KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FARS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI

Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü bünyesinde yer alan Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 1992 yılında kurulmuştur. Bölümün ve Anabilim Dalının kurucu öğretim üyesi, 1999 tarihinde emekli olan Prof Dr. M. Nazif ŞAHİNOĞLU’dur.  Şu anda hem Bölüm başkanlığı, hem de Anabilim Dalı başkanlıkları, Prof. Dr. Adnan KARAİSMAİLOĞLU tarafından yürütülmektedir.

Anabilim Dalı’nda halen 1 profesör, 2 araştırma görevlisi görev yapmaktadır.

Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Programı’ndan bu güne kadar 7 kişi mezun olmuştur. Şu anda Yüksek lisans ve lisans düzeyinde öğrenci bulunmamaktadır.

PROF. DR. NAZİF ŞAHİNOĞLU

1936 yılında Trabzon Vakfıkebir Güney (Esentepe) Köyü’nde dünyaya geldi. İlkokulu 1952 yılında İstanbul’da dışarıdan bitirdi. 1959’da İstanbul Pertevniyal Lisesi’nden, 1960'da İmam-Hatip Lisesi’nden, 1963 Haziranında da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap-Fars Filolojisinden mezun oldu. 1950 yılında okul dışından başlamış olduğu Arap dili ve edebiyatı öğrenimini kesintili bir şekilde de olsa tüm tahsili boyunca sürdürdü. İstanbul’un en seçkin hocalarından farklı ve değerli dersler almayı ihmal etmedi. 1963 yılı Ekimi’nde dışarıdan girdiği doktora sınavını başararak, doktora öğrenimine başladı.

1964 senesinde Erzurum’da Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne Farsça asistanı oldu. 1966’da Alau’d-Devle-yi Simnânî (Hayatı, Eserleri, Kelâm Telakkisi, tasavvufî Görüşleri) ve Beyânü’l-İhsân li-ehli’l-Îkânı’nın edisyon kritiği adlı çalışması ile doktor ünvanını aldı. Askerlik görevini müteakiben bir yıl süreyle İran’da, yirmi ay kadar Fransa’da bilimsel araştırma yapmak, bilgi, görgü ve ihtisasını artırmak amacıyla bulundu. 1973’de Sa’di-yi Şîrâzî ve İbn Teymiye’de Fert ve Cemiyet İlişkileri başlıklı çalışması ve yayınlanan diğer makaleleriyle doçent ünvanını aldı. Nuvîdi-yi Şîrâzî ve Salâmân u Absâl’ı isimli takdim tezi ve otuzu aşkın diğer bilimsel madde ve makaleleriyle 1983 yılında profesör oldu. Akademik hayatının 29 yılı Erzurum’da geçti.

ESERLERİ

1.      Nuvîdi-i Şîrâzî ve Salâmân u Absâl’ı (Salâmân u Absâl hikâyelerinin orijini, variyantları ve Nuvîdî’ninki ile Câmî’ninkinin mukayesesi), Türdav Ofset Tesisleri, İstanbul 1981

2.      Sa’di-i Şîrâzî ve İbni Teymiye’de Fert ve Cemiyet İlişkileri, İşaret Yayınları, İstanbul 1991

3.      Farsça Grameri (Sarf ve Nahiv), Kitabevi Yayınları, İstanbul 1997

PROF. DR. ADNAN KARAİSMAİLOĞLU

            1957 yılında Trabzon'da doğdu. 1979 yılında Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap-Fars Dili  ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu. 4 Temmuz 1980 tarihînde Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nda göreve başladı.  Prof. Dr. M. Nazif Şahinoğlu'nun danışmanlığında doktora tezini 1985’de tamamladı. 19 Mart 1990'da yardımcı doçent kadrosuna atandı. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Eski Türk Edebiyatı Anabilim Dalı’nda Prof. Dr. Haluk İpekten'in danışmanlığında 1991 yılında yüksek lisans programını bitirdi.

            18 Temmuz 1990 tarihînde Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı'na yardımcı doçentlik kadrosuna intikal etti ve Mart 1997'ye kadar bu anabilim dalı başkanlığını yürüttü. 4 Ekim 1991'de Doçent unvanını aldı. Eylül 1993-Ekim 1994 tarihleri arasında Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölüm Başkanlığında bulundu. 24 Mart 1997 günü Kırıkkale Üniversitesinde profesörlük kadrosuna atandı. Şu anda bu üniversitede Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Başkanı olarak görev yapmaktadır.

ESERLERİ

Kitaplar:

            1- Sirâcî; Hayatı, Dîvânının Tenkitli Metni ve Tahlili (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Erzurum, 1984.      

            2- Sayfî-i Buhârâî ve Dîvânının Tenkitli Metni, Erzurum, 1990.

            3- Klâsik Dönem Türk Şiiri İncelemeleri, Ankara, 2001 (Akçağ Yayınları).

            4- Mevlânâ ve Mesnevî, Ankara, 2001 (Akçağ Yayınları).

Makaleler:

1-     Türk ve Fars Edebiyatlarında Şehr-engizler, Milli Kültür, sayı 62, 1988, s. 55-58.

2-     Türk Edebiyatı Kaynaklarından Tuhfe-i Sâmî, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı 57, 1988, s. 178-186.

3-     Abdülcelîl el-Biligrâmî, TDV İslâm Ansiklopedisi, I, 203, İstanbul, 1988.

4-     Abdülvâsi'-i Cebelî, TDV İslâm Ansiklopedisi, I, 283, İstanbul, 1988.

5-     Acem, TDV İslâm Ansiklopedisi, I, 321, İstanbul, 1988.

6-     Ahsenü't-tevârîh, TDV İslâm Ansiklopedisi, II, 180, İstanbul, 1989.

7-     Altıparmak Muhammed b. Muhammed, TDV İslâm Ansiklopedisi, II, 542, İstanbul, 1989.

8-     Bir Tezkiretü'l-evliyâ Tercümesi Hakkında, İlim ve Sanat, sayı 7, 1989, s. 83-84.

9-     Fars Edebiyatında "Sirâcî Mahlaslı Şairler, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi, sayı, 17, Erzurum, 1989, s. 119-130.

10-  Fars Edebiyatında Bilinmeyen Bir Şair "Sirâcî", Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi, sayı, 18, Erzurum, 1990, s. 119- 135.

11-  Manzum Sözlüklerimizden "Tuhfe-i Remzi", Milli Kültür, sayı 74, Ankara, 1990, s. 60-61.

12-  Aruzu Kullanma Açısından Fuzûlî - Hâfız Karşılaştırması, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi, sayı, 119, Erzurum, 1991, s. 49-60.

13-  Arafâtu'l-âşikîn,  TDV İslâm Ansiklopedisi, III, 263, İstanbul, 1991.

14-  Ârif-i Kazvînî, TDV İslâm Ansiklopedisi, III, 368, İstanbul, 1991.

15-  Bedâyi'ü'l-vekâyi', TDV İslâm Ansiklopedisi, V, 297, İstanbul, 1992.

16-  Benâî, TDV İslâm Ansiklopedisi, V, 429, İstanbul, 1992.

17-  Berzûnâme, TDV İslâm Ansiklopedisi, V, 526, İstanbul, 1992.

18-  Bostân, TDV İslâm Ansiklopedisi, VI, 307-308, İstanbul, 1992.

19-  İran Edebiyatında Sâkînâmeler, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sayı 1, 1992, s. 1-9.

20-  Sâkînâme Yazma Geleneğinin Öncüsü Genceli Nizâmî, Yedi iklim, sayı 41, 1993, s. 19-21.

21-  Muallim Nâci ve Mecmua-i Muallim, Yedi iklim, Ocak 1994, s.84-87.

22-  Cemâlzâde, Yedi iklim, Mart 1994, s. 18-21.

23-  Hâtif-i İsfahânî, TDV İslâm Ansiklopedisi, XVI, 467-468, İstanbul, 1997.

24-  Heft Âsumân, TDV İslâm Ansiklopedisi, XVII, 156-157, İstanbul, 1998.

25-  Bâki'nin Gazellerinde Tasavvufi Anlayış, Yedi İklim, Kasım 1998, s. 60-62.

26-  Klasik Şiirimizde Epiküryen Düşünce ya da Zamanı Yaşamak Anlayışı, Yedi İklim, Ocak 1999, s. 57-59.

27-  Doğu Edebiyatlarında Sevgi, Hoşgörü ve İnsan Hakları, Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi, sayı 13, Konya, 1999, s. 109-114.

28-  Klasik Türk Edebiyatının İran Edebiyatı ile Münasebeti, Dergâh -Edebiyat Sanat Kültür Dergisi- sayı 110, Nisan 1999, s. 14-17.

29-  Hüseyin Vâiz-i Kâşifî, TDV İslâm Ansiklopedisi, XIX, 16-18, İstanbul, 1999.

30-  Klâsik Şiirimizde Beşerî Aşk, Yedi İklim, sayı 119, Şubat 2000, s. 48-52.

31-  İslâm Öncesinden Osmanlıya Doğu Şiiri, bilig, (Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi), sayı 13, 2000, s. 67-78.

32-  Osmanlı Dönemi Şiiri ve Şairi Üzerine Tenkitli Bir Değerlendirme, Dergâh, sayı 124, Haziran 2000, s. 10-11, 17-18.

33-  Gazzâlî ve Bâkî’ye Göre Aşk Beyitleri, Yedi İklim, sayı 123, Haziran 2000, s. 38-41.

34-  Konyalı Mevlânâ, İpek Yolu (Konya Ticaret Odası Dergisi), Aralık 2000, s. 30-36.

35-  “İç bâde, güzel sev”, Dergâh, sayı 131, Ocak 2001, s. 9-10.

36-  Gecikmiş Bir Tenkit; “Osmanlı Topraklarında Fars Dili ve Edebiyatı” Kitabı, Yedi İklim, sayı 137, Ağustos 2001, s. 53-58.

37-  Yeni Farsça İlk Şiirlerde Türkler ve Türk Kültürü, Dergâh, sayı 138, Ağustos 2001, s. 20-21.

38-  Hikmet ve Nükte; Mevlânâ ile Nasreddin Hoca, Yedi İklim, Sayı 138, Eylül-Ekim 2001, s. 27-29. 

39-  İsmet-i Buhârî, TDV İslâm Ansiklopedisi, XXIII, 138-139, İstanbul, 2001.

40-  Kâsım-ı Envâr, TDV İslâm Ansiklopedisi, XXIV, 542-543, İstanbul, 2001.

41-  İslâmiyet Sonrasında İlk Farsça Şiirlerde Türkler, Türkler, Cilt 5, Ankara, 2002, s. 903-913.

42-  Mevlâna’nın Hayatı ve Çevresi, Konya’dan Dünyaya Mevlânâ ve Mevlevîlik, Konya, 2002 (Editör Nuri Şimşekler, Karatay Belediyesi), s. 21-30.

43-  Karşılaştırmalı Edebiyat araştırmaları Açısından Klâsik Türk Edebiyatı ile İran Edebiyatı, bilig, sayı 23, 2002 Güz, s. 141-154.

44-  Doğu’da Edebî Miras Üzerinde Tartışmalar, Dergâh, sayı 155, Ocak 2003, s. 10-11, 18-19.

Katıldığı Kongre ve Toplantılardan Bazıları:

1-     Tasavvufî Şiir Geleneğinde Mevlânâ'nın Yeri ve Önemi, 6. Milli Mevlânâ Kongresi, 24-25 Mayıs 1992 (Tebliğler, Konya 1993, s. 87-90).

2-     Mesnevî'de "Hicâb" Kavramı, 7. Milli Mevlânâ Kongresi, 3- 4 Mayıs 1993 (Tebliğler, Konya, 1995, s. 89-95).

3-     Mesnevî'de Taklid" ve "Mukallid" Kavramları, VI. Milli Mevlânâ Sempozyumu, 3 Mayıs 1994 (S.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, sayı 9-10, 1995, Konya, s. 61-67).

4-     Selçuklu Sarayında Şiir ve Şair, V. Milli Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Semineri, 25-26 Nisan 1995, (Bildiriler, Konya, 1996, s.133-139).

5-     Mesnevî'de Edeb Kavramı, 7. Milli Mevlânâ Sempozyumu, 13 Aralık 1995 (Tebliğler, Konya, 1996, s.33-37).

6-     Mesnevî'de İlim Kavramı, 8. Milli Mevlânâ Kongresi, 6-7 Mayıs 1996 (Tebliğler, Konya, 1997, s. 7-17).

7-     Ahmed-i Yesevî, Mevlânâ ve Yunus Emre’nin Dilinde “Bilgi” Kavramı, Ahmet Yesevî’den Hasan Dede’ye Gönül Erleri Uluslararası Bilgi Şöleni, 12-14 Haziran 1997 (Kırıkkale, 1998, Kırıkkale İlini Kalkındırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, s. 109-114).

8-     Mesnevî’de “Sûret” ve “Ma’n┠Kavramları, 9. Millî Mevlânâ Kongresi, 15-16 Aralık 1997 (Tebliğler, Konya, 1998, s. 103-113).

9-     Osmanlı Dönemi Türk Şiirinin İran Edebiyatı ile Münasebeti Üzerine Düşünceler, Kuruluşunun 700. Yıl Dönümünde Bütün Yönleriyle Osmanlı Devleti Uluslararası Kongresi, 07-09 Nisan 1999, Selçuk Üniversitesi, Konya (Konya, 2000, s. 607-614).

10- Selçuklu Devletinin Edebî Faaliyetlerdeki Etkinliği, I. Uluslar Arası Selçuklu Kültür Ve Medeniyeti Kongresi, 11-13 Ekim 2000, Selçuk Üniversitesi, Konya (Konya, s. 451-460).

11-  Halk Şairi Topal Hâfız ve Rus İşgalini Anlatan “Mersiye-i Küçük Mahşer” İsimli Destanı, Trabzon ve Çevresi Uluslar Arası Tarih-Dil-Edebiyat Sempozyumu, 3-5 Mayıs 2001, Türk Ocakları Trabzon Şubesi, Trabzon.

12-  Karşılaştırmalı Edebiyat Araştırmaları Açısından Klâsik Türk Edebiyatı, I. Ulusal Karşılaştırmalı Edebiyat Sempozyumu, 06-08 Aralık 2001, Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.

13-  Klâsik Türk Şiiri Geleneğinde Mevlânâ’nın Yeri ve Edebî Miras Tartışmaları, X. Millî Mevlânâ Kongresi, 2-3 Mayıs 2002, Selçuk Üniversitesi, Konya.

FARS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI’NDA YAPILAN TEZLER

1-     Sait OKUMUŞ, İsmet-i Buhârî, Gazel ve Kasîdeleri Dışındaki Tüm Şiirlerinin Edisyon Kritiği ve Tahlili, Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Nazif ŞAHİNOĞLU, Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale 1998.

2-     Adem UZUN, Baharistan’da Sözdizimi, Tez Yöneticisi: Yard.. Doç. Dr. Mehmet VANLIOĞLU, Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale 1998

3-     Haşim KARAKOÇ, Kâdı Beyzâvî ve Nizâmu’t-Tevârîh’inin Edisyon Kritiği ve Tahlili, Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Nazif ŞAHİNOĞLU, Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale 1998

4-     Şule Yüksel ÖZÇAKIR, Hâfız Divanı’nda Fert ve Cemiyet İlişkisi, Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Nazif ŞAHİNOĞLU, Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale 1998

5-     Adem KARADERE, Nevres-i Kadîm’in Farsça Divanı, Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Adnan KARAİSMAİLOĞLU, Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale 1999

6-     Fikret SARISOY, Basîrî’nin Farsça Divanı, Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Adnan KARAİSMAİLOĞLU, Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale 2001

7-       Abdullah KARACA, Kemal Paşazâde’nin Dekâyıku’l-Hakâyık’ı (Metin-İndeks), Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Adnan KARAİSMAİLOĞLU, Yüksek Lisans Tezi, Kırkkale 2002

ANABİLİM DALI ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİ

1. Arş. Gör. Dr. Fahrettin COŞKUNER

Menûçihrî-i Dâmgânî Divanı’nın Tahlili ve Tercümesi, Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Mürsel ÖZTÜRK, (Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü), Doktora, Ankara 2002

2. Arş. Gör. Sait OKUMUŞ