MUİNUDDİN CUVEYNİ

          29- Mu‘înuddîn Cuveynî: Mevlânâ Mu‘înuddîn Cuveynî, VIII/XIV. yüzyılın Horasan’daki büyüklerinden ve vaizlerinden, zamanının önemli yazar ve şairlerindendir. Şiirde “Mu‘în”, nadir olarak da “Mu‘înî” mahla¬sını kulla¬nırdı. Doğum yeri Cuveyn yakınlarında bir köyde, ilk öğre¬nimi de burada geçmiştir. Mevlânâ Fahruddîn Hâlidî-yi Esferâyinî’nin öğren¬cilerinden, tasavvufta da Şeyh Sa’duddîn-i Hamevî ailesinin müritlerin¬den ve takipçile¬rindendi. Mu‘înuddîn, vezir Hâce Giyâsuddîn Muhammed b. Reşîduddîn Fazlullah’ın teveccühüne konu oldu ve Hemedân’a yerleşti. 781/1379 yılında hayatını kaybetti ve doğduğu yerde toprağa verildi. Farsça nesirle yazmış olduğu en önemli eseri, Şeyh-i Ecel Sa’dî’nin Gulistân’ını taklit ederek yazıp kendi şeyhi ve muradı Sa’duddîn Yusuf-i Hamevî’nin adıyla süslemiş olduğu Nigâristân adlı meş¬hur kitabıdır. Mu‘înuddîn Nigâristân’ı 735/1334 yılında tamamladı ve yedi bölüme ayırdı. Kitabın her bir bölümü kısa hikayelerle örülü olup yazar, Sa’dî’nin üslubuna göre bu hikayelerde nazım ve nesri karışık vermiş ve Şeyh’in üslubunu inşada kullanmıştır. Sözü çoğu yerde kolay, akıcı ve sade, ender olarak da anlaşılması zor kimi Arapça keli¬meler de karışmıştır. Mu‘înuddîn’in Yusuf Suresinin şerhi ve Yusuf ile Zuleyha hikayesini konu alan Ahsenu’l-Kısas adlı bir başka kitabı da vardır.