Iranoloji

* Şah Çerağ:

Şah Çerağ ismi, Şirazlıların Şiîlerin sekizinci imamı Hazret-i Ali bin Musa Er-Rıza (a.)’nın kardeşine verdiği bir lakaptır. Şah Çerağ, Şiraz şehrinin en önemli ziyaretgâhıdır. Hazret-i Şah Çerağ’ın türbesi ayna işlemeleriyle, alçı işlemeleri yazıtlarla süslü olup kapıları gümüştür.

* Bağ-ı İrem:

Şiraz’ın en çok ilgi çeken ve en güzel bağlarından birisidir. Başları gözkyüzüne ulaşan servi ağaçlarıyla, güzel güllerle ve kenarında sulama kanallarıyla süslü bu bağ Sasanîler dönemi bağlarına benzemektedir. Köşkün dış cephe çini süslemeleri, Yusuf ve Züleyha ve Ferhat ile Şirin meclislerinin betimlemelerini göstermektdir.

* Sa’dî Anıt-mezarı:

Pars edebiyatının önde gelen şair ve ediplerinden Sa’dî’nin anıt-mezarı geçmiş yüzyıllarda birçok defa değişime uğramış ve restore edilmiştir. Ş.1301/m. 1923 yılında açılan binanın altında berrak bir pınar akmaktadır. Kuzey batıda eyvandan yapılmış basamaklar sayesinde pınarın içine inilebilmektedir.

* Hâfız Anıt-mezarı: Fars dilinin bir diğer büyük şairi ki, irfanî şiir ve gazel divanı meşhurdur, Hâfız’dır. Anıt-mezar karşısındaki Kerim Han döneminden kalma amfideki dört sütuna, on altı sütun daha eklenmiştir. Şu an amfinin yirmi sütunu bulunmaktadır.

Kuran Kapisi: Bu bina Diyaleme doneminde insa edilmistir.

* Atik Ulucamii:

Sanat üslubu açısından diğer camiilerden ayrılan en eski camiidir. Camiinin geçmişi hicri 281 yılına, Amr Leys Saffarî zamanına dayanır. Camiinin en öenmli giriş kapısı, karşılıklı iki sütun üzerine çinilerle on iki imamın isimlerinin yazıldığı kuzey giriş kapısıdır. Mozaikleri açısından bu yapı benzersizdir.

* Pasargad:

Şiraz-İsfahan yolunun yüz otuz beşinci kilometresindeki Pasargad sarayları, iki bin beş yüz yıl önce Büyük Koroş’un emriyle yapılmıştır. Yapı, Koroş’un anıt-mezarını, Koroş’a ait özel sarayı, teşrifat sarayını ve dinî binayı (ateşkede) içermektedir.

* Persiapolis (Taht-ı Cemşid): Rahmet dağının eteklerinde, Murudeşt korusunun karşısında ve Şiraz’ın elli beş kilometre kuzey doğusunda yer alır. Bu binalar topluluğu Ahemeniş hükümdarı Birinci Darius’un emriyle yapılmıştır. Tarihî açıdan bu sarayın yapılışının başlangıcı m.ö. 125 yılına ulaşır. Taht-ı Cemşid saraylarının genişliği 125 m²’dir. Taht-ı Cemşid saraylarının yapılışı yaklaşık 180 yıl sürmüş, 200 yıl ayakta kalmıştır. Saraylar m.ö. 330 yılında İskeder tarafından yakılmıştır.

* Apadana:

Apadana, Taht-ı Cemşid’in en eski ve en büyük sarayıdır. Darius’un emriyle yapılmıştır. Basamaklar yoluyla Ayna Sarayı’na ulaşılabilir. Bu saray Darius’un özel sarayıdır.

El Sanatları ve Hediyelik: Eğirmecilik, maden işlemeciliği, kakmacılık, halı dokumacılığı, hasır örmeciliği, oymavılık, çanak-çömlekçilik, çarık işlemeciliği, keçecilik, dericilik, taş oymacılığı, camcılık eyalette yaşatılan önde gelen el sanatlarındandır. Hurma, incir, turşu çeşitleri, içecek, kese, Laristan kınası, zaferan, nar eyalete mahsus hediyeliklerden bazılardır.