Ehlibeyt Ekolü'ne Göre Humusun Kullanım Yerleri

 Ehlibeyt İmamları'ndan humusun altı kısma bölündüğüne dair nakledilen rivayetler mütevatirdir. Şöyle ki, onun bir payı Allah'ın, bir payı Resulü'nün, bir hissesi Hz. Resulullah'ın (s.a.a) döneminde Ehlibeyt'e (a.s) has olan, ondan sonra da onlara veri-len ve daha sonra diğer Ehlibeyt İmamları'na ait olan Peygamber'in yakınlarınındı. Bu üçü Allah, Resulü ve yakınlarının payı, onların makamına aitti. Allah'ın payı da Resulullah'a (s.a.a) ulaşır ve o onu dilediği gibi harcar.

 Allah ve Resulü'ne ait olan pay, Hz. Resulullah'tan (s.a.a) sonra onun halifesi olan imama ulaşır ki bu hesaba göre humu-sun yarısı, zamanın imamı Hz. Mehdi'ye (a.s) aittir; iki pay miras olarak ve bir pay da yakınların payı hasebiyle Allah Teala tarafından o hazrete has kılınmıştır. Ve bu üç pay imamet makamına ait olduğu için o hazrete ulaşmıştır; diğer üç pay ise Resulullah'ın (s.a.a) soyundan gelen Haşimoğulları'nın yetimleri, miskinleri ve yolda kalmışlarınındır. Yüce Allah, Kur'ân-ı Kerim'de onlardan şöyle bahsetmiştir:

 Yakın akrabalarını korkut.

 Bu yakınlar, Hz. Resulullah'ın (s.a.a) Ehlibeyt'i dışında, Ebu Ta-lip oğullarının erkek ve kadınlarıdır. Bu üç grubun humus alma ölçüsü ise iki şeydir:

 1- Hz. Resulullah'ın (s.a.a) yakınları ve akrabalarından ol-mak.

 2- Geçimlerini sağlamak için humus almak zorunda kalmak. Fa-kat ilk üç pay böyle değildir; onlar humustan bu hakkı, sahip oldukları makam için almaktadırlar.

 Humusun yarısı Haşimoğulları'ndan olan bu üç grup arasında, konumlarına göre yıllık masraflarına yetecek şekilde bölüştürülmelidir. Geri kalanı ise şer'î hakimindir. Eğer bu paylar onların yıllık geçimlerine yetmezse, fazlası şer'î hakime ulaştığı gibi bu durumda da şer'î hakim, kendi malından onların yıllık masrafına yetecek kadar vermelidir.

 Bu üç grubun baba tarafından Abdulmuttalib'e nispet verilmesi humus almasının şartlarındandır. Çünkü eğer sadece anne tarafından nispetleri olsa humustan onlara bir şey verilmez ve sadaka alma hakkına sahip olurlar. Çünkü Allah Teala, "Onları babalarıyla çağırın." buyuruyor.

 İmam Cafer Sadık'tan (a.s) şöyle rivayet edilmiştir:

 Humusta, Abdulmuttaliboğulları Haşimoğulları'yla ortak-tırlar.

 Diğer bir hadiste ise, "Hakka uyulacak olursa Abdulmuttalib ve Haşimoğulları'ndan hiçbiri sadaka almaya ihtiyaç duymaz. Çünkü Allah Teala Kur'ân-ı Kerim'de onlara yetecek kadar hisse tayin etmiştir." buyurmuş ve daha sonra şöyle devam etmiştir:

 Bir şey bulamayan kimseye leş helaldir. Sadaka da Ha-şimoğulları ve Abdulmuttaliboğulları'na ancak kendilerine leş helâl olan kimselerin seviyesinde olduklarında helâl olur!

 Bu üç gruptan her birinin humus olarak alıp sahiplendiği her şey, vefatından sonra kişinin diğer mirasları gibi onun mirasçılarına intikal eder. Humus ayetine göre değil, miras ölçülerine göre Hz. Peygamber (s.a.a) ve önceki imamın kendisine ait olan üç paydan aldığı şeyler de böyledir; onların vefatından sonra mirasçılarına geçer.