Çarsamba 8 Şubat 2012 - 11:35

الأربعاء ١٦ ربيع الأول ١٤٣٣

چهارشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۰ - ۱۳:۰۵

Kullanıcı adı:

Şifre :

Şifremi Hatırla
Şifremi unuttum   aktivasyon
Üye ol
    
       


             Yaban Hayatı:

 

Araştırmacılara göre bu ülke topraklarında 129 memeli hayvan türü bulunmaktadır. Bir kıyas yapacak olursak İran'dan kat kat büyük olan Avrupa'da yalnızca 133 memeli hayvan türü olası dikkat çekmektedir.


  Etrafı dağlarla çevrili İran yaylası ve Hazar denizi kıyıları bu canlıların çokça yaşadığı bölgelerdir. Dağ keçisi ve yaban koçları bu hayvanların en önemlileri olarak dile getirilebilir.

Bunların yanı sıra Geyik ve Ceylan da bu topraklar üzerinde yaşayan yırtıcı hayvanların besin kaynağı olmaktadırlar. Günümüzde nadirde olsa zamanında Afganistan üzerinden kuzey İran'a yani Mazenderan bölgesine gelen Hint kaplanları da görülmektedir. Yaban kedisi, Çita ve Kurt hemen hemen İran'ın heryerinde rastlanmaktadır. Bunun yanısıra Elburz ve Zagros gibi dağlık bölgelerde Boz ayısı da görülmektedir.


İçmerkez ve güney bölgelerinde 70 ve 80'li yıllarda Ceylan, Geyik ve özellikle Zebra sürüleri görülmekteydi ama bunları günümüzde yalnızca korunmuş alanlarda görmek mümkündür.
İran, sürüngen türlerinin çeşitliliğiyle de dikkat çeker, özellikle bazen boyları bir metreye ulaşan kertenkelegillerden İguan'alar Deşti Kevir ve iç çöllerde yaşarlar. Yine aynı şekilde bu bölgelerde Boynuzlu, Kobra, Engerek vb. Yılan türlerine de çok fazla rastlanır.
İran'ın kuzeyinde yer alan Moğan ovası da yılanlarıyla ünlüdür.

 

Kuru iç bölgelerde çeşitli Akrep türleri de göze çarpar. Kuzey deniz sahilleri ve nehir kenarlarında büyük Timsah ve Kaplumbağalar görülür.

     

Kanatlı hayvanlar da İran'da alabildiğine çoktur; Kuzey bölgelerde Kümes hayvanları Tavuk ve Horoz, Turac kuşu, iç çöllerde Keklik ve çeşitli bıldırcın türleri, ırmak ve nehir kenarlarında Turna, Kaz ve yaban ördekleri vardır.
  Uzunbacaklı kuşlardan Leylek, Balıkçıl ve Karabatak Hazar denizi ve Urmiye gölü etrafında bulunurlar.

İran'ın birçok bölgesinde, Çavuşkuşu, Karga, Ağaçkakan, Kumru, Güvercin, Serçe, Tarlakuşu ve Baykuş, yırtıcı kuşlardan Kartal ve Akbaba gibi kuşları görmek mümkündür. Ayrıca ülkede yerli kuşların yanısıra kışın kuzey Asya'dan özellikle Rusya ve Sibirya'dan gelen göçmen kuşlar deniz, nehir ve göl kenarlarında konaklarlar.

İran, güneydeki Basra ve Umman körfezleri ve ayrıca kuzeydeki Hazar denizi ile dünyanın önde gelen zengin balık kaynaklarına sahiptir. Balık avcılığı özellikle havyar üreticiliği ülke ekonomisine katkıda bulunduğundan kuzey bölgelerde hayli ilerlemiştir.
  Hazar denizi, Benderabbas ve Buşehr çevresi balıkçılıkta binlerce profesyonel balıkçı için iç sahası oluşturmuş ve bu bölgeleri birer merkez haline getirmiştir.
  Güneyde Ton balığı avcılığı, yetiştirilmesi ve teknolojik paketleme makinalarının kullanılması bu sektörün parlak bir geleceği olduğunu göstermektedir.

Ayrıca Alabalık avcılığı, üretim tesislerinin geniş ve modern havuzlara sahip olması İran balıkçılığının önünün açık olduğunun bir kanıtıdır.

Bitki Örtüsü:

Botanikçiler bu topraklar üzerindeki bitki örtüsünün, yüksek coğrafi konumu, iklimlerdeki değişiklilik ve birleşik bölgelerdeki bitki çeşitliliğinin platolarda birbirine karışarak oluştuğu kanısındadırlar.

Botanik bilimcileri ve Coğrafyacılar, İran bitki örtüsünün sınıflandırılmasında değişik yollar önermişlerdir ama iklim fakirliğine rağmen bitki zenginliği için tek bir görüşte birleşmişlerdir. Ülkenin kendine has bir bitki örtüsü vardır. Bu orijinalliği Avrupa-Sibirya, Hint ve Arap-Akdeniz flora bölgeleri arasında yer almasından kaynaklanır. Bu bitkilerin yaklaşık on bin türünü yerli, diğerlerini de Kafkas, Anadolu, Arabistan, Afrika ve Hindistan bitkileri oluşturmaktadır.
İran'ı bitki örtüsü çeşitleri olarak altı bölgeye ayırabiliriz;

I. Geniş yapraklı nemli kuzey ormanları
  Bu ormanları, Talış ve Elburz dağları arasında kalan, Hazar denizine bakan kısımlar teşkil eder ve denizle olan yüksekliğine göre de farklılıklar göstermektedirler.

100 metreye kadar olan yüksekliklerde yer alan bataklık ve sahil sazlıklarında, kamış ve saz, çiçeklerden ise Zanbak ve Nilüfer vb. sıkça görülmektedirler.

800m'den 1000m'ye olan yerlerde Karaağaç, Gürgen, Pelit, Kızılağaç, Şimşirağacı çeşitleri yanısıra sarmaşık, Ahududu, Nar, Döngel ve nisbeten bodur ağaçlar ana bitki örtüsünü oluşturmaktadır.

1000 m'den 2500 m'ye kadar, Kayın ağacı ve Pelit ağacı çeşitleri sayabiliriz.
  12.4 milyon hektar ormana sahip ülke topraklarının 1,8 milyon hektarını, Hazar denizinin güneyini çevreleyip 2700 m yüksekliğe kadar ulaşan ormanlar teşkil eder.
 
  II. Geniş yapraklı batı ormanları
  Zagros'un tüm ormanlarını kaplayan bu bölge, kuzeyin bol nemli ormanlarına kıyasla daha seyrek, dar ve ormandan çok parka benzeyen ağaçlık alanlardır.
  Kürdistan, Kermanşah, Loristan ve Bahteri bölgelerini de içine alan bu geniş topraklar, geniş yapraklı ağaçların yanı sıra çalı ve bozkır bitkileri de göze çarpmaktadır.
     

Bu ormanlardaki agaçlar, vadi ve dere kenarlarında toplu ve diğer yerlerde de dağınık ve seyrek bir halde bulunurlar ama denizden iki bin metre yüksekliğe kadar görülebilirler.

Bu ormanlar Meşe, Ceviz, İncir, Armut, Elma, Badem, Ahududu
  ağaçlarından oluşmaktadır ve bunların çeşitleri irtifa ve coğrafya özelliklerine göre değişim gösterir.


  III. Dağlık step bölgeleri
  Bu bölgeyi kuzey Horasan ve Azerbaycan dağları oluşturur. Buradaki bitkiler toprağın cinsi ve yıllık yağış miktarına göre değişim göstermektedir.
  Bu geniş bölgenin yüksek kısımlarını çimen, kurakçıl otsu bitkiler ve stepler, orta kısımlarını yarı step ve tahıl ürünleri, aşağı kısımda kalan sulak vadilerini de meyve ağaçları oluşturur.

IV. Plato akarsuları kuru bölgeleri
Ülkenin geniş bir bölümünü oluşturan bu bölgelerin kuzey yarısındaki bitkiler, Orta Asya ve doğu Kafkasya'da yetişen bitki türlerine çok benzerler.

İran'ın kuzey merkez yüksekliklerinde yassı ve yaygın bitkiler yetişir. Bunlar, yüksek hararet ve buhardan korunmak için göğe doğru değil de zemin üzerinde gelişim gösterirler. Bu bölgede yetişen diğer bitkilerden de dağ selvisi, Kiraz, Erik çeşitleri ve daha alt bölgelerde reçineli ağaçlar,  dikenli bitkiler, Buğday vb.lerini sayabiliriz.


  V. Çöl akarsuları kuru bölgeleri
  Bozkır ve dâhilî çöllerden oluşan bu bölge, çok geniş bir alanı kaplar. Buradaki bitkilerin tamamını çeşitli dikenli çiçekler, Kaktüs çeşitleri, üzerlik otu gibi tuzlu toprağı seven bitkiler oluşturur.

Nemli dere yatakları, doğu ve güneydeki çöllerin etrafında ise Akasya, Sedir ağaçları vb. görülür.


  VI. Güney sahil ormanları
İran platosu etrafında yer alan güney sahil ormanları güney ada ve yarımadaları bitkilerine çok benzerler.

Güneyin çorak kumluk arazi ve bataklıklarında yetişen Mango, Cordia (Sepestan), İstibrek (Bir kauçuk ağacı türü) Bender-i Lenge'den Pakistan'a kadar görülebilir. Bunların yanı sıra Hint ve Afrika bitki türlerinden Hindistan cevizi, Muz, Ağıağacı, Şekerkamışı, Kehur (Prosopis) ve hepsinden önemlisi yöre halkının bir nevi geçim kaynağı olarak kabul edilen Hurma bu bölgelerde yetişir.

H eyelan ve Toprak kayması
  Toprak kaymaları, rutubet-nem ve yağışlardan yeteri derecede nasibini alan tüm dağ etekleri ve çıplak gövdeli dağlarda görülmektedir.

 


Total Visit: 1760
Total Rank: 0
Total Rankers: 0
Total Comments: 0

Oy vermek için yetkiniz yok. Lütfen giriş yapınız.