Cuma 18 Mayıs 2012 - 04:42

الجمعة ٢٧ جمادى الآخرة ١٤٣٣

جمعه ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۰۶:۱۲

Kullanıcı adı:

Åžifre :

Şifremi Hatırla
Åžifremi unuttum   aktivasyon
Üye ol
    

Bu dönemdeki Arapça edebî bilimler de İranlı edebiyatçıların çalış­maları ışı­ğında yükselişinin en üst noktasına ulaştı. Bu bilim dalı­nın en önemli ve en temel kitapları bu parlak dönemde yazıldı. Önceki dönem­lerde ortaya çıkışının ve ha­zırlığının başlangıcında olan Arapça edebî bil­giler, daha çok derleme ve imla ça­lışmaları tarzındaydı. Fakat sözünü et­mekte olduğumuz bu dönemde, aklî bilim­lerin revaç bulması ve Müslü­manların zihninin mantıkla tanışması ve man­tıkî ve ilmî bir yapıya sahip teliflerin ortaya çıkması nedeniyle edebî bilimlerdeki ediple­rin değerlen­dirme niteliğinde değişiklik meydana geldi ve bunun sonu­cunda da özel­likle Arapça sarf ve nahiv alanında tertipli kurallar ve düzenli ko­nuşmalar meydana geldi.

Lügat ilminde de aynı değişiklik görülmektedir. Fârâbî’nin (ö.398/1007) cevheriliği sebebiyle Arap lügatinin tanzimi açısından mü­kemmellik kazanmış ve kullanılır hale gelmiştir. Ondan sonra da sürekli bu kural, lügat biliminin temel kitaplarının telifinde kullanıl­mıştır. Arapça lügat yazımında kalem oynatmış bu dönemin diğer bü­yük lügatçilerinden birisi de Deylemîlerin ünlü veziri Kâfî’nin sahibi İsmail b. ‘Abbâd’dır (ö.385/995). Bu alandaki bir diğer İranlı alim Kitâbu’t-Tehzib’in sahibi, Ebû Mansûr Ezherî-yi Herevî’dir (ö.370/980) ki bu ki­tap da Arap lügati­nin temel kaynaklarındandır. Bir başkası İbn Fâris-i Râzî’dir (ö.390/999).

Diğer edebî bilimlerde de bu cümleden Belagat ilminde de İranlılar ister Arap diliyle, ister Fars diliyle önemli eserler vermişlerdir: Ebû’l-Ha­san Ali b. Abdulaziz-i Curcânî (ö.366/976); özellikle de Delâilu’l-İ’câz ve Esrâru’l-Belâga adlı kitapların sahibi Abdulkâhir-i Curcânî (ö.474/1081). Belagat ilmi konu­sunda bu dönemde Farsça yazılmış en önemli eserlerden birisi de hiç şüphesiz Ebû Yû­suf ya da Yûsuf-i Arûzî’nin (IV/X. yüzyıl) Farsça Aruz konusunda yazmış olduğu kitaptır. Behrâmi-yi Serahsî (IV/X. Yüzyıl ile V/XI. yüzyıl başları) de Aruz konu­sunda çok ünlü olan Gâyetu’l-Arûzeyn, Kenzu’l-Kâfîye ve Huceste-nâme adla­rında üç eser yazmıştır.

Total Visit: 1
Total Rank:
Total Rankers:
Total Comments:

Oy vermek için yetkiniz yok. Lütfen giriş yapınız.