadoğu konusunda genel bilgilere dair çeşitli konuların listesiyle tanışırsınız. Bu sayfanın sağ tarafında da bölgenin çeşitli ülkelerinin listesi yer almaktadır. IRAN yazılı alanı tıklandığında “Harvard Üniversitesi Ortadoğu Araştırmaları Merkezinde İran” bölümüne girilmektedir. Bu bölümde tarih, sanat, edebiyat, kültür ve eğitim, siyaset ve hükümet, öğretim ve bilimler, ticaret ve ekonomi, gazete ve radyo gibi başlıklarla karşılaşmaktayız.

1- Literature başlığı altındaki Iranian Poetry bağlantısını tıkladığınız zaman “İran Şiiri” sayfasına ulaşmaktasınız. Bu sayfadan İranlı şairlere ilişkin bağlantılar bulunmaktadır.

2- Epic of Shahnameh Ferdowsi in English bağlantısı, bizi Firdevsi'nin şiirlerinin İngilizce çevirilerine ulaştırmaktadır.

3- Culture & sports başlığı altında yer alan Fale Hafez bağlantısı, bizi Hafız falı sayfasına ulaştırmaktadır.

Şimdi pencere üzerindeki Back düğmesini birkaç kez tıklayarak (ya da Back Space tuşuna basarak) Ortadoğu Araştırmaları Merkezinin sayfasına geri dönünüz. General ME Info bağlantısını yeniden tıklayınız. Bu sayfayı biliyorsunuz:

1- “Texas Üniversitesi İslam ve Ortadoğu Araştırmaları Merkezi”ne bağlanmak için General Information Resources başlığı altında yer alan Center for Middle Eastern and Islamic Studies bağlantısını tıklayınız. Bu sayfada sol tarafta yer alan dizindeki Iran başlığını tıkladığınızda İran bölümüne girersiniz. Ardından, bu sayfada Art and Culture başlığı altında yer alan The Persian Art of Visual Poetry bağlantısı, bizi İran sanat ve edebiyatında minyatür konusuyla tanıştırır.

Aynı şekilde Persian English.com bağlantısı, bizi Persian English sitesine bağlamaktadır. Bu site hakkında ilerde daha fazla bilgi vereceğiz.

2- Library of Congress Country Studies bağlantısı, bizi Ohio Üniversitesi ile ilgili bölümde değindiğimiz Kongre Araştırma Kütüphanesine ulaştırmaktadır.

3- Student Organizations başlığı altında yer alan Persian Society bağlantısı, bizi Amerika Pennsylvanie Üniversitesi İranlılar Topluluğuna ulaştırmaktadır.

4- Sufism başlığı altında tasavvuf düşüncesi, edebiyatı ve kurumları ile tanışmak bakımından ilginç bağlantılar bulunmaktadır. Bu bağlamda Nakşibendilik (Naqshbandis) ve İran'da tasavvuf ile tanışabilirsiniz.

5- Zoroastrianism başlığı altında Zerdüşt ve Avesta ile tanışmayı sağlayan önemli bağlantılar bulunmaktadır. Avesta bağlantısı, bizi http://www.avesta.org sitesine ulaştırmaktadır.

About Zoroastrianism bağlantısı, bizi Zerdüştilikle tanışmamızı sağlayacak sayfaya ulaştırmaktadır.

Stanford University Zoroastrian Group bağlantısı, bizi Stanford Üniversitesi Zerdüştiler Grubuna ulaştırmaktadır.

6- Literature başlığı altında yer alan Persian Poetry bağlantısı, bizi Firdevsî, Hayyam, Mevlânâ, Sa?dî, Şâmlu ve Sohrâb-i Sipihrî gibi bazı şairlerin şiirlerinin İngilizce çevirileriyle tanıştırmaktadır.

7- Middle Eastern Related Organizations başlığı altında yer alan Society for Iranian Studies bağlantısı, bizi New York Üniversitesi İran Araştırmaları Topluluğunun sitesine ulaştırmaktadır.

c) Near Eastern Languages and Civilizations bağlantısı:

Bu bağlantı, bizi Harvard Üniversitesi Yakın Doğu Dilleri ve Uygarlıkları bölümüne ulaştırmaktadır. Bu sayfada Iranian and Persian Studies bağlantısını tıkladığınızda Harvard Üniversitesi Yakın Doğu Dilleri ve Uygarlıkları Bölümü İran Araştırmaları birimine ulaşmaktasınız.

Fars Diliyle Elektronik Posta (e-mail):

Elektronik postanın ortaya çıkışı internetten daha yenidir. Ray Tomlison 1971 yılında Amerika'da elektronik postayı icat etmiştir. Bu sistemde yazılmış mesajları internet yoluyla dünyanın herhangi bir yerindeki başka bir bilgisayara ulaştırmak mümkündür. Bu mesajın Latin harfleriyle gönderilmesi gerekmekteydi. Bu bakımdan başlangıçta, İngilizce dışındaki dillerde kendi alfabeleriyle mesaj gِndermek zor gِrünmekteydi.

Elbette Windows sisteminin programlarından biri olan Paint programıyla bir metin dosyasını Farsça harflerle yazıp GIF formatında (resim dosyası olarak) kaydettikten sonra bu resim dosyasını Email programında ekli dosya (attachment) olarak gönderdiğinizde Farsça mesaj gönderilebilmekteydi. Bu yöntem basit olmakla birlikte cazip değildi. Bu yüzden son birkaç yılda İranlı uzmanlardan bazıları (içerde ya da dışarda) Farsça elektronik posta sitesi geliştirmek için çalışma başlattılar. Şimdi bu sitelerin bazılarını tanıtalım:

1- Cumhurbaşkanı Hâtemî'nin Sitesi:

Sayın Hâtemî, yakın ve şeffaf bir iletişim sağlama doğrultusunda Farsça elektronik posta gönderme ve alma imkanı bulunan bir site oluşturma girişiminde bulundular.Bu sistemden yararlanmak için aşağıdaki siteye giriniz:

http://www.President.ir/email

Bu sitenin sağ tarafında Cumhurbaşkanıyla tanışma bağlamında kendilerinin bazı bilimsel eserleriyle tanışmaktasınız. Bu sayfanın esas kısmında Cumhurbaşkanına Farsça mesaj göndererek kendileriyle yazışabilirsiniz.

To:” (kime) ibaresinin karşısındaki kutucuğa Cumhurbaşkanının elektronik posta adresi yazılı durumdadır (Khatami@President.ir). “Subject” (konu) kutucuğuna konuyu ya da mesajın başlığını yazınız. “CC:” (kopya) kutucuğuna bu mesajla ilgili kendisine bilgi (mesajınızın bir kopyasının) gitmesini istediğiniz kişinin email adresini yazınız (bu bölümü doldurmak zorunlu değildir). “BCC”nin karşısında yer alan kutucuğa, kendisine bu mesajın bir nüshasının gizli olarak gönderilmesini istediğiniz kişinin elektronik adresini yazınız (asıl alıcı bu durumdan haberdar olmayacaktır).

From” (kimden) kutucuğuna gönderenin elektronik posta adresini yazınız.Sonra da fare ile boş alan (from kutucuğunun altında kalan ve mesaj yazmak için ayrılmış olan kısım) üzerine tıklayınız. İmleç, mesaj yazmak için sizin konumunuzu gösterir. Mesajı Farsça olarak yazdıktan sonra, mesajınızın gitmesi için Send (gِnder) düğmesini tıklayınız. Birkaç saniye sonra mesajınızın başarıyla gönderildiğine dair bir mesaj gelecektir.

Dilediğiniz taktirde bir belgenin resmini ya da bir fotoğrafı da mesajınıza ekleyebilirsiniz. Bunun için ilk önce ilgili belgeyi bilgisayarınıza GIF formatında kaydetmeniz gerekmektedir. Bunu gerçekleştirince, mesajı yazdıktan sonra Browse düğmesini tıklayıp ilgili belgeyi içeren dosyayı mesajınıza ekleyiniz (attachment). Ardından da mesajı yollamak için Send (gönder) düğmesini tıklayınız.

2- Parsimail Web Sitesi:

Bu site, Farsça email göndermek ve almak için yararlı olanaklar sunan sitelerdendir. Bu sitenin adresi şöyledir:

http://www.parsimail.com

Bu sitenin ana sayfasına dikkat ediniz. Şimdiye kadar bu siteden yararlanmadıysanız ve özel bir posta kutunuzun olmasını istiyorsanız sayfanın sol tarafında yer alan «مشترك شويد» (Abone Olun) bağlantısını tıklayınız. Doğru cevabı verip, çeşitli aşamaları geçtikten sonra, bu sitede bir posta kutusuna sahip olmaktasınız. Ancak bu siteden sadece elektronik posta gِndermek için yararlanmak niyetindeyseniz yukarıda belirtilen işlemleri yapmaya gerek bulunmamaktadır. From kutucuğuna kendi email adresinizi, To kutucuğuna alıcının email adresini ve Subject kutucuğuna da mesajın konusunu yazmanız yeterlidir.

CC kutucuğu mesaj kopyası ve bilgisi ile, bcc kutucuğu da mesajın gizli kopyası ile ilgilidir. Bu işlemlerin ardından sayfa ortasındaki boş kısma mesajınızı yazıp tamamladıktan sonra send düğmesini tıklayınız.

3- Paygham Web Sitesi:

Bu şebekeye bağlanmak için aşağıdaki siteye giriniz:

http://paygham.net

Bu sitenin ana sayfası da çoğu elektronik posta sayfalarına benzemektedir.

4- Neda Bilgisayar Web Sitesi (Neda Rayaneh)

Bu web sitesinin Farsça elektronik posta olanaklarından yararlanmak için aşağıdaki siteye giriniz:

http://www.neda.net/mail

Bu sitede de diğer benzer sitelerde olduğu gibi Farsça mesaj gönderebilirsiniz.

5- Noavar Web Sitesi:

Önce aşağıdaki siteye giriniz:

http://www.noavar.com

Kullanıcıların, bu siteden yararlanmak için önce bu siteye kaydolmaları gerekmektedir. Bu sitenin ana sayfasında «سبت نام» (kayıt) bağlantısını tıklayınız. Çeşitli sorulara (kullanıcı adı, parola ve kişisel bilgiler) cevap verdikten sonra email ve parola için bir kullanıcı adına sahip olmaktasınız. Sonra bu siteye her girdiğinizde kullanıcı adını ve parolayı girerek kendi posta kutunuza girebilirsiniz. Birine Farsça bir mesaj göndermek istemeniz durumunda, mesajı yazıp göndermeye hazırlanmanız için, sağ tarafta yer alan dizinde «تهيه» (hazırlık) bağlantısını tıklayınız. Kendi posta kutunuza uğramak istemeniz durumundaysa «دريافته» (gelen ileti) bağlantısını tıklayınız.

6- Parsmail Web Sitesi:

Bu sitenin adresi şöyledir:

http://www.parsmail.com/Gmail-temp/CGIBIN/Greeting 1.asp

Bu sitenin çalışma tarzı da diğerleri gibidir. Mesajınızı yazdıktan sonra Send Email düğmesini tıklayınız.

7- Postchi Web Sitesi:

Bu web sitesinden yararlanmak için aşağıdaki siteye giriniz:

http://www.postchi.com

Bu sitenin ana sayfasının sol tarafında “Postchi Email پست الكترونيكي فارسي” bağlantısını tıklamanız durumunda, Farsça elektronik posta gönderme olanaklarından yararlanabileceğiniz bir sayfaya girersiniz.

Iran Books (İran Kitapları) Web Sitesi:

Aşağıdaki siteye giriniz:

http://www.iranbooks.com

Bu site, 1979 yılından itibaren İran hakkında yayımlanmış olup ve bu sitenin bilgi bankasında bulunan Farsça ve İngilizce kitapları duyurmak amacını taşımaktadır. Bu bölümdeki bilgiler, bu siteden 28 Aralık 2000 tarihinde alınmıştır.

Bu sitenin ana sayfasında aşağıdaki bağlantılarla karşılaşılmaktadır:

1- Check out our publications bağlantısı, İran alanında yayımlanmış kitapları tanıtmayı amaçlamaktadır. Bu sayfada öncelikle baskıda olan kitap adları İngilizce olarak yer almaktadır. Ardından da kitapların Farsça adları karşınıza çıkmaktadır. Bunun akabinde, pek yakında yayımlanacak olan kitapların dizini yer almaktadır. Bağlantı (link) biçiminde düzenlenmiş olan kitap adlarından birini tıklamanız durumunda ilgili kitap hakkında daha fazla ayrıntıyla karşılaşırsınız. ضrnek olarak English Language Titles in Print başlığı altında, baskıda olan kitapların adlarını bulabilirsiniz:

Rızâ Sâbirî, Hezâr Sâl-i Rubâiyyât-i Fârsî (Farsça Rubailerin Bin Yılı),

Wheeler M. Thackston, Hâfız Divanı (İngilizce Tercümesi)

Gertude Bell, Hafız'ın Şiirleri

Ayrıca Persian Language Titles in Print başlığı altında baskıda olan bazı kitapların adları yer almaktadır:

Leylâ خmân, Fârsî Beyâmûz: Kitâb-i Evvel (Farsça Öğren: I. Kitap)

Muhammed-i Ramazânî (derleyen), Şeşsad Dâstân-i Molla Nasreddîn (Nasreddin Hoca'dan Altı Yüz Hikâye)

Divân-i خrec-i Mîrzâ

Fortcoming Titles başlığı altında da pek yakında yayımlanacak kitapların listesi yer almaktadır:

R. A. Nicholson (mütercim), Muntehabî ez Eş?âr-i Dîvân-i Şems-i Tebrîzî (Şems-i Tebrîzî Divanından Seçmeler)

Hûşeng-i Âmûzgâr, Çegûne Nevişten ve Sohbet Kerden-i Fârsî (Nasıl Farsça Yazmalı ve Konuşmalı)

Rubâiyyât-i Omer Hayyâm (Farsça-İngilizce bir arada). İngilizceye çeviren: Edward Fitz Gerald

2- About Iran Books bağlantısı: Bu sitenin ana sayfasında bize Iran books web sitesi tanıtılmaktadır.

3- View our Persian and English catalogs bağlantısı, bu sitenin bilgi bankasında bulunan kitapları tanıtmaktadır. Bu bağlantıdan isteyen herkes kitap siparişi verebilir. Kitapların ayrıntılı dizinini görmek için Click here bağlantısını tıklayınız.

4- Elementary School Readers & Bilingual Children's Books bağlantısı, bizi İngilizce-Farsça olarak iki dilde hazırlanmış ilkokul çocuk kitaplarıyla tanıştırır.

5- Dictionary bağlantısı, İngilizce-Farsça ve Farsça-İngilizce sözlüklerin tanıtımını yapmaktadır.

6- Persian Name Books bağlantısı, İran isimleri alanında hazırlanmış kitapların tanıtımına ilişkin bir bağlantıdır.

7- English Language Books on Sale bağlantısı, satışa sunulan İngilizce kitapların listesini vermektedir.

8- Persian Language Books on Sale bağlantısı, satışa sunulan Farsça kitapların listesini vermektedir.

9- IBEX publishers hompage, bizi İran Kitabevine (Kitâb-furûşî-yi İran – Iran Books sitesi) bağlı Pâjen Yayınevine bağlamaktadır. Bu yayınevi, İran ile ilgili kitapların tanzimiyle basım ve yayımı işini üstlenmiştir. Bu sitenin internet adresi şu şekildedir:

http://www.ibexpub.com

Bu sitenin ana sayfasında:

Check out our tiles bağlantısı, bize İran ile ilgili İngilizce ve Farsça kitaplarla ve yazarlarını tanıtmaktadır

Iran Books Hompage bağlantısı ise bizi Iran Books sitesinin ana sayfasına döndürmektedir.