41-) 631. Yıl Nüshası Ebu er-Rıza Seyyid Fazlullah Ravendi’nin torunu Hasan b. Muhammed b. Abdullah b. Ali Caferi Hüseyni hattıyla 631 Zilkade tarihiyle yazılmıştır. Bu nefis nüshayı Seyyid Muhammed Kazim Tabatabai Yezdi’nin oğlu Seyyid Muhammed Yezdi’nin varislerinin yanında gördüm. Bu nüshada besmele ve bazı başlıklar kufi hattıyla yazılmıştır. Müstedrek’ul Vesail 3/494, ez- Zeria 24/413, Mesadir-u Nehc’ul Belağa, 1/ 192 42-) 641. Yıl Nüshası Bu nüshada Cafer b. Muhammed b. Sevid’in hattıyla 641 yılı Sefer ayı tarihiyle yazılmıştır. Sonuna da el Hutbet’ul Yetime eklenmiştir. Bu nüsha Britanya-Londra müzesi kütüphanesinde OR. 6057 numarada korunmaktadır. 43-) 649. Yıl Nüshası Bu nüsha Kıvam’ul İslam diye meşhur olan Ebi İhak İsmail b. Yakub el Cündi’nin hattıyla 649 yılı Zilkade ayının başlarında Cuma günü tarihiyle yazılmıştır. Katibinin Harezm’in Beldehul köyünde tahsil ettiği zamanda yazılmıştır. Bu nüsha tashih edilmiş üzerine talik ve haşiyeler yazılmıştır. Bazı sayfaları ise 11. asırda yazılmıştır. Bu nüsha Ayetullah’il Uzma Necefi-i Meraşi’nin kütüphanesinde 55 numarada korunmaktadır. (Fihrist-i Kütaphane 1/65) 44-) 660. Yıl Nüshası Ebu Cafer Muhammed b. Muhammed b. Ebi Nasr b. Muhammed Ali hattıyla 660 yılının Recep ayının 4. Günü Cumartesi tarihiyle yazılmıştır. İhtimalen nüshanın katibi Seyyid Ziyauddin Fazlullah Ravendi’nin mektebinin öğrencisi olan Allame Edip Zeynuddin Ebu Cafer Muhammed b. Ebi Nasr b. Muhammed b. Ali Kummi’nin torunudur. Sözde beşinci asırda yazılmış olduğu söylenen bu nüsha altıncı asır da yazılmış diye tahrif edilmiştir. Çok güzel bir hatla yazılmış olan bu nüshanın Besmele ve başlıkları Kufi hattıyla yazılmıştır. Bu nüsha eski şura meclisi kütüphanesinde 8344 numarada korunmaktadır. 45-) 667 veya 668. Yıl Nüshası Seyyid Necm’ud-Din Ebu Abdillah Hüseyin b. Erdeşir b. Muhammed Taberi Enderavezi hattıyla Hille’de Sahib-i Zaman (a.s) makamında H. 667 Sefer ayı sonlarında Cumartesi tarihiyle yazılmıştır. (Tarih-i Sahib-i Riyaz’ul-Ulema’nın ve Üstat Muhammed Taki Daneşpejuh’un okuduğu gibi bu şekilde okumak da mümkündür.) Mukabele ve tashih edilmiş olan bu nüsha büyük zatlar için defalarca okunmuştur. İçine icazetler ve bilağ yazılmıştır. Bu cümleden olarak Yahya b. Ahmed b. Ahmed b. Yahya b. Hasan b. Said Hezeli Hilli’nin, Hille’de katibi için H. 667 (veya 677) tarihinde yazmış olduğu icazettir. Bu nüsha da katibin rivayeti şerif Razi’ye kadar zikr edilmiştir. Ama ne yazık ki icazetin bazı kelimeleri silinmiş tümüyle okunmamaktadır. Bir müddet sonra bu nüsha Hille’den Necef-i Eşref’e intikal etmiş, Seyyid Muhammed b. Ebi’r-Rıza Avi’ye okunmuş daha sonra bu kitap Mü’minlerin Emiri Ali (a.s)’ın mutahhar türbesindeki sahih nüsha ile karşılaştırılmış ve üzerine bir çok açıklamalar yazılmıştır. Daha sonra bu nüsha Necef’ten Hille’ye geri götürülmüş ve üzerine H. 728 Zilhicce tarihiyle Şeyh Hasan b. Hüseyin b. Hasan Serabeşunuy’un icazeti yazılmıştır. Bu nüsha Ayetullah’ul-Uzma Hekim’in Necef’teki kütüphanesinde 139 numarada korunmaktadır. 46-) H. 669. Yıl Nüshası 669 yılının Recep ayı tarihiyle Tuğrul b. Abdullah’el Gizzi kütüphanesi için yazıldı. Bu nüsha Amerika’daki Brinston kütüphanesinde 1902 numarada kayıtlıdır. (Fihristi Mah, s. 221) 47-) 673. Yıl nüshası Akil b. Hüseyin b. Ebi el-Feth b. Ahmed b. Abdullah Hairi (Cabiri?) hattıyla birinci cildi 673 yılının Recep ayının 20. günü yazılmıştır. İkinci cildi ise aynı yılın Ramazan ayının yedinci günü Hille’de yazılmıştır. İlk sayfasında katibi “Akil b. Abdullah” ın imzası vardır. Bu nüsha Britanya müzesi 472 numarada ADD.23 adıyla kayıtlıdır. (Fihristi Riv, s. 658) 48-) 674. Yıl Nüshası Burhan en-Nizami olarak tanınan Muhammed b. el-Hüseyin el-Keçi hattıyla, 674 yılının Zilhicce ayının 24. Salı günü tarihiyle yazılmıştır. Bu nüsha Nasiriye-i Lekehnü kütüphanesinde korunmaktadır. (Abakat’ul Envar sahibinin kütüphanesi) 49-) 675. Yıl Nüshası İsmail b. Yusuf b. Ali b. Muhammed b. Ed-din ? hattıyla H. 675 yılı, Sefer ayının 2’si Perşembe günü tarihiyle yazılmıştır. Bu nüsha Astan-i Kuds-i Rezevi kütüphanesinde 1862 numarada korunmaktadır. (Fihristi kütüphane 1/97) 50-) 675. Yıl Nüshası Hasan b. İsmail b. İbrahim b. Ali b. Ebi’z-Zeyn Said Taberi’nin H. 675 yılının Cemadiy’el-Evvel ayının son Çarşamba günü tarihiyle yazdığı nüsha hamedan İ’timad’ud Devle kütüphanesinde korunmaktadır. (Tahran Üniversitesi Merkez kütüphanesi yayınları 5/346) 51-) 675. Yıl Nüshası Bu nüshayı H. 1385 yılında Tebriz’de Hacı Hüseyin Ağa Nahcavani’nin yanında gördüm. 52-) 676. Yıl Nüshası Bu nüsha Ali b. Selman b. Ebi el-Hasan b. ebi el-Ferec b. Muhammed b. Ebi el-Berekat’ın 676 yılının Şaban aynın 14’ü Salı günü tarihiyle yazdığı nüshadır. Bu nüsha Kütüphane-i Milli-i Mülk’de 153 numarada kayıtlıdır. (Fihristi kütüphane Arapça bölümü, s. 785) 53-) 677. Yıl Nüshası Hasan b. Mehdi Alevi Hasan-i Amuli Behlevi’nin 677 yılı Rebiulevvel ayının ortaları tarihiyle yazdığı nüshadır. Bu nüsha Ayetullah’il Uzma Necefi Mer’aşi kütüphanesinde, 3994 numarada korunmaktadır. (Fihristi Kütüphane, 10/372) 54-) 680. Yıl Nüshası Muhammed b. Ebi el-Mekarim’in 680 tarihiyle yazdığı nüshadır. Nefis süslemelerle bezenmiş; altın işlemeli ve hatlı başlık kullanılmıştır. Bu nüsha Ayetullah’il Uzma Necefi Mer’aşi kütüphanesinde korunmaktadır. 55-) 682. Yıl Nüshası Hüseyin b. Muhammed Hasani’nin Müminlerin Emiri Hz. Ali (a.s)’ın mutahhar kabrinde, Gıyas’ul-Hak Ve’d-Dünya Ve’d-Din Kütüphanesi için 682 tarihiyle yazdığı ve tehzib ettiği nüshadır. Bu nüsha güzel bir hatla yazılmış, nefis çizgilerle yaldızlanmış ve yanık renkli bir ciltle kaplanmıştır. Bu nüsha Kahire, Tal’at Efendi kütüphanesinde, Dar’ul Kutub’il-Mısriyye’de, 4840 numarada kayıtlıdır. Üstat Ebulfazl Muhammed İbrahim kendisinin tahkikiyle basılan Şerh-i İbn-i Ebil Hadid kitabının önsüzünde tanıtmıştır. 56-) 683. Yıl Nüshası Bu nüsha İbn-i el-Fahir diye tanınan Safiyuddin Abdulmümin b. Yusuf’un (Dr. Mustafa Cevad’ın yazdığı üzere) H. 683 tarihiyle yazdığı nüshadır. O tarihlerde bu nüshanın katibi borçlu olduğu için hapisteydi. Bu nüshanın yarısı Bağdat müzesi kütüphanesinde olup 1623 numarada kayıtlı bulunmaktadır. (Fihrist-i Kütüphane Edebiyat bölümü, s. 642) 57-) 684. Yıl Nüshası Niku Ali b. Muhammed’es-Sukuni’nin 684 tarihiyle yazdığı nüshadır Bu nüsha Süleymaniye kütüphanesinde olup Kitaphane-i Reis’il-Kitab bölümünde, 943 numarada kayıtlı bulunmaktadır. 58-) 687. Yıl Nüshası Nizamuddin Hüseyin b. er-Reis Ebi Sa’d Muhammed b. Abdulkerim Eberkuhi’nin; H. 5 Rebi’ulevvel 687 yılı Perşembe günü tarihiyle yazdığı nüshadır. Bu nüsha tashih edilmiş ve üzerine haşiyeler yazılmıştır. Bu nüsha Tahrandaki Kütüphane-i Milli-i Mülk’de olup 1176 numarada kayıtlı bulunmaktadır. (Fihrist-i Kütüphane Arapça bölümü, s.786) 59-) 692 . Yıl Nüshası Ali b. Ebi Mansur’un 692 tarihiyle yazdığı nüshadır. Ama ne yazık ki bu nüshanın ilk sayfaları yoktur. Bu nüsha Hüdabahş-Petene kütüphanesinde 3569 numarada kayıtlı bulunmaktadır. (Fihrist-i Kütüphane, Miftah’ul Kunuz’il-Hafiyye adıyla kayıtlıdır... 3/136) 60-) 693. Yıl Nüshası Hüseyin b. Muhammed Hüseyn-i Şirazi’nin H. 693 yılının Rebi’ulevvel ayı tarihiyle Bağdat’ın Medinet’ul-İslam’da yazdığı nüshadır. Bu nüsha çok güzel hatla yazılmış olup çok nefis çizgiler kullanılmıştır. Bu nüsha Tahran, Kütüphane-i Milli-i Mülk’de olup 1798 numarada kayıtlı bulunmaktadır. (Fihrist-i Kütüphane Arapça bölümü, s. 786)
|