Ayetullah el-uzma Seyit Ali Hamanei

       

     

   Doğumu Ve Ailesi

    Hamanei ailesi; dördüncü imam, imam Hüseyin’in (a.s)  oğlu imam Zeynel  Abidin’in (a.s) soyundan gelen, âlimleri, mücahitleri ve İslam’a  sayısız hizmetleri bulunan köklü bir ailedir.

   İşte böyle bir  ailede yetişen ve dünya Müslümanlarının rehberi, İmamı Zaman’ın (a.s)   hak naibi, vel-i fakih olan Ayetullah el-uzma Seyit Ali Hamanei’dir. Bu  gün emperyalist ve kapitalist zorbacı güçlerin tüm planlarını altüst  eden, Müslümanların izzeti ve vahdeti için çalışan, öz Muhammedi  İslam’ın hâkimiyeti ve gelişimi için sürekli çabalayan, Ayetullah  Hamanei.

   Bu büyük zatı tanımak, onun özelliklerinden hakkıyla  bahsetmek, imanı ve İslam için mücadelesini anlatmak bu sayfalara  sığacak ve bizim uhdesinden gelebileceğimiz bir çalışma değildir. “İmam  Humeyni’yi, yüzyıllar sonra gelecek nesiller hakkıyla tanıyacaktır”  dediği gibi, hiç şüphesiz kendisi de yüzyıllar geçtikten sonra  tanınacaktır. Bu yüzden sadece biyografisini zikretmekle yetinelim.

    Babası Meşhet’in önde gelen âlimlerinden olan Seyit Cevat Hamanei’dir,  kendisi Tebriz’de doğmuştur. Daha sonra gençlik döneminde Necef’e  giderek burada büyük âlimlerden değişik dallarda dersler almıştır.  İçtihat makamına ulaştıktan sonra, Tebriz’e dönerek halkın hidayeti  için çalıştı ve bir süre sonra Meşhet havzası tarafından, öğrenciler  yetiştirmesi için davet edildi. Kutsal Meşhet şehrinin önde gelen  âlimlerinden seyit Haşim Necefabadin’in kızıyla evlendi. İman, takva,  fedakârlık, iffet ve ehlibeyt aşkında çok üstün bir bayandı. Bu  evlilikten dört erkek ve dört kız çocuğu dünyaya geldi.

   Bu  çocuklarından ikincisi Seyit Ali Hamanei; 18 Nisan 1939 yılında İmam  Rıza’nın (a.s) etrafında, mukaddes Meşhet şehrinde dünyaya geldi.  Genelde bütün âlimlerin yaşantısı gibi, rehberin de hayatı büyük zorluk  ve fakirlikle geçti. Çocukluk dönemini şöyle anlatmaktadır:

“Babam  helal ve harama çok dikkat eden birisiydi, bulunduğumuz yerin en  tanınmış âlimlerinden olmasına rağmen her zaman kendi kazandığıyla,  fakirce yaşamayı tercih ederdi. Hatırlıyorum da, çocukluğumda bize yeni  bir ayakkabı alacak gücü yoktu, yırtık ayakkabılar giyerdik ve çoğu  akşamları aç yatardık, yemek için annem bir şey bulup hazırlayamazdı.  Buğday ekmeği yediğimi pek az hatırlarım, genelde hep arpa ekmeği  yerdik.60–70 metre karelik tek odalı bir evde yaşıyorduk.”

       

     

  Eğitimi

   İlkokulun yanında İslami dersleri babasından aldı, okul bittikten  sonrada Meşhet’teki Nevvab medresesine yazılarak burada İslami ilimleri  okumaya başladı. İslam âlimliği yolunu seçmesinin nedeni olarak şöyle  buyurmaktadır:

“Benim bu kutsal âlimlik yolunu seçmemde en fazla etkili olan babamdı, annemde benim talebe olmama çok istekliydi.”

   Suyuti ve diğer edebiyat kitaplarını bu medresede okudu, daha sonra  Şerhi Lume kitabını babasının yanında, Resail ve Mekasib'i de şeyh  Haşim Kazvini’nin yanında okudu. Mantık, felsefe ve diğer akli  ilimleri, önce Ayetullah mirza Cevat Aga Tahrani’den ve sonrasında Şeyh  Rıza İysi’den öğrendi.

  Üstün zekâsı ve büyük gayretiyle  dersleri çok kısa sürede bitirdi ve 18 yaşında Ayetullah Milani’nin  hariç derslerine başladı. 1957 yılında Necef’e ziyaret için gitti,  buradaki büyük âlimlerin derslerinden çok etkilendi ve bir süre  kalarak; Ayetullah Muhsin Hekim, Seyit Mahmut Şahrudi ve Mirza Bakır  Zencani’den ilim talep etti.

  Babası Necef’te kalmasına razı  olmadı ve Necef’ten dönerek Kum şehrine yerleşti. Yine burada bulunan  ve büyük âlimlerden olan; Ayetullah Burucerdi, İmam Humeyni, Allame  Tabatabai’den dersler aldı.

  Aniden babası rahatsızlandı ve  gözleri kör oldu, bütün evlatları içinde en çok Seyit Ali’yi seviyordu  ve ondan Meşed’e yanına gelerek kendisine bakmasını istedi. Ayetullah  Hamanei büyük bir karasızlık içindeydi, ya kalacak ve çok başarılı  olduğu, yakında büyük ilerlemeler kat edeceği derslerine devam  edecekti, yâda babasının hoşnutluğu için her şeyi bırakıp gidecekti. O  Allah rızası için babasına hizmet etmeyi seçti ve hususta şöyle diyor:

“Yüce  Allah’ın benim için belirlediği görevi yerine getirdim ve babama hizmet  için dersi bırakarak Meşed’e gittim. Babamla ilgilendim, gözleri  görmediği için her işini yapıp, Ona kitap okudum. Benim anladığım  kadarıyla, şimdi Allah bana ne vermişse babama yapmış olduğum iyilikler  dolayısıyladır. Bunca Tevfik, babama hizmetim sebebiyledir.”

  Meşhet’te yine ders okumaya ve ders vermeye devam etti, birçok öğrenciler yetiştirdi.

   Şimdi bile, Müslümanların rehberliği, taklidi mercilik ve İran  idaresinin yanı sıra, hariç dersi, hadis şerhi, Kuran tefsiri gibi  dersler vermekte ve İslam’a faydalı sayısız öğrenciler  yetiştirmektedir.

  Eserleri

Ayetullah  seyit Ali Hamanei, derslere katılıp, öğrenciler yetiştirmenin yanı sıra  çok değerli eserlerde kaleme almıştır. Bazıları şunlardan ibarettir:

1- Kuran’da Genel İslami Düşünce

2- Namazın Sırları

3- Sabır Hakkında

4- Rical İlminin Dört Ana Kaynağı

5- Velayet

6- İmamların Hayatı

7- İmam Sadık

8- İslami Vahdet.

9- İslam’ı Doğru Anlamak

10- Sanat

Arapçadan Farsçaya yapmış olduğu tercümeler.

1- İmam Hasan’ın Barışı, Âli Yasin.

2- İslami Çerçevede Gelecek, Seyit Kutup.

3-Hindistan Özgürlük Hareketinde Müslümanlar

4-Fi Zilal’il Kuran-Seyit Kutup.

       

  Siyasal mücadelesi

   Ayetullah Hamanei, kendisinin de buyurduğu gibi, imam Humeyni’nin hem  ilmi ve hem de siyasi öğrencisidir. Ruhunda siyasi faaliyetleri  oluşturan, İslami mücadeleye atılmasını sağlayan ve tağuta karşı  girişilen direnişte Onu harekete geçiren imam Humeyni’dir.

   Fakat ilk olarak direniş faaliyetlerine katılmasını sağlayan, Nevvab  Safevi olmuştur. Nevvab Safevi 1952 yılında Meşhed’e gelerek, Ayetullah  Hamanei’nin bulunduğu medresede hamasi bir konuşma yapmıştır, bu  konuşmasında; İslami hâkimiyetin yeniden sağlanması, Allah'ın  hükümlerinin toplumda uygulanması için mücadelenin gerekliliği, şah ve  İngilizlerin haince planlarını anlatmıştır. Rehber şöyle diyor:

   “Nevvab’ın konuşmasıyla içimde inkılâbı bir hareket başladı, bende ki  kıyam ateşini tutuşturanın Nevvab olduğunu söyleye bilirim.”

   1963 yılında Kum’dayken, imam Humeyni’nin Şaha ve Amerika’ya karşı  başlatmış olduğu kıyama katıldı ve 16 yıl boyunca mücadele ederek,  büyük zorluklara katlanıp, hapishanelere düşerek işkenceler gördü. Ama  ne olursa olsun gene de vazgeçmedi, tüm zorluklara, hapislere,  işkencelere ve sürgünlere sabrederek aziz imamın başlatmış olduğu  kıyamı başarıya ulaştırmak için çalıştı.

  İlk olarak imam  Humeyni’nin, Meşhet’teki Ayetullah Milani’ye, nasıl çalışılacağı, şah  ve Amerika’nın planlarının halka nasıl açıklanacağı ile ilgili  mektubunu ulaştırdı. Sonra kendisi de Bircend şehrine giderek imam  Humeyni’nin buyurduğu şekilde halkı kıyama davet etti. Ertesi gün  tutuklanarak işkence görüp hapse atıldı. 1964 yılında serbest  bırakıldıktan sonra Kum’a geldi, Ramazan ayında öğrenci arkadaşlarıyla  toplanarak neler yapılması gerektiğini planladı ve bizzat kendisi de  önce Kirman ve sonrada Zahidan şehirlerine giderek şahın yapmış olduğu  referandumun aslında bir aldatmaca olduğunu ve İslam aleyhine ne gibi  korkunç planlarının bulunduğunu açıkladı. Halk çok etkilenmişti, şaha  karşı yürüyüşler düzenlenip, imama bağlılık yeminleri edildi.

   Bunun üzerine istihbarat hemen Ayetullah Hamanei’yi ikinci kez  tutuklayarak uçakla Tahran’a getirdi. Tahran’daki Kızılkale  hapishanesinde iki ay boyunca işkence gördü, sonrasında serbest  bırakıldı. Hapisten çıkar çıkmaz hemen kendisini imamın yanına  ulaştırdı, imamla görüşmesini şöyle anlatıyor.

“İmamı  görür görmez çektiğim tüm acıları unuttum, bütün yorgunluğum gitti,  dayanamadım ve ağlamaya başladım. İmam da bana teselli veriyordu.”

   Yapmış olduğu çalışmalar ve halkı aydınlatmaları dolayısıyla  1968.1971.1974 ve son olarak ta altıncı defa 1974 yıllarında tutuklandı  ve hapse atılarak büyük zulümler gördü.

  1979 yılında âlimlerin  aydınlatma çalışmaları, halkın direnişi ve bu uğurda verilen binlerce  şehit sayesinde, şah İran’dan kaçmak zorunda kaldı. Böylece imam  Humeyni tarafından, önde gelen âlimlerin üyeliği ile “İslam İnkılâbı  Şurası” kuruldu, bu şuranın en önde gelen isimleri şehit Mutahhari ve  Ayetullah Hamanei idi.

  İmamın sürgünden İran’a gelmesiyle  başarıya ulaşan inkılâpla birlikte rehberin faaliyetleri de arttı.  Bazıları şunlardan ibarettir:

1- Şehit Beheşti, Bahoner, Recai, Mutahhari ve Haşimi Rafsancani ile birlikte “İslam Cumhuriyeti Partisi”ni kurdu.

2- 1980 yılında savunma bakanlığı yaptı.

3- 1980 yılında Sistan ve Belüçistan eyaletindeki kargaşanın çözümü için imam tarafından gönderildi.

4- 1980 yılında Tahran’dan milletvekilliğine seçildi.

5-  Zalim Saddam rejiminin Amerika’nın emri ve yardımlarıyla İran’a  saldırmasıyla birlikte, Ayetullah Hamanei savaş elbisesini giyerek ön  cephelerde savaşmaya başladı.

6- 1982 yılında, Tahran’daki Ebuzer  camisinde halkın münafıkları örgütü tarafından terör saldırısına uğradı  ve bir kolunu kaybetti.

7-İran’ın ilk cumhurbaşkanı olan  Recai’nin şehit edilmesiyle, halkın büyük çoğunlukta oyunu alarak  Cumhurbaşkanlığına seçildi ve dört yıl sonra ikinci defa yeniden  seçildi.

8- 1989 yılının Haziran ayında inkılâbın aziz rehberi  imam Humeyni’nin vefat etmesinin ardından, Hubrikgan meclisi tarafından  veli fakihlik ve rehberlik makamına seçildi. O günden beri, sürekli  zorba devletlerin baskısı altında olan İslami İran’ı en güzel şekilde  idare etmekte ve dünya Müslümanlarının rehberliğini yapmaktadır.

9- Ayetullah Eraki ve Ayetullah Gulpeygani’nin vefatıyla dünya şialarının müçtehidi olarak merce-i taklid oldu.

Kaynak: Zehranet

İMAM HUMEYNÎ (ra)

Ayetullah el Uzma Fazil Lenkerani

Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hüseyni Sistani

Ayetullah Uzma Musavî Erdebilî