İBN BİBİ

         14- İbn Bîbî: “İbnu’l-Bîbî el-Munecceme” olarak meşhur Emir Nâsıruddîn Hüseyin b. Muhammed b. Ali el-Ca’ferî er-Râzî, VII/XIII. yüzyılın tanınmış İranlı tarihçi ve yazarlarındandır. “İbnu’l-Bîbî” diye meşhur olmasının ne¬deni, Nişabur Şafiileri lideri Kemâluddîn Simnânî’nin kızı olan “Bîbî Munecceme” adıyla meşhur olan annesinden dolayı¬dır. İbn Bîbî’nin, anne tarafından nesebi Gazan fitne¬sinde öldü-rülen Horasan’ın büyük fakihi İmam Muham¬med b. Yahya’ya ulaşır. Bîbî Munecceme, astronomide ye-tenekliydi ve dönemin padişahlarının saray¬larında özel¬likle de Sultan Celâluddîn’in yanında çok değerli ve ya¬kın¬dıydı. İbnu’l-Bîbî’nin babası, Mecduddîn Muhammed Ter¬cumân diye ün¬lüydü. Eşi Bîbî Munecceme nedeniyle de Alâuddîn b. Keykubâd sarayında katiplik makamına geldi ve Anadolu Selçukluları devletinin emirleri ara¬sında yer aldı. Şemsuddîn Sâhibdîvân-i Cuveynî Anadolu işleriyle il-gili gö¬reve geldikten sonra İbnu’l-Bîbî ile Cuveynî hane¬danı özellikle de Alâuddîn ‘Atâ Melik Cuveynî arasında ya¬kın bir ilişki oluştu. Bundan do¬layı da İbn Bîbî, kitabını el-Evâmiru’l-‘Alâiyye diye adlandırdı ve onu ‘Atâ Melik’e sundu.

          Anadolu Selçukluları padişahlarının tarihi konusunda yazdığı ve ya¬zarının mukaddimesinde bunun Cuveynî’nin Cihânguşâ’sının bir zeyli niteliğinde olduğunu söylediği el-Evâmiru’l-‘Alâiyye kitabı Selçuk-nâme adıyla da bilin¬mektedir. Bu isimle adlandırılmasının nedeni, belki de İbn Bîbî’nin I. Giyâsuddîn Keyhusrev, İzzuddîn Keykâvus ve Alâuddîn Keykubâd dönemleriyle ilgili konuları Kâni‘î-yi Tûsî’nin Selçuk-nâme’sinden almış olması ve Giyâsuddîn Mes‘ûd b. Kılıçarslan dönemine kadarki kimi konuları da ona eklemiş olmasındandır.

 İbn Bîbî’nin bu kitaptaki yazı üslubu zorlayıcı, Arapça ve yabancı kelimelerden yaralanma noktasındaki aşırılığı yorucu ve sıkıntı vericidir.