Kur’an’a Mahsus İlimler

        Müslümanlar arasında, yalnızca Kur’an’ı konu edinmiş ilimler de vardır.  Bu ilimlerin ortaya çıkışı, Kur’an’ın inzal olduğu ilk günlere kadar  geri gider. Bu ilimler gittikçe halk arasında gelişip arıtılarak kemale  ulaşmış ve bu konularda görüş sahibi olan araştırmacılar sayısız eser  vermişlerdir.
             Bu ilimlerden bazısı Kur’an’ın lafızları üzerinde dururken bazısı manası üzerinde durur, ve onu araştırıp inceler.
              Kur’an’ın lafızlarından bahseden ilimler, Tecvid ve Kırâat ilimleridir.  Bunlardan biri kelimelere içerisindeki harflerin telaffuz keyfiyeti,  durumlar, müfred ve mürekkep kelimeler arsında Arap dilinde görülen  idğâm, harflerin değişimi, vakfe (durma) hükümleri, başlama ve sayir  okunuş özelliklerinden bahseder.
             Bu ilimlerin bir kolu da,  meşhur olan yedi kırâat ile diğer üç kırâat ve sahâbe’nin kırâatleri ve  nadir olan kırâatleri inceler.
             Diğer bir kolu da surelerin  ve surelerdeki âyet, kelime ve harflerin sayısını ve bütün Kur’an’ın  âyet, kelime ve harflerinin sayısını inceler.
            Başka bir  kolu da Kur’an-ı Kerim’in özel yazı şekli ve bilinen Arap yazı  sistemiyle Kur’an Hattı arasındaki farklılıklar konusunu inceler.
             Kur’an’ın manasıyla ilgili tenzil-te’vil, zâhir-bâtın,  muhkem-müteşâbih, nâşih-mensuh gibi genel konuları inceleyen ilimler  ise şöyle:
           Ahkamla ilgili Kur’an ayetlerinin manalarını inceleyen ve hakikatte İslâm Fıkhı’nın bir şubesi sayılan ilim.
            Kur’an ayetlerinin özel manalarını inceleyen ve Kur’an tefsiri olarak  adlandırılan ilim. Bu kitabın ikinci bölümünde tefsir ve müfessirlerin  tabakalarıyla ilgili bilgi verildi.
         İslâm uleması ve  müslüman araştırmacılar, Kur’an’a ait ilimlerden her biri konusunda  sayısız telif ve tasnifler ortaya koymuşlar.