Ä°BN EBÄ°L- HAYR-Ä° ZERKUB

         37- İbn Ebi’l-Hayr-i Zerkûb: Mu‘înuddîn Ebû’l-Abbâs Ahmed b. Şeyhu’l-İslam Şihâbuddîn Ebi’l-Hayr Hamza-i Zerkûb-i Şîrâzî, VIII/XIV. yüzyılın alim ve yazarlarındandır. Babası Şeyh Şihâbuddîn, zamanının şeyhlerindendi ve Ali b. Buzguş-i Şîrâzî’nin yanında eğitim gördü. Sa’duddîn Muhammed b. Muzaffer Ruzbihân (627/1229-681/1282)’ın kızı tarafından torunu olan İbn Ebi’l-Hayr, anne tarafından da nesebi tasavvuf şeyhlerine ulaşıyordu. Onun da zamanının tasavvufçuları arasında olması bundan kaynaklanmaktadır. Şeyh Eminuddîn Belyânî’nin müritlerindendi. Görüldüğü kadarıyla yaşadığı dönem, VII/XIII. yüzyılın son çeyreği ile VIII/XIV. yüzyılın ortaları arasında geçmiştir. Fars’ta yolculuklar yaptı ve bir süre Bağdat’ta yaşadı. Şîrâz-nâme adlı meşhur kitabı¬nın yazılmasının nedeni de onun Bağdat’ta yaşıyor olması ve onun ile sohbet arkadaşlarından biri arasında Şîrâz veya Bağdat’ın üstünlüğü konusunda birbirlerine karşı baş gösteren bir olaydır. Onunla sohbet eden kişi, kendi sözlerinin ispatı için Bağdat’ı konu alan bir kitabı ona göster¬miş, o da bunu taklit ederek Şîrâz-nâme’yi yazmakla uğ¬raşmış ve Şîrâz’ın tarihi ve bu bölgenin türbelerini, ileri ge-lenlerini, alimlerini ve padişahlarını konu alan ve bu ko¬nularda çok yararlı bilgiler içeren bu kitabını Hâcı Kıvâmuddîn Hasan Tamgâçî (ö.754/1353) adına telif etmiştşr. Bu kitabın mukaddimesi belagat ve müteressilane bir inşa ile yazılmış, kitabın geri kalan bölümleri ise sade bir inşaya sahiptir. Eser genel olarak göz önünde bulunduruldu¬ğunda tarihî değeri daha çoktur.

          İbn Ebi’l-Hayr, Şîrâz-nâme dışında Şah Şeyh Ebû İshak İncû’nun saltanatını konu alan bir kitap, Umdetu’t-Tevârîh adlı bir kitap ve Şeyh Eminuddîn Belyânî’nin sözlerinin açıklaması konusunda bir kitap telif etmiştir. Ancak tüm bu eserlerinden sadece Şîrâz-nâme elimize ulaşabilmiştir.