Lisansüstü Eğitim 1996 – 2007 yılları arası üniversite sınav sonuçlarına bakıldığında 1999-2000 yıllarında sınavı kazanan erkek adayların kızlardan daha fazla olduğu görülmekte ancak 2000-2007 yılları arasında üniversiteyi kazan kız adayların sayısının daha fazla olduğu anlaşılmaktadır. Bu fark 2005-2006 yılları arasında çarpıcı bir oranda artış göstermiştir. (çizelge 4) Bu sonuçlara göre 1997-2006 yılları arasında üniversiteye girmeyi başaran kızların sayısı sürekli artış göstererek 2003 yılından sonra erkekleri geride bırakmıştır. Çizelgeye göre 2002 yılına kadar sayıları erkeklerden az olan kazanan kız öğrencileri 2002-2003 yıllarında erkeklerle eşit düzeye gelmiş, günümüzde ise aratrak devam etmektedir.(çizelge 5) Yine 1996-2007 yılları arasında üniversiteyi bitiren kadınlar daha çok lisans düzeyinde eğitim almış, lisansüstü mezu sayısı ise oranla daha az olmuştur. 2006 yılından iitibaren kadınların lisanüstü eğitim düzeyindeki varlığı artmaktadır. Azad Üniversite'sinde (özel) ise erkeklerin sayısı kızlardan daha fazladır ancak bu fark çok büyük değildir.(çizelge 1) • kültürel Alanda Kadınların Hizmetleri Latince Cultura 'dan alınan Kültür sözcüğünün anlamı bitkileri korumak, mecazi anlamda ise düşünceyi korumak anlamındadır. Bu sözcük insan konusunda kullanıldığı zaman, eğitim ve öğretim veya düşünce eğitimi ve fikri meşgalelere işaret etmektedir. Bu terim antropoloji, halk bilim veya sosyoloji alanında kullanıldığı zaman, farklı bir anlam kazanıyor. Kültür, bir toplumun her alanda kazandığı, öğrendiği ve aktara bildiği şeylere denilir. Dolayısı ile sosyal hayatın teknik alt yapısından kurumsal örgütlere ve psikolojik hayatın anlatım biçimlerine kadar herşeyi kapsamaktadır. Bütün bunlar tıpkı değer düzeni olarak algılanır ve topluluğa bir nevi kalite ve insani vasıf bahşeder.(piro, 1366 : 78-77) Fars dilinde kültür, bilim, sanat, beceri, eğitim ve öğretim, akıl, edebiyat ve davranış biçimi gibi kavramlarla eş anlamlı olarak görülür. Britanica ansiklopedisinde kültür sözcüğü için tam 200 anlam zikredilmektedir. İngiliz halk bilimci Taylor 'a göre kültür, toplumun üyesi olan her insanın benimsediği inançlar, ahlaki değerler, yasalar ve örf ve adetleri kapsayan karmaşık bir bütündür. Krober ve Kluckhohm , kültürün, kurumlar tarafından sembolik bir şekilde algılanıp aktarılan, insani topluluğun en iyi kazanımları olan açık veya dolaylı davranış örneklerini kapsadığına inanırlar. Kültürler bütün dünyada nev-i şahsına münhasırdır. Zira her kültürün kendine özgü tarihi zemini vardır. Çeşitli bölgelerdeki insanlar, bedensel olarak birbirine benzeseler de tarihi deneyimlerin farklılığı ve farklı doğal çevreler, kültürlerin oluşmasında etkili olmuştur. İnsan toplumsal bir varlıktır ve toplumun içinde yaşar, orada güven bulur ve başka bir ifade ile toplum içerisinde kimliğinin maddi ve manevi evrimini kazanır. Bu yüzden toplum kapsamında sosyal hayatı devam ettirme çabaları, bir takım davranış biçimleri, teknik araçlar ve toplu ortak ölçüleri yaratır ki, bunlara kültür denilir. Bu arada inanç ve iitkatlar, öğretiler, bilim ve sanatlar, beceriler ve kabiliyetler, değerler ve semboller kültürel davranış biçimlerini oluşturan öğelerdir ve teknolojik araçlar kültürel araçlar arasında yer alır.(Muhammedi Asl, no 157-158 : 42) İnsanlar arasındaki farklılıklar, onların özel değer ve inançlarını birbiriyle etkileşim içerisinde olmaya zorlasa da bu inançlar kültür olarak adlandırılan ortak bir kavram kapsamında anlam bulur, değişir, tanımlanır ve toplumun temelini oluşturur. Dolayısı ile kültür, bir yandan insanın düyaya bakışını ve davranış biçimi ve eğilimlerini değiştirirken diğer yandan gerçek anlamda iyi kötü değerlendirmesinin ölçüsü olarak toplumla sembolik irtibat modeli oluşturarak kimlik yapmaya yönelir. Böylece bölgesel, küresel ve ulusal çevrelerde sosyal etkileşim ve reaksyonları etkiliyor. Bu yüzden eğer insanlar, sosyal kültür çerçevesinde pozisyonlara gerçekçi gözü ile bakarlarsa, hedefleri de gerçek bir görünüm kazanacaktır. (a.g.e 43) Herhalükarda kültürün bir kısmı farklı şekillerde kadınların varlığı ve çabaları sayesinde gerçekleşen kazanımlardır. Bunların bazılarını burada açıklamaya çalışacağız : • Kadın Sivil Toplum Örgütleri Son 20, 30 yılda sivil toplum örgütleri ve bu örgütlrin ülkelerin insani, sosyal, iktisadi ve kültürel kalkınmasında geniş ve etkileyici işlevlerine olan küresel eğilim, devletlerin kalkınma programlarında bu örgütlere yer vermelerine yol açmıştır. Günümüzde hemen hemen bütün kalkınmış ülkelerde, sivil toplum örgütleri milletler arasında özel bir konuma sahiptir. Bu örgütlerin mahiyeti öyledir ki, gün geçtiköe kalkınmış ülkelerin planlamalarında daha koyu bir konum kazanmakta ve bu durumun hızla devam etmesi bekleniyor. Sivil toplum örgütü kavram olarak son yıllarda ülkemizde de gündeme oturmuş; uzun yıllardan beri sivil mahiyet altında geniş faaliyetler yürüten bir çok örgüt ya kadınlar tarafından kurulmuş ya da kadın eksen örgütler olmuşlardır. Modern anlamda kadın örgütleri sayısı ilk olarak cumhurbaşkanlıği kadın işleri bürosu tarafından (1995 yılında) yayımlanmıştır. Şüan iitibariyle bu tür örgütlerin sayısı 140'ı aşmıştır. Faaliyet alanları ise şu eksenler üzerine yürütülmektedir : • siyasi - sosyal örgütler • kültürel – eğitimsel örgütler • dinin azınlık örgütleri • mültecilere ait örgütler • uzmanlık eksenli örgütler • hayırsever örgütler • devlet kadın örgütleri • Kültürel Devrim Şurasının alt kategorisi olarak Kadınlar Kültürel ve Sosyal Şurası 1997 yılında kuruldu. Amacı kadınların kültürel ihtiyacını gidermek, ayrıca kadınların gereksinimlerini sağlamak için devlet tarafından yürütülen faaliyetleri koordine etmekle görevlidir. • Bütün eyaletlerde şubesi olan Yargı Kurumu Kadın İşleri Bürosu. • Yasama Organında Kadın, Genç ve Aile İşleri Komisyonu, • İslami Şura Meclisi Araştırmalar Merkezi Kadın İşleri Bürosu, • Beden Terbiyesi Kurumu Kadın Sporları İşleri Yardımcılığı • İdari ve İstihdam Kurumu Kadın İşleri Genel Sektreterliği ve Danışmanlığı • Düzenin Maslahatını Belirleme Konseyi Kadın ve Genç İşleri Komitesi • Besiç (gönüllü) direniş güçlei Kadın Kolları, (rehberlik makamına bağlı) • Polis Teşkilatı (Güvenlik Güçleri) Kadın Kolları (rehberlik makamına bağlı) • Yüksek öğretim bakanlığı beşeri ilimler ve kültürel araştırmaları merkezi bünyesine kurulan Kadın Araştırmaları Merkezi • Tarım bakanlığı kalkınma ve halkın katılımını sağlama yardımcılığı bünyesinde kurulan Köy Kadınları İşleri İdaresi • Tüm ülkede Milli Eğitim Bakanlığı eyalet il ve ilçe başkanlıklarında temsilcilik bulunduran Milli Eğitim Bakanlığı Kadın İşleri Bürosu • Dışişleri Bakanlığı Kadın İşleri Bürosu • İçişleri Bakanlığı Kadın İşleri Komisyonu : ülke çapında tam 243 komisyon bulunmaktadır. • Bu komisyonların alt kategorisi olarak Sosyal-Kültürel Kadın Ocakları da eyalalet, il ve ilçe merkezlerinde faaliyet göstermektedirler. • Sağlık Kurumu En önemlilerini anlatmaya çalıştığımız bu kurumlar vastasıyla İran heyetleri ve kadın sivil toplum ve gönüllu kuruluşların, uluslararası konferanlara, kadın konulu oturumlara, eğitim kurslarına, B.M veya diğer uluslararası kuruluşlar tarafından düzenlenen toplantılara (örneğin Kahire'de düzenlenen uluslararası nufus ve kalkınma konferansı veya Çin'de düzenlenen 4. kadın konferansı vs...) katılma fırsatı bulmuşlardır. Tabii ki kadınların kabiliyetilerini genişletmek için yapılacak bir iş vardır. Ayrıca islami ülkeleri ilgilendiren bazı toplantılara İran aktif bir şekilde katılmıştır, buna örnek olarak İslam Konferansı Örgütünün düzenlediği toplatının genelgesinde zikredilen kadınlarla ilgili gelişmeler bu cümledendir. • basın yayın ve yayıncılık alanında kadınların varlığı 2-1 eserleri ödüle layık görünen kadınlar 1996-2007 yılları arasında cinsiyete göre ödül kazan eser sahipleri Erkek | Kadın | Yıl | 15 | 1 | 1996 | 17 | 1 | 1997 | 10 | 2 | 1998 | 14 | 1 | 1999 | 15 | 0 | 2000 | 13 | 2 | 2001 | 17 | 2 | 2002 | 20 | 3 | 2003 | 18 | 2 | 2004 | 13 | 1 | 2005 | 30 | 2 | 2006 | 29 | 6 | 2007 | Kaynak : Kültür ve İslami İrşad Bakanlığı 2-2 Yayınlar Kadın konulu yayınlar içerik kalitesi ve muhatep açısından, genel, yarı uzman ve bilimsel ve uzman yayınlar olarak üç ana gruba bölünmektedir. (çizelge 7) sıra | Yayın adı | Sorumlu müdür | Yazı türü | konu | Yayın süresi | Yayın tarihi | dil | 1 | Hayatın Ahengi | Sekine Kerimhani | Genel | Aile | Aylık | 1998 | Farsça | 2 | Genç ve Aile | Hüseyin Firdevs | Genel | Aile | Aylık | 1997 | Farsça | 3 | Ev ve Aile | M. Cevad Şems Abardeh | Genel | Aile | Iki haftalık | 1995 | Farsça | 4 | Aile ve Eğlence | M. Kemal Naseri Zaker | Genel | Aile | Aylık | 1992 | Farsça | 5 | Hayatın Yolu | Mitra Alizade | Genel | Aile | Iki haftalık | 1995 | Farsça | 6 | Hayat Günleri | Ali Ho'i | Genel | Aile | Iki haftalık | 1993 | Farsça | 7 | Sağlıklı Çocuk | Ali Sazmand | Genel | Aile | Iki haftalık | 1993 | Farsça | 8 | Aile Ocağı | Ardaşir Hacı Hüseyin | Genel | Aile | Aylık | 1996 | Farsça | 9 | Hayatın Çiçekleri | Alirıza Takipoor | Genel | Aile | Iki haftalık | 1997 | Farsça | 10 | Halk ve … | M. Bağır | Genel | Aile | Aylık | 1997 | Farsça | 11 | Genç Düşünce | Turan Cemşidiyan | Genel | Aile | Aylık | 1997 | Farsça | 12 | Hayatın Öğütü | Muhsin Alipoor | Genel | Aile | Aylık | 1998 | Farsça | 13 | Kesiş | Sıdika Zinhar | Genel | Kadın | Aylık | 1991 | Farsça | 14 | Kadının Mesajı | Muhammed Caferi | Din | Kadın | Aylık | 1991 | Farsça | 15 | Çağdaş Kadın | Mehri Su'izi | Genel | Kadın | haftalık | 1992 | Farsça | 16 | Bu günün Kadını | Fahime Medeni | Genel | Kadın | haftalık | 1997 | Farsça | 17 | Kadın Hakları | Eşref Geramizadeh | Hukuk | Kadın | Aylık | 1998 | Farsça | 18 | Kadınlar | Şahla Şerkat | Siyasi | Kadın | Aylık | 1991 | Farsça | 19 | Bilinçli | Masume Ebtekar | Bilimsel | Kadın | Üç aylık | 1993 | Farsça İngilizce | 20 | Nida | Zehra Mustafavi | Sosyal | Kadın | Üç aylık | 1991 | Farsça | 21 | Eş | Esadullah Afşar | Genel | Kadın | Aylık | 1997 | Farsça | 22 | Tesettür | Şehla Hüseyni | Sanat | Kadın | Üç aylık | 1998 | Görsel | Ayrıca Kültür ve İslami İrşad Bakanlığının yeni siyasetleri doğrultusunda 1997 yılında, “Kadın”, “Ana” ve “Ailenin Sabahı” adlı üç kadın gazetesi yayına başladı. Kadın ve ana adlı gazetele üniversite eğitimi almış kadınlara özel olurken ailenin sabahı adlı gazette genel kitleleri muhatap alıyordu. Ayrıca 1997'den beri yayınlanmakta olan dergileri kesintisiz olarak yayınlanmaya devam etmektedir. Bu dergiler kadın ve aileye özel sekiz uzman dergiden ibarettir. 2-3- Kadın Yayıncılar 1996 yılından bu yana kadın yayıncıları sayısı hızla artmaktadır. (çizelge 8) |