MUHTARİ

          Sirâceddîn Ebû ‘Amr Osman b. Ömer Muhtârî-yi Gaznevî, Gazneliler sa¬rayı¬nın V/XI. yüzyıl sonları ve VI/XII. yüzyılın ilk yarısı¬nın büyük şair¬lerinden¬dir. Bu hanedandan Sultan İbrahim dönemin¬den Behrâmşah dö¬nemine kadarki bir kısım sultanın çağdaşı idi. Bunlardan Sultan Arslan b. Mes‘ûd’un (508-511/1114-1117) özel hiz¬metinde bulunmuştur. Gazneli sultanlarına ilave olarak Muhtârî, Ka¬raman Selçukluları padişahlarını yani “Kâverdî”leri de övmüştür. Ve¬fatı 544/1149 ya da 549/1154 olarak zikre-dilmiş, Divan’ının yaklaşık sekiz bin beyti içerdiği belirtilmiştir. Kendisin¬den geriye iki mesnevi kalmıştır. Birisi Huner-nâme-i Yemînî adında, di¬ğeri de Şehriyâr-nâme’dir. Huner-nâme-i Ye¬mînî, hafif bahrinde yazılmış bir manzu¬medir. İçerik olarak, bazı felsefî ve bilim¬sel konular¬dan olup çok meharetli bir şekilde söylenmiş birkaç bölümden oluş¬maktadır. Şair, bu manzumeyi, Tabes emiri Yemînu’d-devle Emir İsmail-i Gilekî adına yaz¬dığı için bu isimle adlandırmıştır. Bu manzumenin yazıldığı tarih, 525/1131 yılı dolayı yani Gazneli Behrâmşah dönemidir. Şehriyâr-nâme ise, mutakarib bah¬rinde bir manzume olup Rustem-i Zal oğlu Sohrâb oğlu Berzû oğlu Şehriyâr’ın hikayesini konu almaktadır. Muhtârî, bunu Sultan Mes‘ûd b. İbra¬him’in isteği üzerine nazmetmiştir. Muhtârî, hiç şüphesiz kendi döneminin bü¬yük söz üs¬tatla¬rındandır. Onun edebiyat ve çeşitli ilimler konusundaki bilgisinin genişliği, eserlerinden özellikle de Huner-nâme-i Yemînî manzume¬sinden açıkça belli ol¬maktadır. Kasidede konuya hakim bir üstat, mes¬nevilerinde de başarılı bir şair¬dir.