Amellerin Kabul Şartları Nelerdir?     

     Bismillahirrahmanirrahim

    Soru: Hadislerde  bazen filan işi yapanın ameli kabul olmaz. Örneğin gıybet eden kimsenin  orucu kabul olmaz. Şarap içen kimsenin ameli kırk gün kabul olmaz vs.  denmektedir. Acaba bundan maksat nedir? Yani mesela gıybet eden  kimsenin orucu bozuluyor mu? Dolayısıyla kaza mı etmesi gerekir?

     Cevap:  Amellerin değişik şartları vardır; bunlardan bir kısmı sıhhat  şartlarıdır, bir kısmı kabul şartları, bir kısmı ise kemâl şartları.  Örneğin namazın sıhhat şartları abdestle kılınması, vakit girdikten  sonra kılınması, elbise ve bedenin necis olmaması, kıbleye doğru  kılınması, kılınan yerin gasbî olmaması vs. fıkhî hükümlerdir. Namazın  kabul şartları günah işlenmemesi, teveccühle kılınması gibi şeylerdir.  Namazın kemâl şartları ise temiz elbiseyle kılınması, beyaz elbiseyle  kılınması, müstehap olan zikirlerin söylenmesi, ilk vakitte kılınması  gibi şeylerdir.

      Şimdi namazını sıhhat şartlarına uygun  olarak kılan bir kimsenin namazı doğrudur ve teklif boynundan  kalkmıştır. Yani artık onu yeniden kılması veya kaza etmesi gerekmez;  hatta eğer kabul ve kemâl şartlarına riayet etmese dahi. Ancak böyle  bir namazdan sevap almaz. Eğer kabul şartlarını riayet ederse, vazifeyi  ifayla birlikte sevap da alır. Bunun yanı sıra kemal şartları dediğimiz  şartları da ne kadar fazla yerine getirirse o derce sevabı da artmış  olur ve manevî dereceleri yükselir. Oruç ve diğer amellerde de durum  aynıdır. Dolayısıyla eğer hadislerde filan işi yapan kimsenin ameli  kabul olamaz dendiğinde, bundan maksat o amelden sevap alamayacağı ve  manevi bir ilerlemenin söz konusu olamayacağıdır; amelin temelli batıl  olması ve yeniden yerine getirilmesi veya kaza edilmesi gerektiği  değildir.