Nehc'ül-Belağa'nın Senetleri Hususunda Şüphe Etmek

Şüphesiz muhterem okuyucular bu söylenenler ışı­ğında Nehc'ül-Belağa'nın senetleri konusunda şüpheye düşmenin söz konusu edilmesini şaşkınlıkla karşılayacaklar­dır. Ama bilmek gerekir ki bu tür şüpheler bir takım ya­zarların cehalet, bağnazlık, yersiz, boş inançlara taraftarlık etmek ve benzeri şeylerden kaynaklanmıştır ve de kitap­larda oldukça çok görülmektedir. Meşhur deyimle bunlar “delinin kuyuya attığı taşı kırk akıllı çıkaramaz” türünden şüphe­lerdir.     

Tam iki yüz elli yıl boyunca bütün Rical ve biyografi alimleri Nehc'ül-Belağa'yı Seyyid Razi'nin telif ettiği kitap olarak kabul etmiş ve içindeki sözlerin Müminlerin emiri Hz. Ali'ye ait olduğu hususunda yakin içinde ol­muşlardır. Aniden Musul bölgesinde, Erbil kalesinde Şemsuddin İbn-i Hallekan adında bir şahıs. Vefiyyat'il-A'yan kitabında Nehc'ül-Belağa'yı Seyyid Razi'nin kardeşi Seyyid Murtaza'nın kitabı olduğunu iddia etmiştir. Daha sonra da hiçbir delili olmadan kendi düşüncelerini şöyle aktarmıştır: İnsanlar, Ali b. Ebi Talib'in söz­lerinden oluşan Nehc'ül-Belağa hususunda ihtilafa düş­müşler ve bu kitabı Seyyid Murtaza'nın veya Seyyid Razi'nin kaleme aldığı hususunda şüphe etmişlerdir. Kitabı yazanın da toplayanın da bir olduğunu ve Ali'ye yalan yere isnat edildiğini söylemişlerdir.  İbn-i Hallakan'dan sonra Yafii , Zehebi , İbn-i Hacer , İbn-i İmad Hanbeli  ve Ahmed Emin  gibi ortaya çıktı ve İbn-i Hallakan'ın sözünü tekrar ettiler. Ama Hatip Hüseyni'nin bu gruptan saydığı Selahuddin Safedi ise İbn-i Teymiye'nin bunu in­kar edip şöyle dediğini nakl etmektedir: “Nehc'ül-Belağa Seyyid Razi'nin diktesi olamaz, Nehc'ül-Belağa'da yer alanlar Ali b. Ebi Talib'in kelamıdır, Seyyid Razi'nin Nehc'ül-Belağa'daki sözleri (önsözü ve açıklamaları) ise bilinmektedir.     

İbn-i Hallakan'ın yolunu takip etmek isteyen bazı kim­seler sözde bu hayali iddialarına bir takım deliller de getirmişlerdir. Bu delillerden bazıları şöyledir:

2-Gayb ilmini bildiğini iddia etmektedir.     

3-Uzun hutbeleri vardır.     

4-Lafzi kafiyesi ve... vardır.     

5-Konuları oldukça dikkatli bir şekilde inceden inceye nitelendirmiş ve ayırmıştır.     

6-Hıristiyanlarınkine benzer bir şekilde insanlara sü­rekli ölümü hatırlatmakta, dünyayı terk etmeye davet et­mektedir, gibi...     

Nehc'ül-Belağa'nın konuları Seyyid Razi'den çok ön­celeri telif olmuş ve kaynak kitaplardan çıkarılmadan önce bazı Şii ve Sünni yazarlar bu hayali itiraz­lara cevap vermeye çalışmışlardır. Örneğin Seyyid Abduzzehra Hüseyni,  Seyyid Hibbetuddin Şehristani , Seyyid Abdullah Nimet, Muhammed Muhyiddin,  ve Şeyh Hadi Kaşif'ul-Gıta  gibi bazı kimseler bu konuda bü­yük çaba sarf etmişlerdir.   

Alimlerin o gün verdiği bu tür cevaplar bize göre in­sanları suvaran, kuyuya atan taşa benzemektedir. Ama bugün artık Nehc'ül-Belağa, kelime kelime incelenmiş ve çok sağlam kaynaklardan çıkarılmıştır. Dolayısıyla artık böyle bir tartışma yersizdir ve insanın vaktini boşuna harcamaz anlamına gelmektedir. Ama söylemek gerekir ki bu itiraz edenler evvela Ali b. Ebi Talib'i o yüce ilmi ve ilahi ma­kamından aşağı indirmiş ve onu kendileri ile eşitlemişler­dir. Onun yüce ve ruhani sözlerini kendi kısır akıllarıyla değerlendirmişlerdir. Dolayısıyla kafalarına takılan problemleri de hemen kağıda dökmüşlerdir.