ERZURUM ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ

FARS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI

Bulunduğumuz şehirde Fars dilinin tarihi

Osmanlılar döneminde Osmanlı-İran yakın kültürel ilişkilerinden dolayı eğitim kurumlarında Arapça’nın yanında Farsça’nın da önemli bir yer tuttuğunu hatta cumhuriyet döneminde yetişen birçok bilim adamının Farsça’yı da özellikle yazı dili olarak çok iyi bildikleri bir gerçektir. Erzurum’da da Farsça’ya ve Fars edebiyatına bu yakın ilgi gösterilmiş, bunun göstergesi olarak da 1968 yılında üniversitemiz Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesinde kurulan Arap Fars Dilleri ve Edebiyatları bölümü bu alandaki eğitim ve öğretim faaliyetlerini akademik düzeyde sürdürmüş, 1982 yılından itibaren de Doğu dilleri ve Edebiyatları bölümüne bağlı bir anabilim dalı olarak lisans ve lisans üstü düzeyde faaliyetlerini sürdürmektedir.

Üniversitemizin kuruluşu ve BUrada Fars dili öğretiminin tarihçesi hakkında açıklama

Atatürk Üniversitesi'nin tarihçesi Türkiye Cumhuriyeti'nin rüyalarından birinin gerçekleşme hikayesidir. Cumhuriyet'in kurucusu Atatürk 1 Kasım 1937 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yasama yılının açılış konuşmasında Doğu Anadolu'da büyük bir üniversite kurmanın gereğini ifade ederek bu husustaki çalışmaları başlatma talimatı vermiştir. Atatürk'ün ölümünün ardından bu çalışmalara 12 yıl ara verildikten sonra konu, 1950 yılında tekrar gündeme getirildi. 1951 yılında oluşturulan bir komisyon Doğu Üniversitesi'nin Erzurum'da kurulmasını önerdi. 1954 yılında çıkarılan 6373 Sayılı Kanunla bu üniversitenin adının Atatürk Üniversitesi olması kararlaştırıldı. Aynı yıl Amerika Birleşik Devletleri A.I.D. teşkilatı aracılığı sonucu Nebraska Üniversitesi ile işbirliği anlaşması imzalanarak hazırlık çalışmaları hızlandırıldı ve 6990 Sayılı Atatürk Üniversitesi Kanunu'nun 07.06.1957 tarihinde yürürlüğe girmesi ile kuruluş çalışmaları tamamlanmış oldu.

Üniversite 17 Kasım 1958 tarihinde bir ortaokul binasında Ziraat ve Fen - Edebiyat Fakülteleri ile öğretime başladı. İki fakültede 135 kadar öğrenci ile öğretime başladı.

Üniversitemizde Fars Dili ve Edebiyatı kürsüsünün kuruluş yılı

Bölümümüz, 1968 yılında “Arap-Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü” adı altında kuruldu. Lisans öğretimine ilk kez 1974-1975 öğretim yılında başladı. 1983 yılından itibaren “Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü” adını aldı. Bölümün eğitim ve öğretimdeki amacı, lisans düzeyinde bilimsel düşünceye ve araştırma yeteneğine sahip eleman yetiştirmektir. Bölümde, Arap Dili ve Edebiyatı ile Fars Dili ve Edebiyatı dallarında öğretim yapılmaktadır.

Mezun olan öğrencilerin bir kısmı Kültür Bakanlığı'na bağlı kuruluşlarda iş bulmaktadırlar. Ancak, mezun öğrencilerin Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı orta dereceli okullarda dil öğretmeni olarak görev almaları için yapılan girişimler sonuçsuz kalmıştır. Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümünde lisans üstü eğitim ve araştırmalar da yapılmaktadır.

Üniversitemizin İlk Farsça Hocaları

Biyografileri ve Eserleri

A) Prof. Dr. Ahmet İhsan TÜREK  (Bölüm Başkanı)

Prof. Dr. Ahmet İhsan TÜREK, 1925 doğumlu olup, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap-Fars Filolojisinden 1957 de mezun oldu. Askerlik görevini yedek subay olarak yaptı. 1960 tan itibaren Atatürk Üniversitesi öğretim kadrosunda bulundu.

Yayınları:

İbn Mukbil Divanı.

İbn el-Enbârî ve Eserleri.

Râî ve Şiirleri

Bunlar dışında birkaç makalesi vardır.

Feyzullah Efendi Otobiyografisi

Türklerin Cezayire Girişi.

Üniversitemizdeki ilk Fars Dili ve Edebiyatı kürsüsü başkanı (biyografisi)

Prof. Dr. Ahmet İhsan TÜREK  (Arap-Fars Dili Bölüm ve Fars Dili  Kürsü Başkanı)

 B) Dr. Nazif ŞAHİNOĞLU:

M. Nazif Şahinoğlu 1936 yılında Trabzon Vakfıkebir Güney (Esentepe) Köyü'nde dünyaya geldi, ilkokulu 1952 yılında İstanbul’da dışarıdan bitirdi. 1959'da İstanbul Pertevniyal Lisesi'nden, 1960'da İmam-Hatip Lisesi'nden, 1963 Haziranı'nda da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap-Fars Filolojisi'nden mezun oldu. 1950 yılında okul dışından başlamış olduğu Arap dili ve edebiyatı öğrenimini kesintili bir şekilde de olsa tüm tahsili boyunca sürdürdü. 1963 yılında doktora öğrenimine başladı. 1964 senesinde Erzurum'da A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyat Bölümü'ne Farsça asistanı oldu. 1966'da doktor unvanını aldı. Askerlik görevini müteakiben bir yıl süreyle İran’da, yirmi ay kadar Fransa'da bilimsel araştırma yaptı. 1973'te doçent unvanını aldı. 1986 yılı sonunda profesörlük kadrosuna atandı.

Yayınları:

Ayrı Basım Halindeki Eser ve Makaleler:

1- Nüvîdi-yi Şirâzi ve Salâmân-u Absâl, İstanbul 1981 (Profesörlük Takdim Tezi).

2- Sa'di ve ibn-i Teymiye'de Hürriyet problemi, Atatürk Üniversitesi-Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi Sayı 8den Ayrı, Basım Ankara-l978.

3- Sa’dî'de Tasavvuf,  Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi: Araştırma Dergisi, Ahmet Caferoğlu özel sayısı Fasikül, l,Sayı 10'dan Ayrı Basım, Ankara 1979.

4- Nâsır-ı Husrev, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi, Cilt: 15, Ayrı Basım, Erzurum 1986.

5- Eski Harflerle Basılmış Farsça Dilbilgisi Kitapları Katalogu, Erzurum 1989.

B) Basılı Madde ve Makaleler

6-   Te'vîl,   İslam Ansiklopedisi   (İ. A),   İstanbul  1979 XII.1.215-217.

7-  Fuzûli  Mehmet  (Şair),    Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, İstanbul  1979, III,   249-258

8-  Bahauddin   Nakşıbend,    İslami Bilgiler Ansiklopedisi, İstanbul 1981, I,   302-306.

9-  Bahauddin   Veled, İslami Bilgiler Ansiklopedisi, İstanbul    1981, I,   306-309           

10- Unsur, İ. A,   İstanbul  1986,  XIII,  40-41.

11- Unsurî   (Şair),   İA,   İstanbul   1986,  XIII,   41-49.

12- Ümmûl-Kitâb, İA, İstanbul 1965, XIII, 110-113.

13- Vahşî Bafkî (Şair),  İA, İstanbul  1986, XIII, 145-148.

14- Vâmık u Azrâ, İA, İstanbul 1936, XIII, 190-194.

15- Vatvât Reşidü'd-dîn  (Şair), İA, İstanbul 1986,  XIII 235-240.

16- Vefa ve Vefâî (Şair), İA, İstanbul 1986,  XII  153-156.

17-  Vird, İA, İstanbul 1986, XIII, 318-320.

18- Vitr,  İA, İstanbul 1986,   XIIT,   320-322.

19-  Zahir-i  Fâryâbi  (Şair), İA, İstanbul 1986, XIII, 451-455.

20-  Zeyneb bint Muhammed, İA, İstanbul 1986, XIII, 554-555.

21- Zuhuri (Şair), İA, İstanbul 1986, 626-629.

22- Zulâli-yi Hânsârî (Şair), İA, İstanbul 1986, XIII, 647-649.

23- Mesnevi, Türk dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, İstanbul 1986, VI, 277, 288. 24- Mevlânâ, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, İstanbul 1986, 298-311.

25- Ahlâk-ı Nasiri, Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) İslam Ansiklopedisi, İstanbul 1986, örnek fasikül, s.32-33.

26- Alâuddevle-i Simnanî, TDV İslam Ansiklopedisi, İstanbul 1986, örnek fasikül, s. 51-52.

27- Gucdevânî, Abdülhâlik, TDV İslam Ansiklopedisi, İstanbul 1986, örnek fasikül, s. 117-118.

28- Abdülkâdir-i Gilânî,  TDV İslam Ansiklopedisi.

29- Abdülazîz    ed-Debbâğ,  İslam Ansiklopedisi.

30- Abdülkerim Cili,  İslam Ansiklopedisi.

31- Ahkâmu'1-Kur'ân , İslam Ansiklopedisi.

32- Ahlâk-ı Muhsinî,  İslam Ansiklopedisi.

33- Ahlâku'l-eşrâf, İslam Ansiklpedisi.

34- Attar,  İslam Ansiklopedisi.

35- Bâyezîd-i Bistâmî, İslam Ansiklopedisi.

36- Cemâleddin-i Afgânî,  Küçük İslam Ansiklopedisi.

37- Divbend,  TDV İslam Ansiklopedisi.

38- Kemâl -i Hucendî,  İslam Ansiklopedisi.

39- Ma' arif,    İslam Ansiklopedisi.

40- Günün Türkiye'sinde  "Cemalettin Afgânî Farsça bildiri (Kabil'de sunuldu).

41- İctihad, Sor Yayıncılık, Soruşturma/3, Ankara 1988, s. 189-236.

42- Şûraya Bir Bakış, İslâmî Yönetimin Temeli ŞÛRA, Vefa Yayıncılık, İstanbul 1992, s.75-110.

43-Farsça Klasik Metinlerden Seçmeler, Nesir-Nazm Erzurum 1990.

44-Farsşa Modern Metinler Nesir-Nazım, Erzurum 1990, 232.

45-Farsça Metinler I-II, Erzurum 1992, 155.

46- Türkiye’de Farsça Öğretim ve Boyutları.

47- Seyyid Kutup’ta Cihat ve Silm Kavramları.

48- İslâmî Gençlik (Girişim Dergisi, Kasım 1989, sayı: 50) s. 34-41.

49- İkbal’de Din ve Devlet İlişkileri.

50- Hz. Peygamber’e Şari’ Denilir mi?  (Kur’an Sünnet Sempozyumu), 71-79.

51- İslam’da Tasavvuf’un Yeri ve Önemi.

52- Osmanlı Türklerinde İlim.

53- I. Cennet, Ateşin de Tekelinde Değildir, Kitap Dergisi, Mayıs 1990, sayı: 30, s. 16-21.

       II. Cennet Sadece Allah’ın Tekelindedir, Girişim Dergisi, Temmuz 1990, sayı: 58, s. 60-67.

       III. Demek Hz. Peygamber’e İttiba Tevhid’in Şartı Değilmiş, Girişim Dergisi, 1990, sayı: 59, s. 36-41.

KİTAPLAR

1- Farsça Grameri (Sarf ve Nahiv), İstanbul Kasım 1997.

C) Saime İNAL SAVİ

21 Kasım 1934 'te Kastamonu'da doğan Prof.Dr.Saime İnal Savi, 1962 de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Klasik Şark Dilleri Bölümünden mezun olduktan sonra, Türk Dil Kurumu başyazmanlığında (1962-1963) bulunmuş, sağladığı bir bursla Hindistana giderek Aligarh İslam Üniversitesinde Fars Dili ve Edebiyatında master yapmış (1965), buradan İran'a geçip Tahran Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde doktor unvanını kazanmış (1969), aynı yıl Tahran Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğretim görevliliği ve Pehlevi Kütüphanesi Türkçe eserler bölümünün sorumluluğunu üstlenmiş ve bu görevlerde üç yıl (1969-1972) bulunmuştur.

1972 de Türkiye’ye dönerek Atatürk Üniversitesi İslâmî İlimler Fakültesinde öğretim görevlisi (1972-1975), Edebiyat Fakültesi Arap-Fars Dili ve Edebiyatı Bölümünde Uzman (1975-1976) ve Dr. Asistan (1976-1981) olarak çalışmış, 1981-1982 yılları arasında bulunduğu Amerika'da Pennsylvania Üniversitesinde araştırmalar yapmış, 1982 de dönünce Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları bölümünde Yardımcı Doçentliğe atanmış, 1983'te Doçentliğe yükseltilmiş, 1986 da Doçentlik kadrosuna atanmış, 1988 de ailevi nedenlerle emekli olarak ayrılmış, 1988-1991 yılları arasında Birleşmiş Milletler Ankara Temsilciliğinde çalışmıştır. 1991'de döndüğü Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü, Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalında, Profesörlüğe yükseltilmiştir.

ESERLERİ:

"Sayr al-ibad  ila'l-Ma'ad", Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, 1962

"Khulasat-ı Ahwal al-Shu'ara, 'Abdal Latif, Master Tezi, Aligarh İslâm Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 1965.

"Tashih-i yeki ez mutun-i desturi ba zikr-i mukaddime-i kamil der bare-i tarih ve tahavvul-i destur-i zeban-i Farisi der Osmani ve Türkiye", Doktora Tezi, Tahran Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 1969.

Araştırmalar:

"Hilali Çağatayi". Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları No: 150, Edebiyat Kesimleri Yayınları No: 104, Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Yayınlan No: 26, s. l -30, Erzurum, 1992.

"Ünlü Hanedanlar Hakkında Yazılmış Tarihler, Gazneliler," Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınlan No: 151,Edebiyat Kesimleri Yayınlan No: 105, Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Yayınlan No: 27, s. 1-42, Erzurum, 1992.

"Bir Kürt Ağzı Üzerinde Osmanlıca-Türkçe Denemesi", Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, s.I-XXÎl + 1-49, îstanbul, 1992.

'Yusuf Ziyaeddin Paşa'nın el-Hediyetü'l Hamidiyye'sinde Osmanlıca-Türkçe Taraması", Elila Yayınları, s.I-IX + 1-320, Ankara, 1993.

"A brief history of the Persian Language in Anatolia,"Journal of the Regional Cultural Institue, Vol.2, No. 2,pp, 110-116,Tehran, 1969.

"The life and works ofAbd-al-Latif   B.'Abd-Allah-al'Abbasi of Gujarat", Journal of the Regional Cultural Institue, Vol.V, No.I, pp.45-50, Tehran, 1972.

"Destur  nuvisi   der   devre-i  Tanzimat",   Mecelle-i danişgede-i Edebiyat ve Ulum-i insani, Vol.23, No.I, Tehran, 1976.

"Hakim Senai ve Sayr al-ibad ila'l-Ma'ad, " AtatürkÜniversitesi Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi, Caferoğlu özel Sayısı. Fasikül 2, Sayı II, s.429-441, Ankara, 1979.

D) Prof. Dr. Ömer OKUMUŞ

1942 yılında Ardeşen'de doğdu. İlk ve orta tahsilini Pazar'da, Lise tahsilini Trabzon ve İstanbul'da tamamladı. Üniversite Tahsilini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde  yaptı. Asistan olarak başladığı Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dillerinde 1993 yılında Profesör oldu ve bir yıl sonra Harran Üniversitesi edebiyat Fakültesine geçti.

Bugüne Kadar Kürsümüze Kayıt Yaptıran veya Mezun Olan Bütün Öğrencilerin Yaklaşık Sayısı

1982 yılında bölümümüzün Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı adını alarak ayrı bir kürsü olmasından sonra günümüze kadar toplam öğrenci sayısı:

Normal öğretim: 373 öğrenci (199 kız, 174 erkek)

İkinci Öğretim: 83 öğrenci (37 kız, 46 erkek)

Kürsümüz Mezunlarından Önemli Görevlere Gelen Kimseler

Prof. Dr. M. Sadi Çögenli Atatürk Üniversitesi. Prof. Dr. Nevzat H. Yanık, Atatürk Üniversitesi. Prof. Dr. Adnan Karaismailoğlu, Kırıkkale Üniversitesi. Yrd. Doç. Dr. Yakup Şafak. Selçuk üniversitesi. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Vanlıoğlu, Dicle Üniversitesi.

Kürsünün Halihazırdaki Durumu Hakkında Bilgiler

(Kürsü başkanının ve öğretim üyelerinin tanıtımı, biyografileri ve eserleri, şu anda mevcut öğrenci sayısı).

1-Doç. Dr. Nimet YILDIRIM (Anabilim Dalı Başkanı)

1963 yılında Erzurum’da dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Erzurum’da tamamladı. 1984 yılında Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü’nde başladığı yüksek öğrenimini 1988 yılında bitirdi. 1989 yılında İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne bağlı olarak Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nda “Yüksek Lisans” öğrenimine başladı. 1990 yılında Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü’nde Araştırma görevlisi olarak görev aldı. 1992 yılında Yüksek Lisans öğrenimini “Sultan Ahmed-i Celâyir ve Kitâbu’l-Mukaddime Adlı Divanı” adlı çalışmasıyla tamamladı. 1992 yılında Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne bağlı olarak Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nda doktora öğrenimine başladı. 1996 yılında “Sa’dî-yi Şîrâzî’nin Bostân ve Gülistân’ında Sözdizimi” adlı teziyle Fars Dili ve Edebiyatı doktoru oldu. 1997 yılında Yrd. Doç.,  2000 yılında Doçent oldu. 

YAYIN LİSTESİ

KİTAPLAR:

Sa’dî-yi Şîrâzî’nin Bostân ve Gülistân’ında Sözdizimi (Doktora Tezi) Erzurum 1996.

Farsça Dilbilgisi, II. Baskı. Erzurum 2000, (isbn 975-94617-0-6)

Farsça’da Fiiller, Kipler ve Zamanlar, İstanbul 1997.

Destûr-i Zebân-i Fârsî II, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 1996.

Destûr-i Zebân-i Fârsî III, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 1996.

Gazneliler Dönemi İran Edebiyatı, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 1999.

Farsça Modern Metinler III, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 1997.

Farsça Modern Metinler IV, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları,  Erzurum 1997.

Farsça’da Bileşik Cümle Yapıları, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 2000.

Fars Edebiyatında Kaynaklar, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 2000

MAKALELER:

Sa’dî-yi Şîrâzî’nin İdarecilere Bakışı ve Medhiyeye Getirdiği Yeni Boyut, Akademik Araştırmalar, I/1, (Erzurum 1996), s. 140-145.

Gramer Tarihine Genel Bir Bakış, Akademik Araştırmalar, I/3, (Erzurum 1996), s. 172-177.

Farsça Gramerinin Tarihî seyri, Akademik Araştırmalar, I/2, (Erzurum 1996), s. 180-186

Fars Edebiyatı Tarihinde Çocuk Edebiyatının Yeri, Ekev Akademi Dergisi, I/2 (Ankara 1998), s. 321-340.

Ferîdûn-i Muşîrî ve Şiiri, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (Erzurum 1998), X, 47-63.

Furûğ-i Ferruhzâd ve Şiiri, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (Erzurum 1998)

Ebu’l-Kâsım-i Lâhûtî ve Şiiri, Nüsha, II/4, (2002), s. 17-34.

Edîbu’l-Memâlik-i Ferâhânî ve Şiiri, Nüsha, II/5, (2002), s. 7-21.

İran Mitolojisi, Nüsha, II/7, (2003)

2-Doç Dr. Mehmet ATALAY

1955 yılında Erzurum’da dünyaya geldi. 1980 yılında, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Arap-Fars Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu. 1981-82 yılları arasında Erzurum Yüksek İslam Enstitüsünde İslami Türk Edebiyatı asistanı, 1982-83 yıllarında Atatürk Üniversitesi’nde öğretim görevlisin olarak görev yaptı. 1983-93 yılları arasında Elazığ Fırat Üniversitesi’nde Farsça okutmanı olarak çalıştıktan sonra 1992’de Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’na öğretim görevlisi 1995’te de aynı bölüme yardımcı doçent olarak atandı. Halen aynı görevi sürdürmektedir. Doktorasını Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne bağlı olarak 1988’de tamamladı. 2000 yılında Doçent oldu.

YAYIN LİSTESİ

KİTAPLAR

1-Şair Nefi Farsça Divanının Edisyon Kritiği ve Üslubu, Basılmamış Doktora tezi, Erzurum 1988.

2-Edebiyat Lügati, hazırlayan: Mehmet Vanlıoğlu-Mehmet Atalay, Erzurum 1994.

3-Şerh-i Cezîre-i Mesnevî, hazırlayan: Turgut Karabey-Mehmet Vanlıoğlu ­Mehmet Atalay, Erzurum 1996.

4-Ahmed Cevdet Paşa, Belâgat-ı Osmâniyye, hazırlayan: Turgut Karabey-Mehmet Atalay, Akçağ Yayınları. Ankara 2000. (isbn no: 975-338-325-8)

5- Kâtibi-yi Nîşâburi, Siname ve Dilrubay Mesnevileri Metin İnceleme, Doçentlik Tezi, Erzurum 2000.

5-Nefî, Farsça Divanı, hazırlayan, Mehmet Atalay, Erzurum 2000.

6-Başlangıçtan Gaznelilere Kadar İran Edebiyatı Tarihi, Erzurum 2000.

7-Selçuklular Devri İran Edebiyatı Tarihi (Ders Notu), Erzurum 2000.

8-Moğollar, Timurlular, Safeviler ve Kaçarlar Devri İran Edebiyatı Tarihi, (Ders Notu), Erzurum 2000

MAKALE

Hâkânî ve Hilye'si I, Fırat Üniv. Dergisi (Sosyal Bilimler), 1991, 5/I, s.29-49.

Hâkânî ve Hilye'si 11, Fırat Üniv. Dergisi (Sosyal Bilimler), 1991, 5/II, s.33-58.

Nefî'nin Şiiri, Fırat Üniv. Dergisi (Sosyal Bilimler), 1994, 1-2, s.24-40.

Mümtâz, TDV İslâm Ansiklopedisi'nde yayınlanmak üzere kabul edilmiştir.

III.Selîm Hakkında Yazılmış Farsça Bir Bahariye, Atatürk Üniv. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Erzurum 1999, sa.12, s. l43-151.

Türk Edebiyatında Sûretü'n-Nebeviyye, Mes`ad Suveylim eş-Şâmân'ın es-Sîretu'n-nebeviyye fi'l-edebi't-Turkî adlı Arapça makalesinin çevirisi.

Şiirin Mahiyeti Hakkında, Abdulhuseyn-i Zerrînkûb'un Der bâre-i Mâhiyyet-i Şi`r adlı Farsça makalesinin çevirisi.

İran'da Nakdüşşiirin Tarihçesi, Abdulhuseyn-i Zerrînkûb'un Târîhçe-i Nakduşşiir der Îrân adlı Farsça makalesinin çevirisi.

3-Doç. Dr. Hasan ÇİFTÇİ

1962 yılında Elazığ ili Karakoçan ilçesi Bahçecik köyünde dünyaya geldi. İlkokulu aynı köyde orta öğrenimini ise Elazığ’da bitirdi. 1982 yılında, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Doğu Dilleri ve Edebiyatları bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nda yüksek öğrenimine başladı ve aynı bölümü 1986 yılında bitirdi. 1987 senesinde adı geçen bölümde öğretim elemanı olarak göreve başladı. 1992’de Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisansını tamamladı. 1996 yılında aynı ensititüde doktorasını bitirdi. Yine bu yıl içerisinde Doğu Dilleri ve Edebiyatları bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nda yardımcı doçent, 2000 yılında doçent oldu.

ESERLERİ

Siraci-yi Sigzi ve Divanı (Yüksek Lisans tezi, Erzurum, 1992)

Ubeyd-i Zakani, Toplumsal Görüşleri, Ahlak ve Felsefesi (Doktora Tezi, Erzurum, 1996)

Klasik Fars Edebiyatında Hiciv ve Sosyal Eleştiri, Erzurum 2000

Gozîde-i ez Nevâdiru’l-emsâl-i ‘Ubeyd-i Zâkânî, Erzurum 2000

MAKALELER

Klasik İslam Edebiyatında Hiciv ve Mizah I, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sa: 10 1998, Erzurum.

Hiciv ve Mizahın Başlıca Nedenleri II, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sa: 11 1998, Erzurum.

Hiciv ve Mizahın Yöntemleri III, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sa: 11 1998, Erzurum.

Bu üç makale seri halinde Yedi İklim’in, 95, 105, 106 ve 109. sayılarında da (İstanbul 1999) yayınlanmıştır.

Bir Fabl Olarak Fare ile Kedi Hikayesinin Arkasındaki Mesaj, Akademik Araştırmalar Dergisi, sa.: 1 İstanbul 1999.

Yek Eser-i Nâşinâhte ez ‘Ubeyd-i Zâkânî, Mecelle-i Dânişkede-i Edebiyyât ve ‘Ulûm-i İnsânî-yi Dânişgâh-i Firdovsî, Meşhed, şomâre 3-4, şomâre-i moselsel 120-12, sâl 31 (1377 hş./2000). (Yurtdışı Makale)

Yek Eser-i Nâşinâhte ez ‘Ubeyd-i Zâkânî: Şerhu’l-Çeğminî, Mecelle-i Îrânşinâsî, Maryland/USA, Şomâre 4, sâl 11 (2000). (Yurtdışı Makale)

4- Doç. Dr. Veyis DEĞİRMENÇAY

1965 yılında Konya'nın Sarayönü ilçesine bağlı Ladik kasabasında dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Ladik’te, lise tahsilini Sarayönü ilçesinde tamamladı. 1988'de Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı'ndan mezun oldu. 1989-1990 yılları arasında vatanî görevini yaptı. 1990'da mezun olduğu bölümde Araştırma görevlisi olarak göreve başladı. 1992 yılında Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne bağlı olarak, Sultan Ahmed Celâyir'in Kitabu'l-garbiyyât adlı Divanı isimli çalışma ile Yüksek Lisansını; 1996'da yine aynı Enstitü'ye bağlı olarak Sultan Veled ve Rebabnâme adlı çalışma ile Doktorasını tamamladı. 1997’de yardımcı doçentlik kadrosuna atandı. Halen aynı göreve devam etmektedir. 2000 yılında doçent oldu. Evli ve dört çocuk babasıdır.

YAYIN LİSTESİ

KİTAPLAR

1- Sultan Veled ve Rebabnâme (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Erzurum, 1996. 2- Sultan Veled, Rubâiler, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum, 1996.

3- Sultan Veled'in Arapça Şiirleri, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınlan, Erzurum, 1996.

4- Fünûn-i Belâğat ve Sınâ‘ât-i Edebî, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum. 1996.

5- Arûz ve Kafiye, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum, 1996.

6- Tevşihat, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum, 1998.

7- Tarihî ve Klasik Metinler, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınlan, Erzurum, 1999.

8- Selmân-ı Sâveci’nin Masnû` Kasidesi Bedâyi‘û'1-eshâr, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınlan, Erzurum, 1999.

9- Mevlânâ Kıvâmuddîn-i Gencevî’nin Masnû` Kasidesi Bedâyi‘u'l-eshâr fi Sanâyi‘l-eş‘âr, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum, 1999.

10- Sultan Ahmed Celâyir, Kitâbu'1-garbiyyât (Altıncı Divan), A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum, 2000.

11- Iran Edebiyatında Bedî‘iyye veya Kasîde-i Masnû‘â, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınlan, Erzurum, 2000.

MAKALELER

1- İntihânâme Mesnevisinde Mevlânâ ve Mevlevilikle İlgili Anlatımlar, Yedi İklim, Mart 1997, S. 84, s. 53-58.

'Attar'ın Divanında Vezin Türleri, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Bilimleri Dergisi 26. sayıda yayınlanmak üzere kabul edilmiştir.

Senâî'nin Divanında Vezin Türleri, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Bilimleri Dergisi 26. sayıda yayınlanmak üzere kabul edilmiştir.

Mevlânâ Şemsuddin-i Berde'i ve Masnu Kasidesi, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Erzurum 1999, S. 13, s. 175-194.

Reddü'l-`arûz âle'l-ibtidâ, A.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Bilimleri Dergisi 26. sayıda yayınlanmak üzere kabul edilmiştir.

Edebî Eleştiri Metodu I-V, Pervîz Nâtil Hanleri, Yedi İklim, 1993, 41, 42, 43, 46, 47. sayıları.

Mukayeseli Edebiyat Ortaya Çıkış ve Yayılışı, Cevâd Hadidi, Yedi İklim, Hazi­ran 1994, S. 51, s. 12-20.

Mukayeseli Edebiyat Mefhumu Nedir?, Şehnaz Şahin, Kalem ve Onur, Sonbahar 1994, S. 1, s. 48-51.

5-Öğr. Gör. Dr Ahad EMİRÇUPANİ

1949 yılında Tebriz’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini aynı şehirde tamamladı. 1972 yılında, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümünde yüksek öğrenimine başladı ve aynı bölümü 1976 yılında bitirdi. Yine bu yıl içerisinde Tebriz Ticaret Genel Müdürlüğünde  uzman olarak işe başladı. 1978 yılında müfettiş oldu. 1980’de daire başkanlığına atandı. 1988 yılında evliliği nedeniyle tekrar Erzurum’a geldi ve bu şehirde yerleşti. 1989 yılında, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı'nda, yabancı öğretim elemanı olarak göreve başladı. 1991’de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına geçti. 1992 yılında ise aynı bölümde öğretim görevliliği kadrosuna atandı. 1991 senesinde Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde Fars Dili ve Edebiyatı dalında başladığı yüksek lisans tahsilini 1993 yılında tamamladı. Aynı yılda doktoraya başladı. Halen Gazneliler Döneminde Edebi Çevre adlı doktora tez çalışmasına devam etmektedir. Evli ve üç çocuk babası.

ESERLERİ

İsmet-i Buhari ve Gazelleri, (Yüksek Lisans tezi, Erzurum, 1993)

Türkçe’den Farsça’ya Çeviri (Ders Kitabı)

Kolay Metinler Kitabı. (Ders Kitabı)

Kompozisyon ve Konuşma (Ders Kitabı)

6-Okutman Asuman GÖKHAN

1964 yılında Erzurum’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini aynı ilde tamamladı. 1982 yılında Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Doğu Dilleri ve Edebiyatları bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalında öğrenimine başladı. Mezun olduktan bir süre sonra özel çalışmalarda bulundu. 1994 yılında aynı bölümde okutman olarak göreve başladı. Yine bu yıl içerisinde Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisansa başladı ve 1997 yılında mezun oldu. 1998 yılında Doç Dr. Nimet Yıldırım’ın danışmanlığında doktora öğrenimine başladı ve halen devam etmektedir.

Eserleri:

1- Nasır-ı Buhari ve Kasideleri (Yüksek Lisans Tezi)

2- Pervin-i İtisami, Hayatı ve Edebi Kişiliği hakkında makale

3- Kafkaslar’da Farsça (Çev. Makale)

7-Arş Gör. Uğur KÖROĞLU

1975 yılında Erzurum’da doğdu. İlk orta ve yüksek öğrenimini aynı şehirde tamamladı. 1998 yılında Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisans öğrenimine başladı  ve 2002 yılında yüksek lisansını tamamladı. 1999 yılında Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalına araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. Halen aynı görevi sürdürmektedir.

AKADEMİK ÇALIŞMALARI

1-Sadık Hidayet’in Hicvi ve Mizahi Mektupları, (Farsça Makale Çevirisi) Yayınlanmamış Yüksek Lisans Seminer Çalışması.

2-Erzurum 2000. Ali Şir Nevai’nin -i Mecalisu’n-nefais Adlı Tezkiresindeki Türk Edip ve Şairler, yayınlanmamış Yüksek Lisans Tez çalışması, Erzurum 2002.

2002-2003 Öğretim Yılı itibariyle Mili Eğitim Bakanlığımız’ın emrine verilmiş olan burslardan İran İslam Cumhuriyeti’nin sağladığı 8 aylık araştırma bursunu kazanmış 2003 yılı Ocak ayı itibariyle söz konusu burs dahilinde çalışmalarını yapmak için İran İslam Cumhuriyetine gitmiştir.

Mevcut Öğrenci sayımıZ

2003 – 2004 öğretim yılı itibariyle mevcut öğrenci sayımız lisansta, toplam: 45 yüksek lisansta, toplam: 5 doktorada toplam: 3’tür

Hazırlayan : Doç. Dr. Nimet Yıldırım (Anabilim Dalı Başkanı)