Kültür ve İslami İrşad Bakanlığı

(Vezaret-e Farhang ve Erşad-e Eslami)

Tarihçe :

1. Kültür ve Sanat Bakanlığı

1851 yılında eğtim bakanlığı kuruldu. Başlangıçta eğtim ve maarif bakanlığı olarak adlandırılan bu bakanlık, 1949 yılında maarif, evkaf ve zarif sanatlar bakanlığı olarak isim değiştirerek kültür ve sanat, bilim ve yüksek eğtim ve evkaf bakanlıklarının işini üstlendi.

1921 yılında bilimsel ve teknik eğtimi alanında eksiklikleri gidermek ve bilimsel dairelerin genişletilmesi ve maarifin yaygınlaştırılması amacıyla Yüksek Maarif Şurası kuruldu. 1938 yılında İran Kültür Akademisinin kararıyla Ferheng (Kültür) sözcüğü maarif sözcüğünün yerine seçildi ve evkaf ve zarif sanatlar bakanlığı Vezaret-i Farhang (Kültür Bakanlığı) olarak değiştirildi.  

 15 Kasım 1949 yılında  Güzel Sanatlar Yüksek Şurasının kararıyla Güzel Sanatlar Dairesi kuruldu.  22 Ocak 1951’de Güzel Sanatlar Dairesi, Kültür Bakanlığı bünyesinde Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü olarak oluşturuldu. Daha sonra Kültür Yüksek Şurasının kararıyla Güzel Sanatlar Yüksek Şurası kuruldu.

1961 yılında güzel sanatlar alanı, ulusal sanatların canlandırılması, kalkınmas,ı sanatçıların teşviki ve sanat eserlerinin yayımlanması amacıyla başbakanlık denetimine alındı. 1964’te Kültür ve Sanat Bakanlığı kurularak yasalar gereği Güzel Sanatlar, Arkeoloji Genel Müdürlüğü, Milli Kütüphane, Kültür Müsteşarlıkları Dariresi ve Teli ve Tecüme Dairesi Kültür Bakanlığınından alınarak Kültür ve Sanat Bakanlığına ilhak edildi.

1965 yılında yasalar gereği bütün illerdeki halk kütüphanelerinin kurulması görevi Kültür ve Sanat Bakanlığını devrediledi. Temmuz 1967’de Kültür ve Sanat Yüksek Konseyi kuruldu. 8 Mart 1979’da İslam İnkılabı Y. Konseyinin kararıyla “Kültür ve Sanat” ve “Bilim ve Yüksek Öğretim” bakanlıkları birleştirilerek “Kültür ve Yüksek Öğretim Bakanlığı” kuruldu.

1980 yılında Kültür ve Yüksek Öğretim bakanlığına bağlı aşağıdaki birimler “İslami İrşad Bakanlığı”na devredildi :

Çağdaş Sanatlar Müzesi, Azadi Müzesi, Bağ-e Ferdos Koleksiyonu, Sanat Faaliyetleri Genel Müdürlüğü, Farhangsaray-e Nobaha, Telif ve Tercüme Dairesi, Fotoğraf, Fil ve Slit üretimi Genel Müdürlüğü, Görsel ve İşitsel Faaliyetleri G. Müdürlüğü, Araştırma ve Sinema İlişkileri G. Müdürlüğü, Musikisever İran’lı Gençler Bürosu, Tahran Senfonik Orkestrası, Şehir Tiyatrosu, Rudeki Kültür Sarayı, Sanglaj Kültür Sarayı.

2. İnformasyon ve Turism Bakanlığı

03 Temmuz 1943 yılında yurtiçi ve yurtdışında faaliyetler yürütmek üzere Yayın ve Propaganda G. Müdürlüğü kuruldu. Bu Müdürlüğün görevi Radyo, Gazete,  Dergi, Tiyetro, Film ve Müzik aracılığıyla yerine getiriliyordu. 1964 yılı Mart ayının 17’sinde İnformasyon Bakanlığı İran’ın kültür ve medeniyetini tanıtmak, kamuoyunu yönetmek ve yayın ve propaganda işlerine odaklanmak amacıyla Milli Şura Meclisinin kararıyla “Yayın ve Propaganda G. Müdürlüğü”, Bakanlık sevyesine getirilerek, “İttila’at Bakanlığı” adı altında faalite başladı. Bunula birlikte “Yayıncılık ve Radyo G. Müdürlüğü”nün bütün görevleri yeni bakanlığıa devredildi.

1965 yılında Turism teşlilatı doğrudan Başbakanlığa bağlandı. 1967’de İran Milli Televizyon Kurumu “İttila’at bakanlığı”na bağlandı. 13 Haziran 1971 yılında İran Milli Radyo ve Televizyon Kurumu İttila’at Bakanlığı bünyesinde kuruldu ve Milli Televizyon Kurumu kapandı. 1974’te Turism Teşkilatı Başbakanlıktan İttila’at bakanlığına bağlandı. Bununla birlikte İttila’at ve Türism Bakanlığı kuruldu. Yeni bağlı kurumlar şunlardı :

·         İran Milli Radyo ve Telvizyon Kurumu

·         İttila’at ve Turism Bakanlığı Matba’alar Kooperatif Şirketi

·         Pars Haber Ajansı

·         İnformasyon ve Turism Hizmetleri Yüksekolulu

·         Devriyeler Kooperatif Şirketi

·         Turizim Tesisleri Kooperatif Şirketleri

·         İran Evleri (Hanehay-e İran) Kooperatif Şirketi

·         Kış Sporları Turism Merkezleri Teşkilatı

1980 yılında Anayasanın 175. maddesi gereğince İran Milli Radyo ve Telviziyon Kurumu Üç Kuvvet’e (Yargı ve Yasama Yürütme organları) devredildi. 1980 yılında İslam İnkılabı Konseyinin kararıyla Devriyeler Şirketi, Turizim Tesisleri Şirketi, İran Evleri Merkezi Şirketi ve Kış sporları Turistik Merkezleri birleşerek İttila’at ve Turism Bakanlığı bünyesinde İran ve Dünya Gezisi Kurumu (Sazeman-e İrangardi ce Cahangardi) kuruldu. 27 Mayı 1978’de İttila’at ve Turism Bakanlığı, Milli İrşad Bakanlığı olrak isim değiştirdi. Aynı yılın Ekim’inde Turism Hizmetleri Yüksekokulu Kültür ve Y. Öğretim Bakanlığına bağlandı. 1978 yılının Ocak ayında Başbakanlığa bağlı olan Hac İşleri Evkaf (Vakıflar) kurumundan ayrılarak “Hac ve Ziyaret” adıyla İslami İrad Bakanlığına bağlandı. 1981 yılında Milii İraşad Bakanlığı islami İrşad Bakalığı olarak isim değiştirdi. 

1986 ylında İrşad ve Kültür ve İslami İrşad Bakanlığı yasası çıkartıldı ve bakanlığın görevleri tayin edildi ve böylece Kültür ve İslami İrşad Bakanlığı kuruldu. Yeni bakanlığa bağlı kurumlar şunlardan ibaretti :

·         İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı (İRNA)

·         Hac, Evkaf ve Hayırsever İşler kurumu

·         İran ve Dünya gezisi (Turism Teşkilatı)

·         Kültür ve İslami İrşad Bakanlığı Yayın ve propaganda kurumu

·         İslam İnkılabı Belgeleri Merkezi  

1995 yılında Yüksek İdari Kurulunun kararıyla Dışişleri Yardımcısı Kültür ve İslami İrşad Bakanlığından ayrılarak Kültür ve İslami İletişim Kurumuna bağlandı. 2004 yılında Kültür ve İslami İrşad Bakanlığının son çizelgesi belli oldu ve toplam 7 yardımcı kurumundan oluşmak üzere planlama teşkilatının onayından geçerek uygulamaya konuldu.

Yardımcılar :

·         İdari, Mali ve Eyalet İşleri Yardımcısı

·         Sinema, Görsel ve İşitsel İşler Yardımcısı

·         Kültürel İşel Yardımcısı

·         Sanat İşleri Yardımcısı

·         Planlama ve Kalkınma Yardımcısı

·         Hukuk ve Parlamento Yardımcıcı

·         Medya ve İletişim Yardımcısı

      İdari, Mali ve Eyalet İşleri Yardımcısının görevleri :

1.     Masraflar ve Ödemelerin doğru vedikkatli yapılmasını denetlemek,

2.     gelirleri toplamak ve tüm birimlrde bu işlemin doğru uygulanığını denetlemek,

3.     gelir ve ödemelerin düzenlenmesi, korunması ve teslimesi konusunda tüm birimleri denetlemek,

4.     demirbaşıların hesabı, tamiri ve korunmasına nezaret etmek,

5.     İdari ve Mali birimin en iyi şekilde idare edilmesinin olanaklarını sağlamak,

6.     mali mekanizmanın yeterliliğini devamlı değerlendirmek, alternatif planlar ve mekanizmaların planlama bürosuna bildirmek,

7.     Maliye ve İktisat Bakanlıkları, Sayıştay, İdari ve İstihdam İşleri gibi ülkenin mali ve idari birimleriyle irtibat ve koordinasyon içerisinde olmak,

8.     genel çalışmaların en iyi şekilde yapıması konusunda diğer Yardımcı birimlriyle koordine çalışmak, kurallara göre yapıldığını denetlemek,

9.     çalışanların fiili durumunu devamlı bir şekilde değerlendirmek, diğer yardımcı birimlerin işbirliği ile gereken yöntemlerin tesbiti ve uygulaması amacıyla onu kabul edilir durumla kıyas etmek,

10.  bakanlığın insani gücünü devamlı bir şekilde değerlendirmek, gereken gücün temini ve kurallere  göre uygulamak,

11.  çalışanların genel idaresini üstlenmek ve çalışmalarına nezaret etmek,

12.  meslek sınıflandırma düzenini uygulamak ve denetlemek,

13.  planlar sunmak, personel ve idari sistemler önermek ve uygulamak,

14.  bakanlık çalışanlarının refahı ve meslek güvenliğini sağlamak ve uygun çalışma ortamını  yaratmak,

15.  kooperatifler kurarak işlerin ilerlemesi için gereken yardımları sağlamak,

16.  yemekhaneler oluşturmak,

17.  çalışanların sağlık işlerini kolaylaştırmak ve sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını sağlamak,

18.  bakanlık çalışanlarının sosyal güvenlik ve yardımlaşma ortamını sağlamak. Bu alanda diğer bakanlıklarla koordineli çalışmak,

19.  çalışanlara gerektiği zaman kredi sağlamak,

20.  bakanlık bütçesinin tebiti için planlama, icra ve informasyon bürolarıyla birlikte çalışmak, çalışmalarla ilgili peryodik rapor sunmak,

21.  alınacak insani güçlerin kabiliyetlerini denetlemek, vs.

      Sinema, Görsel ve İşitsel İşler Yardımcısının Görevleri :

1.     Mevcut kuraaler çerçevesinde ülkenin Sinema, Göresl ve İşitsel işlerini yürütmek,

2.     Dünyada sinema alanında sanatsal (form ve içerik), teknolojik, ekonomik, medyatik ve iletişim ve görsel cihazlar ve maddeler, ses, fotoğraf ve fotoğrafçılık alanında elde edilen kazanımlarlarla ilgili araştırma yapmak,

3.     sözkonusu araştırma alanında bilgi ve belgelerin derlenmesi ve organize edilmesi, sinem, görsel, işitsel ve fotoğrafçılık faaliyetlrinin odaklanmış bir şekilde nitelik ve niceliğinin analiz edilmesi ve ilgi duyanlar için çalışma koşullarının hazırlanması ve ürünlerin yayımlanması,

4.     İslami değerler ve İslam İnkılabının kavramsal değerlerinin tasvir edilmesi konusunda araştırma yapmak ve gereken koşulları hazırlamak ve islami kültür ve sanatın sinema perdesine yansıtılması ve gibi projelerin desteklenmesi,

5.     yöntemler ve siyasetlerin süzeltilmesi amacıyla, yapılan faaliyetlerle ilgili devamlı kamuoyu ve halkın görüşlerini yoklamak,

6.     görsel kültürü yaygınlatırmak amacıyla sinema, srnaryo, kameramenlik, fotoğrafçılık ve diğer sanatların popularize edilmesi için çalışmak, görsel ürünleri nitelik ve nicelik açıdan seyriciye en uygun bir şekilde sunmanın koşullarını sağlamak,

7.     kabiliyetleri keşfedip onlardan yararlanmak için genel siyasetleri planlamak, tanzim etmek ve tasarlamak ve sinema, Fotoğrafçılık, görsel ve işitsel faaliyetleri kalkındırma ve genişletme siyasetlerini tüm ülkede dikkatli bir şekilde uygulayarak sanat ve sinema durumu, fotoğrafçılık vb. alanlara ilgi duayanları teşvik etmek,

8.     sinemas ve diğer görsel ve işitsel sanatların gidişatını nicelik ve nitelik açıdan denetlemek ve korumak,

9.     sinema, fotoğrafçılık ve görsel sanatlar alanında faaliyet yapacak kabiliyetli insani gücün yetiştirlmesi için plan ve proje üretmek, mevcut çalışanların kabiliyetlerinin artırılması için üniversiteler ve yüksek öğretim merkezlerini teşvik etmek ve desteklemek,

10.  İran sinemasını dünyaya tanıtmak için yapılan faaliyetleri çeşitli yöntemlerle desteklemek, teşvik etmek, kuraller çerçevesinde yurtiçi ve yurtdışında festivaller düzenlemek ve düzenlenen festivallere katılmak,

11.  islam inkılabının kültürel değerlerini görsel araçlarla dünyaya tanıtmak,

12.  nicelik ve nitelik açıdan İran sineması başta olmak üzere diğer filim, fotoğraf ve ğörsel üretim merkezlerinin  ürünlerini denetlemek ve değerlendirmek, kural, tüzk ve kaideler hazırlayıp uygulayalarak bu alanda faaliyet gösteren kurumlar, dernekler, şirketler ve sendikaların kurulumu yada iptalına karar vermek,

13.  sinema alnındaki faaliyetlere hukuki, iktisadi, kültürel vb. Konularda desteklemek,

14.  yoksul bölgeler başta olmak üzere tüm ülkede sinema faaliyetleini genişletek,

15.  kuraller çerçevesinde sinema, görsel ve işitsel ürünlerin ihracat ve ithalatına izin vermek,

16.  ulusal ve uluslararası sinema, görsel ve işitsel ürünleri derlemek, koromak ve sinema kültürünün genişletilmesi ve kalkınması için bu eserlerin bir kısmını yayımlamak, devlet filim merkezleri tesis etmek, sinema yapmak ve sinema projelerini desteklemek,

17.  sinema ürünlerini incelemek, değerlendirmek ve değer biçmek için denetleme komiteleri oluşturmak, filim ekranı için siyaset düzenlemek,

bakanlık dışındaki sinema, görsel ve işitsel alanlarda çalışacak kişilerin atamasına nezaret etmek, vb. Çalışmalar...  web site : www.cinema.gov.ir

Kültür ve İslami İrşad Bakanlığının Sinema Yardımcılığının verdiği bazı istatistikler :

 Kültürel Yardıcısının Görevleri

1.    Yardımcılık alanına giren kültürel faaliyetlerin genel çerçevesini belirleyen siyasetleri   incelemek ve önermek,

2.    Fars Dili ve Edebiyatı sahasında araştırma yapmak ve genişletilmesi konusunda işbirliği yapmak,

3.    şairler, yazarlar ve edebiyatçılara destek vermek suretiyle İslam ve İran konulu kültürel alanlarda araştırma ve yazma ruhunu güçlendirmek, İslam dünyası kültürel ve edebi şahsiyetleri tekrim etmek ve eserlerinin yayımlanmasına katkı sağlamak,

4.    kitap ve kitap okuma ve yayımlama konularıyla ilgi araştırma yapmak ve uygun projeler sunmak, ayrıca dini ve mezhebi azınlıkların kültürel ve sosyal faaliyetleri ve kadınları sosyal ve kültürel sorunlarıyla ilgili araştırma yapmak,

5.    kitap, dergi, festival, seminar ve reklam yoluyla, İslam İnkılabının amaçları ve ilkelerini tanıtmak, yurtiçinde ve yurtdışında seminer, festival, konferans, fuar, sergi vb. Düzenleyerek sözkonusu hedefler ulaşmak,

6.    bakanlık siyasetleri doğrultusunda bölgesel ve uluslararası kültürel ve edebi antlaşmalar ve değişim protokolleri yapılmasına katkı sağlamak,

7.    kültürel ve edebi bilgi ve belgeleri korumak. Sınıflandırmak ve sunmak,

8.      özel kültürel ve edebi eğtim merkezlerinin genişletilmesi, çeşitlialanlarda denyimli kişilein kültürel ve eğitim yöntemleirni denetlemek,

9.      matbaaların veya kitap gibikültürel ürünlerin satış merkezlerinin kuraller çerçevesinde çalışaması yada faaliyet izninin iptaline karar vermek,

10.  basın, yayın, dağıtım ve kitap satış yerlerini okuma yazma kültürünü teşvik etmek için maddi ve manevi yönden desteklemek, kalite açıdan yapılan faaliyetlere nezaret etmek,

11.  bakanlık kuralleri çerçevesinde basılı kültürel eserlerin ihracat ve ithalatı için gereken izinlerin verilmesi,

12.  edebi ve yayıncılık faaliyetlerinin niteliğini iyileştirmek amacıyla halkın görüşüne başvurmak ve anketler düzenlemek.

13.  anayasada belirlenen dinin azınlıkların kültürel, edebi, sanatsal ve reklamcılık faaliyetlerini denetlemek,

14.  İran’daki İslami ve mezhebi fırkaların kültürel propaganda faaliyetlerine nezaret ve koordine etmek,

15.  ilgili kurumların işbirliği ile İran’da faaliyet gösteren yabancıları kültürel, sanatsal ve reklamcılık işlerini denetlemek,

16.  kültürel madalyaların verilmesi konusunda teklif vermek, yapılacak törenlerin kurallerini bilirlemek vs.

17.   İrani ve islami kültürel miras değerlerinin yurtdışına aktarılması konusunda uluslarrası yardımcılığının işbirliği ile katkı sağlamak,

18.  bakanlığın yurtdışındaki merkezlerinde görev yapacak olan elemanların seçimi ve atanmasını denetlemek,

19.  ülkenin  kültürel faaliyetlerini planlamak ve koordine etmek.

İstatistikler :  

Basın Yayın :

Sanat İşleri Yardımcısının görevleri

1.     Yurtiçinde İslami sanatın yaygınlaştırılması, eğtim yoluyla yurtdışında reklam yaparak tanıtmak ve kabüllendirmak, fuarlar düzenlemek,

2.     İran ve islam sanatları, özellikle resim, hat, heykel, taş oyması, demir, deri, ahşap işlemeleri vb. Sanatları ve musiki ve göteri sanatlriyla ilgili araştırma yaparak onları tesbit edip yabancı unsurlardan arındırmak,

3.     Sanat alanlarında araştırma, icat ve insiyatif ruhunu güçlendirmek, çağdaş veya klasik özel sanat faaliyetlerini yurtiçinde yaygınlaştırmak,

4.     Halkın kültürel faaliyetlere olan ilgi ve alakasını yoklamak, programlar tasarlamak ve bu yönde araştırmalar yürütmek, sanatın küresel kazanımlarıyla birlikte İslam İnkılabı kültürüne uygun tasarıları üretmek ve sunmak,

5.     Uygun yöntemlere asil sanatsal düşünceleri desteklemek,

6.     Sanat eğtimini tolumun çeşitli kesimlerine yaymak ve geliştirmek,

7.     Eğtim ve Öretim, Yüksek Öğretim bakanlıkları ve diğer ilgili kurumların işbirliği ile sanat eğtimi kitaplarının hazırlanması konusunda işbirliği yapmak,

8.     Gereken imkanları kullanarak, sanat kabiliyeti olan kişileri bulmak ve eğitmek,

9.     Diğer milletler, medeniyetler ve kültürlerle fikir alış verişi zeminin hazırlamak,

10.  Kültürel kurumlar ve merkezler oluşturmak ve yönetmek, sanat eserleri üretim projeleri hazırlamak, festivaller vastasıyla bu ürünleri tanıtmak,

11.  Yurtiçi ve yurtdışında sanat sergileri ve festivaller düzenlenmesiyle ilgili gereken kuralleri ve tüzüklerii hazırlamak,

12.  Yasalar gereği sanat eserleri mülkiyeti ve telif haklarını korumak amacıyla şüpheli ithalat ve ihracatı denetlemek ve yurtdışına taşınmasına nezaret etmek,

13.   Ülkedeki sanat faaliyetlerinin nicelik ve niteliğini hakkındaki gelişmeleri çeşitli yöntemlerle kontrol etmek,

14.   Bakanlığın merkez birimleri dışındaki şubelerinin personel alımını denetlemek,

Vb...  

İstatistikler :