EBU ŞEKUR-İ BELHİ

         Ebû Şekûr-i Belhî, hiç şüphesiz IV/X. yüzyılın büyük üstad şairlerindendir. Ondan geriye kalan şeyler onun şiirdeki maharetini açık bir şekilde göstermektedir. Bununla birlikte onun ismi, kendisin-den söz eden hiçbir kaynakta zikredilmemiş, tümünde sadece künyesi (Ebû Şekûr ya da Bû Şekûr) zikredilmiştir. Yaşadığı yüzyıl, Rûdekî döneminin sonları ve Firdevsî döneminin başlarıdır. Bir başka ifadeyle, birincisinin yaşamının son dönemini, ikincisinin de hayatının ilk dönemlerini idrak etmiştir. Bu anlam, Ebû Şekûr’un Rûdekî’den aldığı, Firdevsî’nin de Bu Şekûr’dan aldığı mazmunlardan anlaşılmaktadır.

         Onun yaşamının başlangıcındaki durumu hakkında bir bilgimiz yoktur. Bildiğimiz şey, onun kendi vatanı Belh’ten Buhârâ’ya göç etmiş olduğu ve buradaki yaşamını, emirleri ve dönemin ileri gelenlerini övmekle geçirdiğidir. Onun eserlerinden dağınık beyitler elde mevcut olup bunların bir kısmı ondan geriye kalmış olan kasideleridir. En önemli eseri, 336/947 yılında tamamlamış olduğu Mutekarib bahrinde yazmış olduğu Âferîn-nâme adlı manzumesidir. Ondan geriye kalmış olan beyitler, bunu söyleyen kişinin şiirlerinde öğüt, hikmetli söz ve meselleri kullan¬maya büyük özen gösteren bir kişi olduğu anlaşılmaktadır. Bundan dolayı, Âferîn-nâme, daha çok hikmetli şiir yapısını taşımaktadır. Ebû Şekûr’un Âferîn-nâme’deki şi-irleri, akıcı, zor anlaşılırlıktan uzak ve sorun taşımayan bir tarzdadır. Nasihat ve hikmetli öğütleri içermesi de ona özel bir güzellik bağışlamıştır. Âferîn-nâme dışında onun iki mesnevisi daha vardı ki bunlara ait birkaç dağınık beyit elimizde mevcuttur. Bunlar dışında onun kaside, kıta ve rubailerinden geriye kalan bölümler de mevcut olup onun sözdeki üstatlığının ve maharetinin bir işaretidir. Şu beyitler onun Âferîn-nâme’sinden alınmıştır:

 Akıllı kişi, akıl padişahtır der, zira havas ve avam üzerine buyruktur.

 Akıl için insan bedeni askerdir, tüm şehvet ve arzu ona hizmetkardır.

 Dünyayı ilimle bulmak mümkün, eğirmek ve dokumak ancak ilimle olur.