KIVAMİ-Yİ RAZİ

          Şerefu’ş-şu‘arâ Emir Bedreddîn Kıvâmî-yi Habbâz-i Râzî, VI/XII. yüz¬yılın ilk yarısının ünlü şairlerindendir. Öğüt, hikmet ve peygamber ai¬lesinin hi¬kayeleri ile meşhurdur. Habbâz olarak ünlü ol-masının sebebi, yaşamının ilk dö¬nemlerinde fırıncılık yapması ve fırın dükkanına sahip olmasıdır. Kendisi de şiirle¬rinde de¬falarca buna işaret et¬miş ve kendisini ekmek pişirici ve fırıncı olarak ta-nıtmıştır.

          Adına işaret etmiş olan hiçbir tezkire yazarı ya da diğer yazarlar, onun Kıvâmeddîn-i Tuğrâî’nin medhiyecisi olarak nitelemeleri ve mahlasını da onun la¬kabından almış olduğunu söylemeleri dışında yaşamı konusunda her¬hangi bir bilgi verememişlerdir. Kıvâmeddîn-i Tuğrâî ya da Kıvâmeddîn-i Derguzinî denilen kişi, VI/XII. yüzyılda Irak’ta meşhur ki¬şilerden olup 528/1134 yılından itibaren Irak Sel¬çuklularından III. Tuğ¬rul’un vezirliğini yapmıştır. Daha gençlik yılla¬rında onun hizmetine gir¬meyi seçen şair, yazılmış olduğu üzere, onun sarayına bağlan¬dığından dolayı Kıvâmî mahlasını almıştır. Vefatı, VI/XII. yüzyıl ortaları ve 560/1165 yılından önceye rastlamaktadır.

          Kıvâmî, Şiî mezhebine mensup olup Şiî şairler arasında önemli bir yere sa¬hipti. Eserleri arasında peygamber ailesinin menkıbeleri ve mersiye ko¬nusunda çokça şiirler görülmektedir. Rey bölgesinde ve şehrinde yaşa¬yan ve ge¬nellikle Şia mezhebinin önde ge¬len zamanının kimi ünlü ve ileri gelen şahsiyetle¬rini övmüş, Ehl-i Beyt’in menkıbelerine, mersiyelerine ve şahsiyetleri övmesine ilave olarak zühd, vaaz, öğüt konusunda ve latif, çe¬kici terci’ ve aşıkane ga¬zelleri de vardır. Dîvân’ı üç bin beytin üzerinde olup basılmıştır.