KAŞFUL- MAHCUB

Keşfu’l-Mahcûb: Bu önemli felsefî kitap, sözünü ettiğimiz dönemin sonlarında meydana getirilmiş olan ve İsmailiyye inancının en önemli kaynaklarından sayılan eserlerdendir. Bu kitabın yazarı, IV/X. yüzyıl sonlarında yaşamış olan Ebû Yakûb İshak İbn Ahmed-i Segzî’dir. Konusu, dediğimiz gibi İsmailiyye’nin felsefî gö¬rüşlerini açıklamakta ve yedi asıl ya da Makaleyi içer¬mektedir. Her Ma¬kale, birkaç Cestara (konu) ayrılır: Bi¬rinci Makale, Yüce Allah’ın birliği (Tevhîd); ikinci Makale, ilk yaratılan şey (akıl); üçüncü Makale, ikinci yaratılan şey (nefis); dördüncü Makale, üçüncü yaratılan şey (tabiat); beşinci Makale, dördüncü yara¬tılan şey (yeryüzündeki varlıklar); altıncı Makale, beşinci yaratılan şey (Nübüvvet); yedinci Makale, altıncı yaratılan şey (yeniden dirilme) hakkındadır. Bu ki¬tabın çoğu konusunun dili açıkça tercümeye benzemektedir. Bu kitabın Ebû Yakûb-i Segzî’nin telifinin aslından tercüme olması da uzak bir ihtimal değil¬ir. Bir yerde kitabın bir cümlesi, bu düşünceyi vermektedir. Bu¬nunla birlikte kitabın yazılış üslubu çok eskidir. Her ne kadar içinde Arapça keli¬meler çok ise de kullanılmış olan kelime ve terkipler, bu Farsça eserin yazıldığı tarihin V/XI. yüzyıl başlarından daha yeni olması da dü¬şünülemez.