V. Düzenin Maslahatini Teshis Konseyi: 112'inci maddeye göre: “Denetim Sûrâsi, Islâmî Sûrâ Meclisi'nin onayladigi kanunlarin Anayasa'ya aykiri olduguna veya ser'î sinirlara aykiri olduguna kanaat getirirse rejimin menfaatleri dogrultusunda Meclis Denetim Sûrâsi'nin kanun maddesinde zikredilen hususlar ve ödevler ile Rehber'in tekrar incelenmesi için geri gönderdigi konularda tatmin edemiyorsa, Rehber'in emri ile Düzenin Maslahatini Teshis Konseyi teskil edilir. Konseyin geçici ve daimî üyeleri Rehberlik Makami tarafindan tayin edilir. Konseyin aldigi kararlar, konsey üyeleri tarafindan tasvip edilir, hazirlanir ve Rehberlik Makami'nin onayina sunulur.” Buna göre bu konseyin görevlerini asagidaki gibi siniflandirabiliriz - Özel kanunlarin teyidi,
- Rehber ile mesveret etme babinda görüs bildirmek ve
- Anayasa'da belirlenen sair konular.
V. I. Özel Kanunlarin Teyidi: Ülke yönetiminde, gerek iç, gerekse uluslararasi meselelerde bazi konular olagan durumlardaki hallerinden siyrilarak farkli mâhiyetlere bürünebilirler. Bu hallerde yasama organi, bu durumlara uygun olan kanunlari koymakla yükümlüdür. Bu kanunlar, Islâm'in olagan durumdaki hükümlerine aykiri oldugu için Denetleme Kurulunca reddedilebilirler. Eger Meclis, ilk kararinda diretirse, bu kanun Düzenin Maslahatini Teshis Konseyi'ne havale edilir ve maslahata uygun bulunursa kanunlasir. Buna göre konsey kendi basina kanun koyamaz, bazen Denetleme Kurulu'nun yerini alir. V. II. Rehberlik Makamiyla Mesveret: Sûrâ ve mesveret, Islâm'da özenle üzerinde durulan konulardandir. Kur'ân'da sûrâ, Peygamber ve müminlerin sifatlarindan sayilmistir (bkz: Sûrâ, 38). Imamlar'in (as) sözlerinde, kendi sözüyle yetinenin helâk olacagi vurgulanmistir. Peygamberizmiz de (saa) ilâhî hükümlerde degil de diger meselelerde Allah'in emriyle halk ile mesveret ederdi ve sonra karar alirdi. Anayasa'da mesveret, defaten vurgulanmis olup, Meclis'in kendisine ek olarak, köy ve kasabalarda bile sanayi ve tarim gibi alanlarda sûrâ birimleri olusturulmasi yönüne gidilmistir (bkz: 100-106'inci maddeler). Hatta özel durumlarda ülkeyi Rehberlik Sûrâsi yönetir (bkz: 107'inci madde). Rehber bile bilginler ve idarecilerle mesveret etme gereginden bagimsiz degildir. Bundan dolayi Anayasa, Rehber'in bazi vazifelerinin Düzenin Maslahatini Teshis Konseyi ile birlikte yerine getirmesini öngörmüstür (bkz: 100'üncü madde I ve VIII'inci fikralar ile 111'inci madde). Rehber, diledigi her durumda adi geçen konseye basvurabilir (bkz: 112'nci madde). Rehber, Anayasa geregince danismasi zorunlu olan bu konseyin disindaki kisilere de danisabilir. Rehber'in bu konseye danismasini gerektiren durumlardan biri de 177'inci maddeye bagli kalarak, Anayasa'da degisiklik yapma istegidir. V. III. Diger Durumlar: Rehberlik Sûrâsi'ndan biri, Denetleme Kurulu üyesi fakîhlerinden olmalidir. Bu üye, Rehber'in azli durumunda geçici olarak Rehber'in yerine görev yapar. Bu kisi Düzenin Maslahatini Teshis Konseyi tarafindan tayin edilir (bkz: 111'inci madde). Ayrica, konseyin sabit üyeleri, ayni zamanda Anayasayi Düzenleme Sûrâsi üyeleridir (bkz: 177'inci madde). |