ZİYA-İ NAHŞEBİ

          34- Ziyâ-i Nahşebî: Nahşebî veya Ziyâ-i Nahşebî mahlaslı Hâce Ziyâuddîn, VIII/XIV. yüzyılın tanınmış ya¬zar ve şairlerinden olup ona ait birçok eser elde mevcuttur. Aslen Nahşeb veya Nesef (Semerkand’a ya¬kın) halkındandı ve oradan Hindistan’a giderek Bedaun şehrine yerleşti, 751/1350 yılında öldü. Eserleri şunlardır:

          1- Silki’s-Sulûk: Bazı tasavvuf konularını ve Sufilerin sıfat ve özellikle¬rini konu alır.

         2- Tûtî-nâme: Fars edebiyatında ünlü olan hikayelerdendir. Aslında Sanskrit edebiyatından alınmış olup Nahşebî’den önce bir bilgin onu sanatlı bir Farsçayla çevirmiş ve çok zor anlaşılır bulunduğundan zamanın ileri gelenlerinden birinin isteğiyle Nahşebî, onun yetmiş efsanesinden elli iki hikayesini seçmiş ve daha kısa ve daha süslü bir hale getirerek bazı şiirler de ekleyip 730/1330 yılında tamamlamıştır. Bu kitabın konusu, Huceste ismindeki bir kadının konuşan ve sırları bilen bir papağana sahip olan birine eş olması hikayesidir.

         3- Kulliyyât u Cuzviyyât: En iyi ve en güzel ilahi bir yaratık olan in¬san cinsi konusunda nesir ve nazım karışık makalelerden oluşan bir mecmuadır.

         4- “Gulrîz” hikayesi, Masum Şah ile Nuşâbe isminde bir kızın hayatını konu alan bir kitap olup şiir, hadis ve haberlerle süslü bir nesirle yazılmıştır.

          5- Lezzetu’n-Nisâ

          6- Aşere-i Mubeşşere

         Ziyâ’nın tüm bu eserlerdeki nesri, sanat ve ibarelerin süslenmesine, şiirlerle, atasözleriyle, ayet ve haberlerle desteklenmesine eğilimlidir. Ziyâ-i Nahşebî Farsça şiir de söylerdi ve bunların bir kısmını Kulliyyât u Cuzviyyât’ta getirmiştir.