Arapça'da "imam" sözcüğü, ister hak olsun, ister batıl olsun, insanların izledikleri, söz ve hareketlerini örnek aldıkları kimseye verilen isimdir. Nitekim Allah Tealâ Kur'ân-ı Kerim'de hak imamla ilgili şöyle buyuruyor:

         Her insan grubunu imamlarıyla çağıracağımız gün, artık kimin kitabı sağ eline verilirse, onlar kitaplarını okuyacaklar ve onlar, bir hurma çekirdeğindeki ipince iplik kadar bile haksızlığa uğratılmazlar. Kim bunda (dün-yada) kör ise, o, ahirette de kördür ve yol bakımından daha şaşkın bir sapıktır.

         Batıl imam hakkında ise şöyle buyurur:

         Bu durumda küfür imamlarıyla çarpışın. Çünkü on-lar, yeminleri olmayan kimselerdir; belki cayarlar.

         İslâm'da imam, Allah'ın emriyle insanları hakka yönelten insan veya kitaptır. İmamın insan olduğu ile ilgili olarak Allah Tealâ şöyle buyurur:

        Hani Rabbin, İbrahim'i birtakım kelimelerle dene-me-den geçirmişti. O da bunları tam olarak yerine getirmişti. (O zaman Allah İbrahim'e): "Seni şüphesiz insanlara imam kılacağım." demişti. (İbrahim) "Ya soyumdan olanlar?" deyince (Allah), "Ahdim zalimlere erişmez." demişti.

 Yine buyuruyor ki:

        Ve onları, kendi emrimizle hidayete yönelten imamlar kıldık.

        İmamın kitap olmasıyla ilgili olarak da Allah Tealâ şöyle buyu-ruyor:

        Ve ondan önce de bir imam (önder) ve rahmet olarak Musa'nın kitabı...

        Bu iki ayetten anlaşılan şudur: İslâm'da bir kitabın imam olması için, Allah tarafından insanları hidayet etmek amacıyla peygamberlerine inmiş olması gerekir; Hz. Muhammed'in (s.a.a) kitabı olan Kur'ân-ı Kerim gibi; nitekim ondan önce de Hz. Musa'nın kitabı ve diğer ilâhî kitaplar hidayet için inmişlerdi.

        İnsanın imam olabilmesi için de Allah Tealâ tarafından tayin edilmiş olması gerekir; nitekim bu alanda Allah Tealâ şöyle buyuruyor: "Şüphesiz, seni insanlara imam kılacağım." Allah Tealâ bu makamı kendi "ahdim" diye tanımlamış, imamın kendisine ve diğerlerine zulmetmemesini, Allah'a karşı isyan ve azgınlık etmemesini irade etmiştir; aksi durumda böyle bir ahit onu kapsamına almaz. Nitekim Allah Tealâ buyuruyor ki:

        "Ahdim zalimlere erişmez."

        Yukarıda açıkladıklarımızı göz önünde bulundurarak İslâm'da "imam" şu anlamlara gelir:

        a) İmam, Allah Tealâ'nın, insanlara yol göstermesi için peygamberlerine indirmiş olduğu bir kitaptır.

        b) İmam, Allah Tealâ tarafından insanlara yol göstermesi ve onları hidayet etmesi için tayin edilen bir kişidir. İmametin şartı ise masum olmak, yani her türlü günah ve kötülüklerden arınmış olmaktır.