2. Elestiri Bu ayetler hayvan kesmede, Allah ismini söylemenin sart oldugunu açiklamak istemesine ragmen bu ayetlerden asil hedef müslümanlarin hac mevsiminde kafirler karsisinda Mina'da uymalari gereken merasimleri açiklamaktir. Hayvan kesmede Allah'in ismini zikretmek sartina deginmekde bu yüzdendir; yoksa bu ayet hayvan kesmede sart olan diger sartlardan bahsetmek istemiyor ve Allah'in isminin söylemenin gerekli oldugu iltizami delalet yoluyla anlasilmaktadir; neticede bu ayetin mutlak ifadesinden baska bir sartin olmadigi anlasilmaz. Cevap Bu elestiriyi birinci ayetle ilgili olarak geçerli bilsek de ikinci ayet hususunda geçerli bilinemez. Çünkü bu ayette kesilen hayvanin etinin ne zaman yenilebileceginden söz edilerek bunun sartlari açiklanmistir. Söyle ki, develer ayakta iken Allah'in ismini onlari kesmede söyleyin ve yanlari üzere düstüklerinde onlarin etinden yeyin denilerek kesmede sirasiyla gözetilen hususlar açiklanmistir; bu tür anlatim etin yenilmesini caiz kilan sartlarin bu ayette açiklanmak istendigini gösterir; bu durumda Allah'in ismini söylemekten baska bir seyden bahsedilmemis olmasi yalniz bunun sart oldugunu gösterir. Üstelik, eger kibleye yöneltmek de sart olsaydi onun da müslümanlara ait bir ain ve merasim olarak zikredilmesi uygun olurdu. Muhtemelen ayetin evvelinde "Büyük develeri de Allah'in size mesru kildigi kurbanlik hayvanlar olarak yarattik...." denilmesiyle hacda develeri kesmenin müslümanlara ait bir merasim oldugu açiklanmistir; ayetin devaminda yeralan diger hususlar ise hayvanin yenmesine ait genel sartlardir. Bu ayet-i kerimede oldugu gibi: "Iste budur hac ve Allah'in, hürmeti emrettigi seylere tazim eden kisiye bu hareketi, rabbi katinda hayirlidir ve size, okunan seyler müstesna, öküz, inek, koyun, deve helal edilmistir..."
| 
