− 2 −

 İKİ EKOLÜN HİCRETİN BİRİNCİ ASRINDA HADİSLERİN

 YAZILMASI KONUSUNDA TUTUMU

 Önceki hususun yanı sıra, iki ekolün öğretilerine, Hz. Resulul-lah'ın (s.a.a) hadisini yayma konusunda iki ekole bağlı büyükler tarafından gerçekleştirilen faaliyetler yön vermiştir. Halifeler, Hz. Resulullah'ın (s.a.a) hadislerinin yazılmasını ve yayılmasını önlerken, Ehlibeyt Ekolü izleyicileri buna karşı çıkmış ve hadisleri yaymak için çok ciddî bir faaliyet başlatmış-lardır.

 Birbirine zıt bu iki hareket, apaçık bir şekilde, Hz. Resululla-h'ın (s.a.a), hayatının son anlarında yanındakilere dönerek, "Bana bir kağıt getirin de, benden sonra asla sapmayasınız diye size bir şey yazayım." buyurması üzerine, "Resulullah sayıklıyor!!" dedikleri andan itibaren baş gösterdi.

 Buharî, İbn Abbas'tan rivayet ettiği bir hadiste, bu sözü ki-min söylediğini açıklıyor:

 Hz. Resulullah'ın ölüm vakti gelip çatınca, aralarında Ömer b. Hattab'ın da olduğu birkaç kişi hazretin evinde olduğu bir sırada, "Gelin benden sonra asla sapmamanız için size bir şey yazayım." buyurdu. Ömer, "Resulullah'ı ağrı kuşatmış; sizin yanınızda Allah'ın Kitabı var; Allah'ın Kitabı bize yeter!" dedi.

 Ömer'in bu sözü üzerine Hz. Resulullah'ın (s.a.a) emrini yerine getirme konusunda orada bulunanlar arasında ihtilaf yaşandı. Bazıları Ömer'in sözünü desteklediler. Sesler yükseldi ve kimin ne dediğinin anlaşılmadığı bir ortam oluştu. Bunun üzerine Hz. Resulullah (s.a.a), "Dışarı çıkın! Benim yanımda birbirinize bağırmanız yakışmaz." buyurdu.

 Başka bir rivayete göre de, Ömer'in kendisi olayı şöyle anlatıyor:

 Biz Resulullah'ın yanında oturmuştuk. Kadınlarla aramızda bir perde vardı. O sırada Resulullah şöyle buyurdu:

 Beni yedi kırba suyla gusledin ve benden sonra asla sapmayasınız diye size bir şey yazmam için kağıt kalem hazırlayın.

 Resulullah'ın eşleri: "Resulullah'ın (s.a.a) emrini yerine getirin." dediler. Ben karşı çıkıp: "Siz konuşmasanız daha iyi olur! Siz Resulullah'ın eşleri, o hasta olunca gözünüzden yaş çıkması için gözlerinizi sıkar, fakat hazret iyileşir iyileşmez yakasını tutarsınız." dedim. Bunun üzerine Resulullah: "Onlar sizden daha iyidir!" buyurdu.

 Bir rivayette şöyle geçer:

 Hz. Resulullah'ın eşlerinden Zeynep, "Hz. Peygamber'in size ne emrettiğini duymadınız mı?" dedi. Bunun üzerine oradakiler arasında tartışma başladı ve her taraftan anlaşılmaz sözler yükseldi. Hz. Peygamber: "Dışarı çıkın." buyurdu. Onlar dışarı çıkınca da hazret vefat etti.

 Bazı rivayetlerden, onların bu olaydan çok daha önceleri, Hz. Resulullah (s.a.a) hayattayken hadislerin yazılmasını engelledikleri anlaşılmaktadır. Abdullah İbn Amr b. As şöyle diyor:

 Ben Hz. Resulullah'tan duyduğum her şeyi yazıyordum; nihayet Kureyş muhacirleri beni bu işten alıkoyarak dediler ki: "Sen Resulullah'tan duyduğun her şeyi yazıyorsun; oysa Resulullah da bir beşerdir; öfkelendiği ve sevindiği zaman konuşmaktadır!" Onların bu sözünden sonra artık bir şey yazmadım ve konuyu Hz. Resulullah'a aktardım. Hazret parmağıyla mübarek dudağına işaret ederek, şöyle buyurdu:

 Yaz. Vallahi ondan, haktan başka bir şey çıkmaz.

 Kureyş muhacirleri, Abdullah b. Amr b. As'la aralarında geçen konuşmada, bu tutumlarının nedenini dile getirmişlerdir. Aslında onlar, Abdullah'ın bir veya birkaç kişi hakkında Hz. Resulullah'ın (s.a.a) hoşnutluğunu veya öfke ve nefretini açıklayan bir hadisi rivayet etmesinden endişeleniyorlardı.

 Bundan, Hz. Resulullah'ın (s.a.a) hayatının son anlarında vasiyet yazımının engellenmesinin, hazretin huzurunda gürültü çıkarılarak ve yakışıksız sözler söylenilerek hazretin vasiyet yazmadan vefat etmesini sağlamalarının hatta hükümeti ele geçirip gücü ellerinde bulundurduktan sonra bile hadis yazımını engellemelerinin nedeni anlaşılmaktadır.