Dinî Şiirler

           Dinî içerikli şiirlerin söylenmesi VII/XIII. ve VIII/XIV. yüzyıllarda Müslüman ve Müslüman olmayan şairler arasında yaygındı. Müslümanlar arasında bu konu, daha çok Ehl-i Beyt’in menkıbeleri veya onlar için yazılan mersiyelerle sınırlıydı. Bu iki yüzyılda on iki imama karşı saygı besleme, Sünni mezhebine bağlı alimler, yazarlar ve şairler arasında da eşsiz bir şekilde yaygınlaştı. Sünni-Hanefi mezhebine mensup şair Seyfuddîn-i Fergânî’nin Kerbela hadisesi konusunda çok etkileyici bir kasidesi olup bu matemde ağlamanın “rahmet yağmurlarının inmesi”nin ve gönüllerden “kuduret-karanlık” tozunun yok olmasının kaynağı oldu¬ğunu iddia eder. İmâmî-yi Hirevî, Fahruddîn-i Irâkî, Selmân-i Sâvecî, Hâcû, Sa‘îd-i Hirevî, İbn Nasûh, Hasan Mütekellim, Hasan-i Kâşî ve Mu‘în-i Cuveynî’nin de Ehl-i Beyt’in menkıbe ve mersiyesinin zikri konu¬sunda kasideleri vardır. VII/XIII. yüzyılda Zerdüşt şairler de dinî mesne¬viler nazmetmekle uğraştılar. Oysa ancak miladi IX. yüzyılın sonlarına kadar Pehlevi hattı ve diliyle yazılmış olan veya IV/X. yüzyılda Dakîkî’nin Zerdüşt’ün ortaya çıkması ve dininin kabul edilmesi konusunda elimizde mevcut olandan başka bundan önceki yüzyıllarda bu tür eserleri göremiyoruz. Her halukarda VII/XIII. yüzyılda Zerdüştlere ait elimizde mevcut bulunan manzumelerden en eskisi Zerâteşt-nâme’dir. Zerdüşt Behrâm Pejdû, 676/1277 yılında kendisi için istinsah ettiği bir nüshaya beyitler eklediği için yanlışlıkla bu manzume kendisine nisbet edilmiştir. Oysa eser, Keykâvus-i Râzî’ye aittir. Zerdüşt Behrâm Pejdû’nun babası Behrâm Pejdû-yi Bijenâbâdî-yi Kirmânî’den hezec-müseddes bahrinde Bahâriyat-i Behrâm Pejdû diye adlandırılan bir manzume geriye kalmış¬tır. Behrâm’ın oğlu Zerdüşt’in, Erdâ-yi Viraf’ın manevi yaşamı konusunda Erdâviraf-nâme adında bir manzumesi ve Hintli bilginin Zerdüşt ile Kıssa-i Çenger Negehâçe adında bir başka manzumesi vardır.