h) Muaviye'nin Veziri Amr b. As

 İbn Hazm'ın "el-Fasl" adlı kitabında bu konudaki sözü özetle şöyledir:

 Muaviye ve onunla birlikte olanlar içtihatlarında hata eden ve bu yüzden sadece bir mükâfatı hakkeden müçtehitlerdir.

 Yine diyor ki: Muaviye hataya düşmüş ve müçtehit olması hasebiyle bir mükâfatı hakketmiştir.

 Muaviye ve Amr b. As'tan bahsettiği başka bir yerde ise şöyle diyor:

 Bu ikisi, kan dökme meselesinde içtihat etmişlerdir. Nitekim müftüler de içtihat eder ve bazen bir müftü sihirbazın öldürülmesini gerekli görürken bir diğeri buna karşı çıkar. O hâlde cehalet, bilinçsizlik ve konu karıştırılması olmazsa böyle içtihatlarla Muaviye ve Amr b. As ve diğerlerinin içtihadı arasında ne fark olabilir ki?!

 İbn Teymiyye de Muaviye'nin işlerini, "O, müçtehitti." diye-rek mazur görmüş ve "O, bu konuda Ali b. Ebu Talib gibidir." demiştir.

 İbn Kesir ise, "Muaviye müçtehitti ve ecri vardır inşallah." demiştir.

 Amr b. As'la Ebu Musa arasında gerçekleşen hakemiyet olayını anlattıktan sonra şöyle diyor:

 Amr b. As maslahat gördüğü için Muaviye'yi hilafete atadı; bazen müçtehit içtihadında hataya düşebileceği gibi bazen de isabetli olabilir...

 İbn Hacer Heytemî, "es-Savaik" adlı kitabında şöyle diyor:

 Ehlisünnet ve'l-Cemaat ekolünün inançlarından biri de şudur: Muaviye Ali'nin döneminde halife değildi; aksine padişah sayılıyordu; onun içtihadına bir sevap vardır; Ali'nin ise biri içtihadı ve diğeri ise içtihadında isabetli olması nedeniyle iki sevabı vardır...

 İbn Hacer, "Tathiru'l-Cenan-i ve'l-Lisan Ani'l-Hutur-i ve't-Te-fevvuh bi-Selb-i Seyyidina Muaviye b. Ebu Süyfan" adlı kitabında şöyle yazıyor:

 Muaviye'nin içtihadı nedeniyle sevabı vardır. O, "Müçtehit içtihat eder de içtihadında isabetli olursa iki sevap ve eğer yanılırsa bir sevap vardır." hadisi gereğince içtihat etmiş ve sevap almıştır. Şüphesiz Muaviye müçtehitti ve eğer içtihadında yanılmışsa mükâfat alır; onun yaptığı işlerin hiçbir sakıncası da yoktur.

 Daha sonra uzun uzadıya Muaviye'nin içtihadını ispatlamaya çalışıyor.

 Yine "es-Savaik" adlı kitabında "baği" sözcüğünün anlamını açıklarken şöyle yazıyor:

 Son dönemdeki imamlarımızdan birinin kitabı olan "Envar" kitabında şöyle geçmiştir: "Baği" fasık ve kâfir anlamında değildir; bağiler, görüş ve davranışlarında hatalı olan kişiler-dir. Dolayısıyla, Muaviye'nin kınanması doğru olmaz; çünkü o sahabenin ileri gelenlerindendir!

 Şeyh Abdulvahhab Abdullatif, İbn Hacer'in "Tathiru'l-Cinan" adlı kitabının haşiyesinde, "Sahabeden bir çoğu Muaviye'nin girişimlerini eleştirmişlerdir." diyen "Derasetu'l-Lebib" kitabının bazı konularını naklettikten sonra şöyle yazı-yor:

 Bu gibi şeyler, görüş farklılığı veya nastan haberi olmayışı gibi sebeplerle bütün müçtehitlerin başına gelmiştir. Böyle şeyler ister sahabe olsun, ister olmasın herkesin başına gelmiştir. Bunlar Muaviye'nin müçtehitler kategorisinden çık-masına neden olmaz!