Denizyolları:

Güney ve kuzeyindeki denizlerle sınırlı olan İran deniz ticareti, ülkenin güney denizleri sayesinde dünyaya açılır. Yani, Basra körfezi ve Umman denizinde yer alan İran sahil limanları-İmam Humeyni limanı, Hürremşehr, Hark, Abadan, Buşehr, Benderabbas ve Şehit Behişti (Çabehar)- ticari malları dünyanın en uzak noktalarına ulaştırır.

Ülke deniz ticaretinin gelişme ve kalkınması için yapılan en önemli icraatlardan biri, denizcilik şirketlerinin, mesela güneyde İran İslam Cumhuriyeti denizcilik, İran-Hint denizcilik ve Velfecr 8 ve kuzeyde Hazar denizi denizcilik şirketlerinin kurulması oldu. Bu şirketler, ülke ticari mallar ve misafir taşımacılığında çok büyük bir paya sahiptir.

İran'da balık avcılığı, ülke akarsuları dışında iki büyük su kaynağı sayılan, yani kuzeyde yer alan Hazar denizi ve güneydeki Basra körfezi ve Umman denizi sayesinde yapılmaktadır.
Kuzey İran'daki Hazar deniz sahilleri balıkçılık lisansı ve av izni, zamanın İran devleti tarafından 1879 yılında bir Rus olan Leanuzov'a verildi ve böylece ülke balıkçılığında köklü değişiklikler yaşandı.
1879'dan 1917 Rus devrimine kadar tüm av malzemeleri Rusya'dan ithal ediliyor ve avlanan balıklar da yalnızca o ülkeye ihraç ediliyordu.

Rus devrimi, İran balıkçılığını önemli ölçüde zayıflatmıştı. 1927 yılında İran-Rus ortak şirketi kurulmuş ve bu da, bölge balıkçılığında Rusya'nın üstünlüğünü perçinlemiştir. Ama 1952 senesinde Rusya'nın balık av hakkı sona ermiş ve İran balık şirketler Hazar denizi hisselerini almıştır. 1952 yılından bugüne bu şirket, Astara'dan Gorgan'a tüm Hazar deniz sahillerinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Balık avcılığı, yetiştirme, paketlenmesi yanında, İran'ın yurtdışı balık ve Havyar ihracatını da yapmaktadır.

Hazar denizinde avlanan balıkları ikiye ayırabiliriz:

1- Pullu balıklar: Hamsi, Som balığı, Kefal, Sazan, Uzun levrek, Çapak balığı vb.

2 Kıkırdaklı balıklar: Mersin balığı, Uzunburun, Havyar balığı ve çeşitleri.

1996 yılında Hazar denizinden 74.100 tonu aşkın balık avlanmış, bunların 57 bin tonu Hamsi, 1.600 tonu Havyar balığı ve 15.500 tonu ise diğer balıklar olmuştur.

Ülkenin güneyinde kalan Basra körfezi ve Umman denizinde, çok eski zamanlardan beri balık, sedef, mercan ve inci avcılığı yapılmaktadır.

Danimarka ve Japon bilim adamlarının ülke güney denizlerinde yaşayan su canlıları hakkındaki uzun ve titiz çalışmaları sonucunda, 1956 yılında merkezi Abadan olan Fars körfezi balıkçılık şirketi, Japon-İran ortaklığı ile kuruldu. Ama daha sonra ortaya çıkan bazı problemler nedeniyle, Japonlar ortaklıktan ayrıldılarsa da burada çalışan Japon bilim adamları şirket adına çalışmalarına devam ettiler

11.04.1960 tarihinde yürürlüğe giren kanun ile tüm Basra körfezi balıkçılık hakkı İran balıkçılık şirketine devredildi. O tarihten günümüze bu şirket balık avcılığı, koruma ve bakımı, paketleme, satım ve ihracatını yürütmektedir.

Fars körfezi ve Umman denizinde genelde iki tür balık avlanır; bunlar çeşitli küçük balıklar ya da konservesi yapılan etli, büyük ton balıklarıdır. Bunlar dışında da son zamanlarda büyük bir rağbeti olan Karides ve bu sulara has birçok çeşit balık ta avlanmaktadır.

1996 yılında Güney İran denizlerinde avlanan su canlıları toplam 260.920 ton civarında olmuş ve bunun 185.900 tonu balık, karides ve büyük yengeç, 56.700 tonu yenilmeyen su canlıları ve 18.320 tonu ortak sularda avlanan canlılar olmuştur.

Yüne 1996 yılında 65 bin ton ülke içi sularında balık avlanmış ve bunun 29.979 tonu balık yetiştirme havuzlarında, 35.021 tonu ise doğal su kaynaklarından elde edilmiştir.