| 7 YENİ EDEBÎ EĞİLİMLER Son derece uzun ve dağınık tefrikalara karşı, entelektüel basında, en önemli özelliği dönemin yaygın üslûplarını izlememek olan yeni edebî eğilimler ortaya çıkar. Tefrika yazarı sadece eserinin ticari başarısını düşünür, oysa edebiyat yoluyla kâr sağlamak peşinde olmayan yenilikçi yazar da yeni bir sanatsal ve siyasî anlayışı temelinde yazmaktadır. Tefrika yazarı daha çok gelir elde etmek için çalışma sayfalarını ve heyecanlarını artırma peşinde olduğu halde, entelektüel bir çıkış noktasına sahip olan yenilikçi yazar, hayatın en temel sorunlarını dile getirmek için sadeliği ve içsel bir oluşumu düşünür. Edebiyat pazarındaki satış ilişkilerinin bağlayıcılığından azat olan yeni edebî eğilimin temsilcileri, çalışmalarını ortaya koymak için Sohen, Merdom ve Peyâm-i Nov gibi dergilere yönelirler. Ancak göreceğimiz gibi, bunların çoğu siyasî-edebî piyasada konumlarını muhafaza etmek için başka bir şekilde günün modası olan zevklere esir olurlar ve bir yazar olarak kendi bireysel yaratıcılıklarına zarar verirler. Zamanın uygun hale gelmesi ve çeşitli edebî ve siyasî “izm”lerin ortaya çıkışı, sanatçının ahlâkî ve toplumsal bağnazlıklar ve geleneklerle yüzleşmesi için gereken yolu açarak çeşitli yeni edebî üslûplar deneme imkânı doğurur. Yeni edebî eğilimler arasında ideolojik ve gerçeküstücü edebiyatın adını anmak mümkündür.
|
