NASIR-İ MUNŞİ

21- Nâsır-i Munşî: “Nâsıruddîn Munşî-yi Kirmânî” olarak bilinen Nâsıruddîn b. Hâce Muntecibuddîn Umdetu’l-mülk Yezdî-yi Kirmânî, VII/XIII. ve VIII/XIV. yüzyılın büyük tarihçi ve yazarlarındandır. Divan ashabın­dan olan amcası Nâsıru’l-Mülk Zahiruddîn Mahmûd’un yardı­mıyla Karahıtaylar sarayının divan hizmetlerine girdi, hızla yükselme ba­samaklarını çıktı ve Padişah Hâtûn’un divan ve yazı işleri sorumlusu oldu. Padişah Hâtûn’un öldü­rülmesinden (695/1296) sonra azledilmesine rağ­men 703/1304 yılında yeniden divan işlerine döndü. O, gerçek anlamıyla zamanının üstün yetenekli inşacılarındandı. Nesri ustaca, seçici ve fasih kelimelerle iç içedir. Arapça terkip ve ifadeler çok fazla ise de bunların tümü yerine oturmuş ve yazarın bunları kullanmadaki hamlığı görül­me­mektedir. Bununla birlikte sanat kullanan inşacıların üslubunu takip et­miştir. Kendisinden geriye üç eser kalmıştır:

1- Simetu’l-Ulâ li’l-Hazrati’l-Ulyâ: 715/1315 yılında yazılmış olup konusu Kirmân Karahıtayları padi­şahlarının tarihini içerir. Burak Hâcib’in saltanatından Kutbuddîn Şah Cihân (702/1303-703/1304) dönemine kadarki zamanı konu alır.

2- Nesâimu’l-Eshâr min Letâimu’l-Ahbâr: Raşid halifeler döneminden Tâcuddîn Ali Şah’ın vezirliğine (724/1324) kadarki vezirlerin tarihini konu alan bir kitaptır. Bu kita­bın nesri akıcı, olgun, tekellüf ve sanattan uzaktır. Ancak mukaddimesi süslü inşa ile yazılmıştır.

3- Durretu’l-Ahbâr ve Lum‘atu’l-Envâr: Ebû’l-Hasan Ali b. Zeyd-i Beyhakî’nin Tetemme-i Sivânu’l-Hikme adlı kitabın tercümesidir. Nâsıruddîn bu kitabı 730/1330 yılı dolaylarında Arapçadan Farsçaya çevirdi ve dört kişinin daha hayatını ona ekleyip vezir Hâce Giyâsuddîn’in adına yazdı. Bu kita­bın inşa tarzı Simetu’l-Ulâ’nın üslubuna benzer.