d) İkinci Halife Ömer b. Hattab

 İbn Ebi'l-Hadid, Ömer'e yöneltilen, "O, beytülmalden yersiz bağışlarda bulunuyor, Ehlibeyt'e humus verilmesini önlediği hâlde Aişe ve Hafsa'ya her yıl on bin dirhem veriyordu!..." şeklindeki beşinci eleştirinin cevabında şöyle diyor:

 Beytülmal, toplanan malların yerinde harcanması içindir; onun için zamanın önderi onun az veya çok ödenmesinde içtihat edebilir. Humus konusu ise içtihadî bir mevzudur...!

 Yine diyor ki:

 Ömer, hüküm verdiği hiçbir konuda içtihat dairesinin dışına çıkmamıştır. Eğer birileri bu gibi konularda onu eleştirip kınayacak olursa gerçekte sahabenin gidişatı olan içtihadı eleştirmiş olur. İbn Ebi'l-Hadid, İbn Cevzî'nin "Humus içtihat konularındandır." dediğini naklediyor.

 Verdiği hüküm ve emirlerde çelişkiye düşen, öyle ki, büyükbabanın mirasta aldığı pay konusunda yetmiş ve bir rivayete göre de yüz çeşit hüküm veren(!) veya Allah Teala bütün insanlar arasında eşit davranılmasını emrettiği hâlde bazılarını diğerlerine tercih eden, hükümlerde kendi tahmin ve sanısına ve kişisel görüşüne göre konuşan Ömer'e yöneltilen yedinci eleştirinin cevabında, "İçtihadî konularda deliller ve zannın galip gelmesi nedeniyle görüş farklılığı ve görüş değiştirmek câizdir." diyenlerin sözünü nakletmiş ve sonra da şöyle demiştir:

 Asıl problem bu konuda yapılan kıyas ve içtihattır; eğer bu ikisi kabul edilecek olursa artık böyle bir eleştiri anlamsız olur.

 Kuşçî de Hace Nasîruddin Tusî'nin, "O, Resulullah'ın (s.a.a) eşlerine bağışta bulunup onlara maaş bağlandığı hâlde Hz. Fatıma ve Resulullah'ın (s.a.a) Ehlibeyt'ini humuslarını almaktan mahrum etmişti; büyükbabanın mirasta payına düşen şey konusunda yüz farklı hüküm vermiş, beytülmalden alınan hak ve bağış konusunda bazı kişileri diğerlerine tercih etmişti; oysa Hz. Resulullah'ın (s.a.a) döneminde böyle bir şey yoktu." şeklinde Ömer'le ilgili eleştirilerine karşı şöyle diyor:

 Bu dört eleştirinin cevabı şudur: Bunlarda hiçbir türlü eleştiriye yer yoktur; çünkü bunlar bir müçtehidin diğer bir müçtehitle ihtilaf ettiği içtihadî konulardandır!