| ancak dar ve kıvrımlı geçitler sayesinde sağlanabilmektedir. Başka bir örnek Zagras dağı (batı sıra dağları) ise dik yamaçlı etekleriyle ve derin vadilerin paralelinde uzayıp giden yüksek sıra dağlardan oluşur. Bu özellik ülkenin iç kısımlarını Fars Körfezi bölgesinden ayırmakta ve bölgeyi yüz binlerce yıl zamanda oluşan çok kıvrımlı vadiler ve nehirler kanalıyla alçak ovarlarla birleştirmektedir. Bu arada ülkenin kuzey ve güneyinde yer alan kıyı ovalarını; Kevir ve Lut çöllerini İran’ın geniş çöl alanlarına örnek olarak gösterebiliriz SU KAYNAKLARI: Ülke geneline düşen yıllık ortalama yağış miktarı 250-300mm. arasındadır. Dünyadaki yıllık ortalama yağışın (860 mm.) yaklaşık 1/3’ne tekabül eden bu miktar bir yandan İran’ı dünyadaki çorak bölgeler kategorisine dahil ederken diğer yandan da suyun ulusal açıdan taşıdığı hayati önemin kavranarak, son yıllarda mevcut su kaynakları ve imkanlarından en iyi şekilde yararlanmak doğrultusunda, baraj yapımı, suların sistemli olarak kontrol edilmesi ve bu çerçevede bilimsel projelerin üretilmesi gibi alanlarda ciddi çabaların gerçekleşmesine neden olmuştur. AKARSULAR: İran geniş bir akarsu ağına sahiptir. Bu akarsuların büyük bir bölümünü-özellikle de orta ve güney kesimlerde- yağış azlığı nedeniyle yıllar önce kuruyan ve bahar zamanı mevsim yağışları ile eriyen dağ karlarının birleşmesi sonucu kısa sürede kabarıp akan sel rejimli akarsular oluşturur. İran’daki önemli nehirleri belli başlı üç grupta toplayabiliriz: Birinci grup: Aras, Sefidrud, Çalus, Heraz, Grogan, Etrek nehirlerinin tamamı Hazar Denizine dökülür. Yaklaşık 20.650 km² genişliğinde olan bu akarsu havzasının 350’den fazla büyük ve küçük birçok kolları vardır. İkinci grup: Kaynağını İran’ın bol karlı batı dağlarından alan ve Fars Körfezi’ne dökülen nehirlerdir. Karın, Kerhe, Minab, Cerahi, Şur vs. nehirler İran’ın su miktarı en bol olan akarsularıdır. Üçüncü grup: Bataklık veya iç kesimlerde yer alan ve kum çöllerine dökülen nehirlerdir. Bu nehirlerin başında Zayende Irmağı gelir. Zayende nehri İran’ın iç kesimindeki geniş ovalık alanın geniş bir bölümünü suladıktan sonra sularını Gavhuni bataklığına döker. DENİZLER VE GÖLLER: ¨ Hazar Denizi: İran’ın kuzeyinde yer alır. 424.000 km² genişliğinde ve dünyanın en büyük gölüdür. Uzunluğu kuzeyden güneye 1260 km. genişliği, en dar noktada 200 km. en geniş noktada ise 550 km.dir. Gölün derinliği kuzeyde 15 m. iken güneyde yaklaşık 1000 metreyi bulur. Suyu tuzlu ve acıdır. Tuz yoğunluğu oranı 1000’de 13’tür.  ¨ Fars Körfezi: Yaklaşık 232.850 km² dir. Sıcak suları Hürmüz boğazı kanalıyla Umman denizi ve Hint okyanusuna karışır. Kuzeydoğuda Ervend ırmağı ağzından başlayan ve Güneydoğuda Hürmüz boğazına kadar uzanan Fars Körfezinin uzunluğu yaklaşık olarak 805 km’dir. Genişliği yaklaşık 280 km. derinliği ise ortalama 40-50 m arasında değişmektedir. Derinliğin en fazla olduğu ve 100 metreye ulaştığı yer Hürmüz boğazıdır. Kaşm, Hürmüz, Lark, Hengam, Harku, Farsi, Nahilu, Lavan, Hidurabi, Kiş, Sırrı, Abu Musa, Tenebı Kuçek ve Tenebı bozorg İran’ın Fars körfezinde yer alan adalarıdır. ¨ Hürmüz Boğazı: Dünyanın en önemli su yollarından biridir. Fars Körfezini Umman Denizi kanalıyla dünyanın serbest sularına bağlar. Saatte 5 petrol gemisinin geçtiği bu boğazın ana su yolu derinliğinin 115 metre, genişliğinin ise en dar yerde 56 km olması büyük okyanus gemilerinin boğazdan geçmesine imkan tanımaktadır. Hürmüz boğazının kuzeyinde yer alan Kışen adası ile boğazın yakınlarında bulunan Hürmüz, Lar ve Hengani adaları İran İslam Cumhuriyeti’nin söz konusu bölgede önemli su yollarına hakim olmasını kolaylaştırmıştır. ¨ Umman Denizi: Hint okyanusunun bir bölümünü teşkil eden Umman Denizi İran’ın tek serbest denizidir. Alanı 903 km² dir. Derinliği Çabehar Limanı yakınlarında 3389 metreyi bulur. İran’ın en büyük limanlarının Umman Denizi kıyılarında kullanılıp kurulmuş olması ve gelişme göstermesi bu denizin değerinin her geçen gün artmasına neden olmuştur. Öyle ki Fars Körfezi Limanları’nın ulaşım yolları bugün Umman denizi kanalıyla sağlanmaktadır. | 
