ET-TEFHİM Lİ-EVAİLİ SİNA ATİT-TENCİM

               Et-Tefhîm li-Evâili Sinâ‘ati’t-Tencîm: IV/X. ve V/XI. yüzyıl bü¬yük alimlerinden Ebû Reyhân-i Bîrûnî’nin eseri olup ilkönce Huseyn-i Hârezmî’nin kızı Reyhâne’nin adına Farsça olarak yazmış (420/1029) daha sonra da üstadın kendisi, bunu Arapça olarak kaleme almıştır. Arapça ve Farsça nüsha-larının ikisi de şu anda eli¬mizde mevcuttur. Bu eser, astronomi, hendese ve he¬sap konularına özgü olarak yazılmış ilk ve en önemli Farsça kitaptır. Ayrıca yaza¬rının, bilim dünyasının önemli ve ileri gelen şahsiyetlerinden olması açısın¬dan da büyük bir önem taşımak¬tadır. Ebû Reyhân, bu eserinde mate-matik bilimi konu¬sunda Farsça’daki mevcut kavramlardan mümkün olduğu noktaya kadar yarar-lanmaya ça¬lışmıştır. Bu kavramlar, genel¬likle Sâsânîler dönemi sonunda astro¬nomi ve matematik ile ilgili var olan kavramların aynısıdır. Bazı kavram ve iba¬reler de Hintçe ve Sanskritçeden alınmıştır. Bu kitapta Arapça kavramla¬rın kul¬lanılma¬sına az rastlanır, Arapçadan gelmiş olan kelime ve kavram¬lar da o gü¬nün Farsçasıyla uyumlu olan sade ve kullanılan kavramlardır.