20-) 544. Yılının Nüshası

Muhammed b. Muhammed  Ahmed’en Nakib Hattıyla 544 yılı Sefer ayında Sebzevar şehinde yazılmıştır.  Adeta Ebu Yusuf Yakmub b. Ahmed Nişaburi’nin nüshası üze­rinden yazılmıştır ve  bu yüzden de nüshanın sonunda onun hattıyla iki beyt halinde birşiir de not  düşülmüştür.

Bu nüsha tashih ve  mukabele edilmiş ve sayfa haşiye­lerinde tashih ve bilağ eserleri göze  çarpmakta­dır. Birinci sayfa ile sonlardan bir kaç sayfa da düşmüş­tür. Bu  nüsha Fazıl Han medresesinin kütüphanesinde olup Astan-i Kuts-i Rezevi  kütüphanesine nakledilmiştir. Orada ise 13847 numarada korunmaktadır. Resimleri  Tahran üni­versitesi merkez kütüphanesinde 2136 numa­rada mev­cuttur.  (Fihrist-i Faziliye s. 85; Meşhed Kütüp­hanesi s. 500; Fihrist-i Mikro Filmha-i  Kitaphane-i Mer­kezi, 1/396)

21-) 553. Yılının Nüshası

Abul Cebbar b. Hüseyin b.  Ebil Kasım Hacı Ferahani hattıyla ve H. 553 yılı Cemadiyel Evvel ayının 19’u  Çarşamba günü Seyyid Ziyauddin Ebi er-Rıza Fazlullah b. Ali b. Abdullah Hasani (Ravendi)’nin  nüshası üzerinden gezmek için gittiği Ravend’in Cuskan köyünde yazılmış daha  sonra kendisine okunmuş ve okunması 554 yılı Cemadiy... ayının Perşembe günü  sona ermiştir.

 Bu nüsha Rıza Hindistan Rıza Rampur  kütüphanesi 1190 numarada korunmaktadır. (Fihrist-i Kitaphane 1/631)  Mikrofilimleri ise Tahran Üniversitesi kütüphane­sinde 5046 numarasında  mevcuttur. (Fihrist-i Mikrofilimha-i Kitaphane-i Merkezi 3/226)

22-) H. 556 Yılının Nüshası

H. 556 yılında Muhammed  İbn-i Muhammed İbn-i Abbas-i Kumi’nin hattıyla yazılan bu nüsha mukabele  edilmiş ve ondan sonra Seyyid Fazlullah b. Ali Hasani (Ravendi) H. 571 yılında  onu okumuş ve sonunda Ali İbn-i Meysem-i Behrani’nin hattına H. 643 yılında bir  ta­kım faydalı eklemeler yapılmıştır.

Bu nüsha Irak’ın Bağdat  kütüphanesinde 3784 numa­rada korunmaktadır. (Fihrist-i Kitaphane, Edebi  kitaplar bölümü, s. 642)

23-H. 565 Yılının Nüshası

Muhammed İbn-i Said-i  Ameri’nin hattıyla 12 Şaban H. 565 12 Şaban Cuma akşamı yazılmıştır. (son  kısmında mü­ellifin nüshasından bazı şeyler eklenmiştir) Fenckerdi tara­fından  bu kitaba bir takım notlar düşülmüştür.

Bu nüsha Bağdat  kütüphanesi müzesinde (el-Müthef’ul-Iraki) 356 numarada korunmaktadır.  (Fihrist-i Kitaphane, Edebi kitaplar bölümü, s. 624 ve Mesadir-u  Nehc’ül-Belağa, c.1 s. 188-192)

24-)H. 566 Yılının Nüshası

Bu nüsha da Süleyman b.  Mahmud b. Muhammed b. Keraber el-Bedri hattıyla H. 566 Şevval ayının 11’inde  Per­şembe günü yazılmıştır. Abdussamed Hanefi’nin hattıyla yazılan haşiyeleri  de H. 925 yılı Ramazan ayında yazıl­mıştır. Bu nüsha Mülk-Tehran Milli  kütüphanesinde 874 numarada saklanmaktadır. (Fihrist-i Kitaphane, Arapça  Nüshalar bölümü, s. 786) Mikrofilimleri ise Astan-i Kuds-i Rezevi kütüphanesinde  mevcuttur.

25-)568 yılının Nüshası

Ali b. Muhammed b. Ebi  Said b. Mansur’un hattıyla H. 568 yılı Rebi’ul-Evvel ayında yazılmıştır. Bu  Nüshayı İstanbul Süleymaniye kütüphanesinde Reis’ul-Kuttab kütüphanesinde 442  numarada gördüm.

26-) 573 yılının Nüshası

Kufi hattıyla karışık  Nesh hattıyla yazılmış olan bu nüshanın   bu tarihten önce yazılmış olduğu sanılmaktadır. Asıl sayfalar­dan sonra  yazılmış olması gereken son sayfada H. 573 14 Şaban ayı Salı günü tarihi  kayıtlıdır. Kitabın Farsça tercü­mesi de satırlar arasında nestalik hattıyla  yazılmıştır. Bu tercüme de en eski tercümelerden biri olması sebebiylebüyük bir  öneme sahiptir. Bu nüsha Tah­ran Üniversitesi Merkez Kütüphanesinde 4876  numarada korunmaktadır. (Fihrist-i Kitaphane, 14/3917)

27-) 588 Yılının Nüshası

Ahmed b. El-Müeyyed b.  Abdulcelil c. Muhammed’in güzel hattıyla H. 588 yılı Recep ayında haşiyedeki  talik ve şerh ile birlikte yazılmıştır. Bu nüsha da Çesterbin-i Deblen  Kütüphanesinde 5451 numarada korunmaktadır. (Fihrist-i Kitaphane, 7/132)

28-) 591 Yılının Nüshası

 Bu nüsha Tahran Milli  Kütüphanesinde A/1843 nu­marada korunmaktadır. (Fihristi Kitaphane 10/422)

29-) 6. Asır Nüshası

Bu nüsha Tahran’da  Fahruddin Nasuri Emini kütüpha­nesinde mevcuttur. (Mecelle-i Ma’hed’il  Mahtutat, Ka­hire, c. 1, s 37-55)

30-) 6. Asır Nüshası

Bu nüsha da kitabın ilk  cüzü olup tashih, mukabele ve bilağa dair işaretleri de bulunmaktadır. Bu nüsha  Ayetullah’il Uzma Necefi-i Meraşi’nin kütüphane­sinde 3573 numarada  korunmaktadır (Fihrist-i Kitaphane 9/36.

31-) 6. Asır Nüshası

Oldukça nefis olan bu  nüsha alimlerden bir kaç kişiye okunmuş bilağ işaretleri yazılmış Mirza  Abdullah İsfahani Riyazul Ulema kitabında bu nüshadan defalarca istifade etmiş  ve izinlerini nakletmiştir.

Kutbuddin Sait b. hibbe-i  Ravendi kitabın rivayet se­nedini nakletmiş Zeyd Ebu Cafer Muhammed b. Abdul  Hamit b. Muhammed’e ve aynı zamanda oğlu Zehiruddin Ebul Fazl Muhammedi b. Said  Ravendi’nin, Alauddin Cemalulhac Ali b. Yusuf b. Hasan’a verdiği izini kendi  hattıyla yazmıştır.

Nüshanın başlangıcında da  Necibuddin Ebu Zekeriya Yahya b. Said Hezeli Hilli’nin, İzuddin Hasan b. Ali b.  Muhammed b. Ali’ye (İbn-i Eldebzir-i Hüseyni diye meşhurdur.) verdiği izini ise  7 Şaban 655 tarihiyle ka­yıtlıdır

Bu nüsha da Ayetullah’il  Uzma Necefi-i Meraşi’nin kütüphanesinde 5690 numarada korunmaktadır. (Fihristi  Kütüphane 13/105)

32-) 6. Asır Nühası

Bu nüsha da oldukça nefis  ve eski bir nüsha olup say­faları karışmıştır. Bu nüsha da Ayetullah’il Uzma  Necefi-i Meraşi’nin kütüphanesinde 4918 numarada korunmak­tadır. (Fihristi  Kütüphane 13/105)

33-) 6. Asır Nüshası

Bu nüshada hutbelerden  bir bölümüne yer verilmiştir; aynı zamanda tashih ve mukabele edilmiştir. Bu  nüsha da Ayetullah’il Uzma Necefi-i Meraşi’nin kütüphanesinde 3341 numarada  korunmaktadır. (Fihristi Kütüphane 9/117)

34-) 6. Asır Nüshası

Bu nüshayı Fahruddin  Nasiri Emini, Asdan-iKutsi-i Rezevi’ye hediye etmiştir ve 11736 numarada  kayıtlıdır.

35-) 6. veya 7. Asır Nüshası

Bu nüsha haşiye talik ve  eski şerhlerden oluşmaktadır. Bu nüshayı Hacı Seyyid Muhammed Cezayir’inin ya­nında  gördüm. İlk sayfası ve sondan birkaç sayfası düş­müştür.

36-) 601. Yıl Nüshası

Bu nüsha Yakut bin  Abdullah Nuri’nin hattıyla 601 yılının Zilkade ayının, 10. Günü olan Çarşamba  günü yazılmıştır ve kitabın adının karşısında bu şahsın meşhur hattat Yakut  Mutesemi Abbas olduğu yazılmış ve “Nuri” diye imza­lanmıştır. Bu da Bağdat  Cüneydi Bağdadi’nin halifelerinden biri olan Ebu Hasan Nuri ile sahip olduğu  irtibat ve saygı sebebiyle olmuştur.

Bu nefis nüsha Hasan  Paşa-i Celili Musuli kütühnesinden Evkaf-i Musul kütüphanesine inti­kal etti­rilmiş  olup 27/25 numarada kayıtlıdır. (Fihristi Kitaphane 1/224 Maktutat’il Mevsul,  Davut Çelebi, s. 128)

Ayetullah’il Uzma  Necefi-i Meraşi’nin kütüphane­sinde Hasan b. Haydar Şirazi’nin 1099 tarihinde  yazdığı nüsha da 774 numarada korunmakta olup Yakut’un bu nüshasından istinsah  edilmiştir. (Fihrist-i Kitaphane, 2/382)

37-) 604. Yı l Nüshası

Musul’da yazılmış olan bu  nüshe, daha sonra bağnaz bir insanın eline düşmüştür, bu şahıs nüshayı tahrif  edip “Aleyhisselam” cümlelerini değiştirip “razıyellahu anhu” diye yazmıştır.

Bu nüsha Medrese-i Nemazi  Huy kütüphanesinde 3000 numarada korunmaktadır.

38-) 604. Yıl Nüshası

Muhammed b. Ali Alevi  Hüseyni Mametiri hattıyla H. 604 Zilkade ayı Pazartesi tarihiyle yazılmıştır.  H. 706 yılı 8. Rebiulevvel Çarşamba günü tarihinde yazılmış olan Mevlana Hasan  b. Hüseyin Şii Sebzevari’nin nüs­hasıyla tashih ve mukabele edilmiştir. Bu işi  Cemal b. Şah Muhammed Fesai 1053 yılında sona erdirmiştir. Bu nüshayı eski  milli şura meclisi kütüphanesinde 7075 nu­marada gördüm.

39-) 608. Yıl Nüshası

Bu nüsha Ali b. Tahir b.  Ebi Sait hattıyla 608 yılı 7 Sefer tarihiyle yazılmıştır. Üstat Edip Ebu Yusuf  Yakub b. Ahmet Nişaburi’nin hattı üzerinden istinsah edilmiş ve onun nüshasıyla  mukabele ve tashih edilmiştir. So­nunda da Ahd-i Musennef nüshasından eklemeler  yapıl­mıştır. Bu nüsha Tahran Üniversitesi Merkez kütüphanesi 1783 numarada korunmaktadır.  (Fihristi Kitaphane, 8/334)

40-) 615. Yıl Nüshası

Abdulgafur bin  Abdulgaffar bin Ahmet hat­tıyla 615 tarihiyle yazılmış olan bu nüsha Sultan 3.  Ahmet kütüphanesinde-İstanbul Topkapı Sarayında- 2656 numarada korunmaktadır.  Fih­risti Arabi-i Kitaphane, 4/221