Karar Mekanizmalarında, Örgütlenmelerde ve Hukukta Kadının Yeri Paneli’nin Ardından

 05/02/2007

İran İslâm Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Kültür Müsteşarlığı ve Uçan Süpürge Derneği’nin birlikte düzenlediği “Karar Mekanizmalarında, Örgütlenmelerde ve Hukukta Kadının Yeri Paneli”, 3 Şubat 2007 tarihinde Hilton Oteli Anadolu Salonu’nda gerçekleştirildi.

Panele İran İslâm Cumhuriyeti İslâmî Şûrâ Meclisi Tebriz, Azerşehr ve Osko Milletvekili Sayın İşret Şâyik’in, Doğu Azerbaycan Eyaleti Vali Danışmanı Sayın Zehra Kirmanî’nin, AKP Aydın Milletvekili Semiha Öyüş’ün, CHP Ankara Milletvekili Gülsün Bilgehan’ın ve Ankara Barosu avukatlarından Hayriye Ertekin’in katıldığı panelin moderatörlüğünü Ebru Özberk üstlendi.

Panelin ilk konuşmacısı olan Sayın Şâyik, İran’da kadının yasal konumunu Anayasa’dan yaptığı alıntılarla dinleyenlere açıkladı. İran’da kadınların önemine değinen Şâyik, İran İslâm Cumhuriyeti Anayasası’ndan ve Medenî Kanun’dan yaptığı alıntılarla İranlı kadınların yasal haklarını ve kadınlara yönelik devlet desteklerini anlattı. Kadınların bilimsel ve kültürel faaliyetlerine de değinen Şâyik, İran kadınlarının kültürel bir şûrâ oluşturduklarına değinerek, bu şûrânın oturumlarının kabine üyesi bakanların, 2 milletvekilinin ve Meclis’in kadın üyelerini katılımıyla gerçekleştirildiğini hatırlattı. İran’da kadınların spor faaliyetlerine de değinen Şâyik, kadınların her türlü spora ve uluslararası müsabakalara İslâmî ölçülere uyarak faal olarak katılmalarını sağlamak için bazı yasal düzenlemelerin yapıldığını kaydetti.

Panelin ikinci konuşmacısı Ankara Milletvekili Gülsün Bilgehan, panele katılmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek başladığı konuşmasında panelin iki ülke kadınlarının birbirlerini daha yakından tanımasında etkili olacağını söyledi. Türkiye’de kadın erkek eşitliği yönünde yapılan çalışmalar hakkında bilgi veren Bilgehan, Türkiye’de daha cumhuriyetin ilk yıllarında seçme ve seçilme ve eğitim hakkını aldığının altını çizdi. Türkiye’deki namus cinayetlerine de değinen Ankara Milletvekili, bu konuda yasal düzenlemelerin yapıldığını hatırlattı. Bilgehan konuşmasının sonunda yasal düzenlemelerin tek başına yeterli olmadığını hatırlattı ve zihniyet değişikliğinin de şart olduğunu vurguladı.

Panelin üçüncü konuşmacısı İran Doğu Azerbaycan Eyaleti Vali Danışmanı Sayın Zehra Kirmanî idi. Kirmanî konuşmasında kadınların karar mekanizmalarında daha aktif rol almalarının gerekliğine vurgu yaptı. Kirmanî konuşmasının devamında Doğu Azerbaycan kadınınlarının siyasî, kültürel ve sosyal alanda yaptıkları çalışmalardan söz etti.

Panelin dördüncü konuşmacısı AKP Aydın Milletvekili Sayın Semiha Öyüş konuşmasına, Türkiye’de namus cinayetleri ve TBMM bünyesinde oluşturulan ve bu cinayetleri araştıran komisyon hakkında bilgi vererek başladı. Namus cinayetlerini engellemek için gerekli yasal düzenlemelerin yapıldığını, ancak önemli olanın zihniyet değişikliği olduğunu vurgulayan Öyüş, konuşmasının devamında son yıllarda değişikliğe uğrayan Türk Medenî Kanunu hakkında bilgi verdi.

Panelin son konuşmacısı olan Ankara Barosu avukatı Hayriye Ertekin konuşmasında sivil toplum örgütlerinin kadınların hak arayışlarındaki etkin rolüne değindi.

Konuşmaların ardından soru-cevap kısmına geçildi. Bu kısımda sorular genellikle İranlı milletvekili Sayın Şâyik’e yöneltildi. Şâyik İran’ın neden Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan SEDAV’ı (kadın ayrımcılığının engellenmesi konvansiyonu) imzalamadığı sorusuna şu cevabı verdi: “İran, bu konvansiyonun bazı maddeleri kadın haklarını ayaklar altına aldığı için imzalamamıştır. Zira maddelerden biri kadın-kadına ilişkiyi serbest bırakırken, bir diğeri kadının çok eşli olabileceğini savunmaktadır. İran bu konvansiyona 97 dinî ve şerî eleştiri yöneltmiştir. Konvansiyonun 28. maddesi, konvansiyonu imzalayan tüm üyeleri uygulamaya mecbur kıldığından İran konvansiyonu imzalamamıştır.”