Nehc’ul Belağa’nın Kur’an’la olan İlişkisi

     Müminlerin emiri Ali (a.s), bazı yerlerde sözlerine delil olarak Kur’an  ayetlerini zikretmiştir. Seyyid Razi, bunlardan bazısını Nehc’ul  Belağa’da zikretmiştir. Örneğin:

1-      “Bu ahiret  yurdunu, yeryüzünde böbürlenmeyi ve bozgunculuğu istemeyen kimselere  veririz. Sonuç Allah'a karşı gelmekten sakınanlarındır.”

2-      “Kitapta Biz hiçbir şeyi eksik bırakmadık.”

3-      “Eğer o, Allah'tan başkasından gelseydi, onda çok aykırılıklar bulurlardı.”

4-      “Vallahi biz apaçık bir sapıklıkta idik; çünkü biz sizi âlemlerin Rabbine eşit tutmuştuk...”

5-      “Melekler şerefli kılınmış kullardır. Allah'tan önce söz söyleyemezler; ancak O’nun emri üzerine iş yaparlar.”

6-       “Dünya hayatı gökten indirdiğimiz su gibidir ki, onunla insan ve  hayvanların yiyeceği bitkiler yetişip birbirine karışmıştır.”

7-      “Gizliliklerin ortaya çıkacağı gün”

8-       “Göğü, kitap dürer gibi dürdüğümüz zaman, yaratmaya ilk başladığımız  gibi katımızdan verilmiş bir söz olarak onu tekrar var edeceğiz.  Doğrusu Biz yaparız.”

    Dr. Suphi Salih, Nehc’ul  Belağa’nın şerhinde bu Kur’an ayetleri için özel bir fihrist  hazırlamıştır ve 110 ayete yer vermiştir. Bunlardan bazısında birden  fazla ayet şahit gösterilmiştir ve bazısında ise bir ayetin sadece bir  bölümü şahit gösterilmiştir ama çoğu tam bir ayet olarak şahit  tutulmuştur. Bunların dışında Rabıta-i Kur’an ve Nehc’ul Belağa adında  yazmış olduğum kitapta ve geçen yıl Bünyad-i Nehc’ul Belağa kurumu  tarafından basıldı. Bu kitapta anlam açısından Kur’an ile uyuşan  Nehc’ul Belağa’nın 150’ye yakın sözlerini zikrettim. Örneğin:

1-      Nehc’ul Belağa: “Sayıcılar nimetlerini sayamazlar."

Kur’an: “Allah'ın nimetini sayacak olsanız bitiremezsiniz.”

2- Nehc’ul Belağa: “Sonra onu gezegenlerle ve ışıldayan yıldızlarla süsledi.”

Kur’an: “Şüphesiz Biz, yakın göğü bir süsle, yıldızlarla süsledik.”

3-  Nehc’ul Belağa : “Sizleri düşmanınızla cihada davet edince korkudan  gözleriniz dönüyor, adeta ölümün çetinliği ve gaflet sarhoşluğu içinde  çırpınıyorsunuz.”

Kur’an: “Kalplerine korku gelince ölüm baygınlığı geçiren kimse gibi gözleri dönerek, sana baktıklarını görürsün. “

     Ben Nehc’ul Belağa’nın Kur’an ile olan ilişkisinin bu 150 husus ile  sınırlı olduğunu iddia etmiyorum. Çünkü tümüyle sayabilmek için insanın  öncelikle Nehc’ul Belağa’yı hıfzetmiş olması ve zihnine yerleştirilmiş  bu­lunması gerekmektedir. Ancak böylece Kur’an ayetlerinden birini  görünce Nehc’ul Belağa hazinesinden hıfzettikleri arasında ilgili  cümleyi bulup ayırabilir veya Nehc’ul Belağa’nın bütün tabirleri  arasında Kur’an’ın bu ayetiyle uyuşsun bir söz olmadığını ifade  edebilir. Bu uygulamayı Kur’an’ın bütün ayetleri hususunda hayata  geçirebilir yada bu tatbik işinde öncelikle Kur’an’ı ezberleyip ve  sonra da Nehc’ul Belağa’yı mütalaa ederek ilgili yerleri kaydedebilir.

     Bununla birlikte Nehc’ul Belağa’nın bazı hutbeleri de Kur’an’dan bir  ayet veya surenin tefsiri niteliğindedir. Örneğin: 219. hutbe Tekasür  suresinin tefsiridir. 221. hutbe, “Ey insan çok cömert olan Rabbine karşı seni aldatan nedir?” ayetinin tefsiri konumundadır. 220. hutbe ise “Allah'ın yüksek tutulmasına ve içlerinden adının anılmasına izin verdiği evlerde, insanlar sabah akşam O’nu tespih ederler.” ayetinin tefsiridir.

     Bütün bu söylenenlerin yanı sıra çağdaş alimlerden biri olan  Mecellet’un Necef’te, “Elfaz’ul Kur’aniyye fi Nehc’ul Belağa” adında  çok güzel bir eser yazmıştır ama şu anda elimde olmadığından  özelliklerini açıklayamayacağım. Ayrıca Nehc’ul Belağa’da 21 yerde  Kur’an’ın niteliklerinden söz edilmiştir. Bu Dr. Subhi Salih’in  fihristinde de vardır. Elbette bazı hususları da yine gözden  kaçırmıştır ki bunlara da benim yazmış olduğum el-Kaşif kitabındaki “Kur’an ve Kitabullah”“Rabita-i Kur’an ba Nehc’ul Belağa” isimli kitabım bu hususta araştırmacılar için bir kılavuz konumundadır. kelimesinin beyanında yer verilmiştir. Dolayısıyla altı yerinde Kur’an ile Nehc’ul Belağa kitabının ilişkisini açıklayan