Merhum Neraki'ye Tenkit Merhum Neraki'nin görüsü bir kaç sekilde elestirilebilir: 1. Elestiri; bu gibi yerlerde emir teklifi farz (mükellefiyete ait olan; yapilip yapilmamasinin kesilen hayvanin helal olusunda bir etkisi olmayan amel) degil, sart olusa irsat etmek içindir. Bu gibi rivayetlerde sirf bir mükellefiyeti açiklamak böyle bir seyin hükmünü beyan ederken zahire ters düser, çünkü rivayetlerde ilk atapta insanin dikkatini çeken sey bogazlanan hayvanin etini yemenin hükmü ve onun pâk olusudur. Bir seyin yapilmasi emredilirse, o sey olmaksizin bunun gerçeklesmeyecegi demektir. Ve bu ise teklifi farz degil, sart olmadir. Mesela, bir veya iki kere yikamaya emretmek aksi durumda tathirin gerçeklesemedigini bildirmektedir. Yikamanin kendi kendiliginden farz olusunu ve aksi durumda tathire zarar dokundurmadigini ifade etmez. Cevap Bu elestiri bahsedilen konunun insanin mükellefiyetiyle iliskisi olmadigi durumda tamam olur; gusül almaya emredilmek gibi. Ancak Hayvanlari kesme gibi durumlarda mükellefiyet ile de iliskisi vardir; çünkü hayvani kesmek bazi durumlarda vazife açisindan haram veya mekruh olabilir; Örnegin, kesme adabinda hayvanin keskin bir aletle bogazlanmasina emredilmistir. |